Już poprzednie kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości planowało uregulowanie kwestii opieki naprzemiennej. Obietnice spaliły jednak na panewce, a prawnicy coraz głośniej mówią o konieczności takich zmian. Tym bardziej, że model jest już obecnie stosowany przez sądy. Problem jednak w tym, że brak przepisów prowadzi do jego nadużywania, np. po to, by nie płacić alimentów. A poszkodowane, jak zwykle, pozostaje dziecko.

Referendarze mają coraz wyższe kompetencje, a coraz trudniej im zostać sędzią. Domagają się więc od Ministerstwa Sprawiedliwości konkretnych działań, nie tylko w zakresie awansu, ale też poprawy warunków pracy i wzmocnienia statusu ustrojowego. Resort informuje Prawo.pl, że pracuje nad spójną i całościową koncepcją dojścia do zawodu sędziego. A kwestie związane z referendarzami - takie jak awans i wynagrodzenia, mają być przedmiotem nowej ustawy o ustroju sądów powszechnych.

Ochrona przewidziana w dyrektywie w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich przysługuje każdemu konsumentowi, a nie tylko temu, którego można uznać za „właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego przeciętnego konsumenta” – stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Problem dotyczył wzorów umownych uznanych przez prezesa UOKIK za niedozwolone.

Pies wspiera w trudnych sytuacjach, łagodzi lęki i obyczaje - dlatego czworonożni asystenci mogą już od pewnego czasu i pod pewnymi warunkami, podróżować razem z pasażerami samolotów. Pies asystent może też wchodzić na salę sądową pod warunkiem, że wykaże się stosownym certyfikatem, szczepieniami i będzie wyposażony w uprząż. Prawnicy wskazują, że psy w sądzie mogłyby pełnić większą rolę, np. wspierać dzieci w czasie wysłuchania.

Sąd Okręgowy w niemieckiej Lubece uznał za winnego ojca, który molestował seksualnie własnego ośmioletniego syna. Temida wnikliwie badała, czy do czynu pedofilskiego nie doszło nieświadomie podczas snu, a przestępca nie cierpi na zespół Morfeusza. W Polsce sprawy, w których obrońcy oskarżonych podnoszą takie argumenty, są jeszcze absolutną rzadkością.

Akta osobowe sędziów rozpoznających sprawy w II instancji muszą być sprawdzone przez Sąd Najwyższy z urzędu, jeśli zachodzi obawa, że obsada wydająca orzeczenie była wadliwa, a proces nieważny. Za weryfikację akt osobowych sędziów spotykały do niedawna szykany. Dotyczy to zarówno spraw cywilnych, jak i karnych. Taka procedura spowalnia rozpoznawanie skarg, zwłaszcza w Izbie Cywilnej, gdzie na rozpoznanie czeka się nawet 18 miesięcy.

Podczas jednej ze zdalnych rozpraw sędzia odmówił prośbie uczestnika, biorącego w niej udział, by ustawić kamerę w taki sposób, aby widoczny był w niej również skład sędziowski. Prezes sądu odpowiedziała Rzecznikowi Praw Obywatelskich, że problem jest techniczny i dotyczy wszystkich sal rozpraw - kamery nie obejmują członków składu sędziowskiego. W ocenie RPO może to naruszać w prawo do sądu.

Projektowana nowelizacja kodeksu karnego ma przewidywać kary także za nawoływanie do nienawiści ze względu na niepełnosprawność, wiek, płeć, orientację seksualną lub tożsamość płciową. Prawnicy i organizacje społeczne chwalą kierunek zmian, ale chcą ścigania za ataki nie tylko na konkretne osoby z tych grup, ale też na całe społeczności. Chodzi o to, by z oskarżeniami mogły występować także stowarzyszenia.

Warszawska prokuratura chce aresztu dla mężczyzny, który wjechał w przystanek autobusowy na warszawskim Mokotowie, a wcześniej potrącił pieszą. Śledztwo dotyczy spowodowania katastrofy w ruchu lądowym w wyniku której śmierć poniosły dwie osoby. Z informacji przekazanych przez prokuraturę wynika, że zarzuty dotyczą nieumyślnego spowodowania katastrofy - grozi za to do 8 lat więzienia. Kierowca nie przyznaje się do winy.

Fundacja Women in Law wraz z redakcją magazynu „Forbes Women" organizuje czwartą edycję listy najwybitniejszych polskich prawniczek. Wyniki prac kapituły zostaną zaprezentowane w październiku bieżącego roku. Cel to docenienie i zauważenie kobiet, które działają w branży prawniczej, ale również szeroko w biznesie oraz angażują się w działania społeczne.

Pierwsza kara finansowa za niezastosowanie się do wymogów ustawy lex Kamilek to 250 złotych, za drugim razem kara będzie surowsza. Za brak weryfikacji w rejestrze karnym sprawców przez pracodawców będzie grozić kara aresztu, ograniczenia wolności lub grzywna. Jeśli pracownik ma orzeczony przez sąd zakaz opieki nad dziećmi i jest dopuszczony do opieki, to jest przestępstwo przewidziane karą do pięciu lat pozbawienia wolności - wyjaśnia Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, wiceministra w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by istniała możliwość zatrudnienia na stanowiskach kierowniczych w Służbie Więziennej pracowników cywilnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami stanowiska kierownicze obsadzane mogą być tylko przez oficerów tej służby. Resort uzasadnia swoje propozycje koniecznością nadzorowania takich obszarów jak programy inwestycyjne czy wdrażanie nowych technologii.

Rządowa nowelizacja Prawa o prokuraturze zakłada m.in. likwidację Prokuratury Krajowej i przesunięcie części pracujących w niej obecnie prokuratorów na niższe szczeble. Prokuratorzy mówią, że to kolejna weryfikacja kadr, z cięciem wynagrodzeń. Nawet Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury uważa, że projekt ten idzie za daleko.

Postępowania frankowe nadal trwają latami i to mimo ujednolicania orzecznictwa sądów i wskazówek płynących z unijnego Trybunału Sprawiedliwości. Część prawników próbuje temu zaradzić poprzez składanie skarg na przewlekłość - przyznają jednak, że ich skutek bywa marny. Orzecznictwo w tym zakresie nie jest spójne, w podobnych sprawach sąd raz stwierdza, że państwo ponosi odpowiedzialność, w innych, że opóźnienie jest usprawiedliwione. A odszkodowanie to przeciętnie 3 tys. złotych.

Nowela zmieniająca definicję gwałtu została opublikowana w Dzienniku Ustaw i zacznie obowiązywać za 6 miesięcy. Sejm nie zgodził się na wydłużenie vacatio legis do roku. Miało to dać czas sędziom, prokuratorom, policjantom i środowisku naukowemu na zapoznanie się ze zmianami. Zresztą już na etapie projektu Sejm wprowadził istotne zmiany - zrezygnowano z określenia "świadomej i dobrowolnej" zgody, a także z tego, by czyn ten był zbrodnią.

Sąd UE, a nie Trybunał Sprawiedliwości UE, od 1 października będzie orzekał w trybie prejudycjalnym w sześciu dziedzinach. Chodzi o wspólny system VAT, akcyzę, kodeks celny, klasyfikację taryfową towarów w Nomenklaturze scalonej, odszkodowanie i pomoc dla pasażerów w przypadku opóźnienia lub odwołania usług transportowych lub odmowy przyjęcia pasażerów na pokład oraz system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Poszerzenie katalogu grup wrażliwych, których dotyczyć mogą przestępstwa motywowane nienawiścią, to dobra zmiana. Ale nawet, gdy nie jest ona jeszcze uchwalona, można i należy ścigać mowę nienawiści z powodu niepełnosprawności, wieku, płci, orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej – mówi dr Aleksandra Gliszczyńska-Grabias, przewodnicząca zespołu doradców Prokuratora Generalnego ds. przeciwdziałania mowie nienawiści i przestępstwom motywowanym uprzedzeniami.

Pod koniec lipca Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania projekt noweli Prawa o Prokuraturze, rozdzielający funkcję prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości. Zakłada on też m.in. likwidację Prokuratury Krajowej. Są już pierwsze uwagi m.in. ze strony związków zawodowych. Te reprezentujące prokuratorów i pracowników prokuratur apelują m.in. o konkursy na stanowiska prokuratorów Prokuratury Generalnej, która ma zastąpić Prokuraturę Krajową.

Skoro nie ma normy prawnej jednoznacznie zobowiązującej dyrektora zakładu karnego do wydania zaświadczenia o stanie finansów osadzonego w kilku egzemplarzach, to nie można czynić skutecznego zarzutu bezczynności dyrektora. Choćby dlatego, że organ ten terminowo wydał zaświadczenia w dwóch kopiach – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga nie odnosiła się jedynie do sposobu wykonywania czynności przez dyrektora aresztu śledczego.

Prokurator Generalny Adam Bodnar, przy uwzględnieniu norm prawa międzynarodowego, wydał „Wytyczne Nr 2/2024 w sprawie zasad postępowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej”. Wytyczne zawierają wskazówki metodyczne co do przebiegu postępowań przygotowawczych, których przedmiotem są przestępstwa popełnione w związku ze stosowaną przemocą domową, taką jak np. uszkodzeń ciała, znęcania, gwałtu czy też zabójstwa.

Sędziowie Sądu Okręgowego w Warszawie Przemysław Dziwański i Aleksandra Rusin-Batko zostali wyłączeni ze składu, który ma rozstrzygnąć sprawę aresztową posła Marcina Romanowskiego - poinformował w poniedziałek Sąd Okręgowy w Warszawie. Nie zmienia się to, że - jak podał wcześniej sąd - termin posiedzenia ma być wyznaczony po 23 września.

Wspólnik mniejszościowy może stać się “więźniem” spółki z o.o. Mimo że udziały są często najcenniejszym składnikiem jego majątku, nie może on ich spieniężyć, a jednocześnie nie otrzymuje ze spółki żadnych korzyści. W takiej sytuacji, jedynym instrumentem prawnym przysługującym wspólnikowi mniejszościowemu jest wniesienie powództwa o rozwiązanie spółki. Praktyka orzecznicza pokazuje jednak, że sądy niechętnie rozwiązują spółki na jego wniosek - piszą radcowie prawni: Martyna Kunke i Tomasz Rutkowski.

Nie jest trafne twierdzenie, że w sytuacji, gdy Krajowa Rada Sądownictwa w konkursie, w którym startuje jeden kandydat na stanowisko sędziowskie, pozytywnie oceni spełnianie przez niego kryteriów formalnych wskazanych w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, powinna wystąpić do Prezydenta RP z wnioskiem o powołanie tej osoby na stanowisko – stwierdziła Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN.

Tymczasowe aresztowanie jest środkiem zapobiegawczym w Polsce nadużywanym, co potwierdza nie tylko większość prawników – karnistów, ale także minister sprawiedliwości. Do szczególnych nadużyć dochodzi w postępowaniach gospodarczych, a z badań wynika, że wykorzystywana najczęściej przesłanka „zagrożenia surową karą” nie ma pokrycia w orzecznictwie sądów.

Sądy zaczynają uchylać wyroki sędziów powołanych przy udziale tzw. neo-KRS. Prawnicy podkreślają, że rozwiązanie systemowe w tym zakresie potrzebne jest jak najszybciej, bo są takie kategorie spraw, w których neo-sędziowie orzekają znacznie częściej. Chodzi tu m.in. o kredyty hipoteczne. Banki na razie kwestionują jedynie skład SN, który wydał tzw. uchwałę frankową. Gdyby jednak zaczęły podnosić kwestie powołania i innych "nowych" sędziów, mogłoby to prowadzić do masowego uchylania wyroków frankowych.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wystąpiło do Ministerstwa Sprawiedliwości z propozycją zmian w prawie, które mają zapobiegać nielegalnym rajdom quadami, motocyklami i autami terenowymi w lasach. Zmiany mają dotyczyć tylko poruszania się w lesie nielegalnie, poza wyznaczonymi do tego drogami. Proponuje m.in. w szczególnych wypadkach - nawet utratę pojazdu.

Sztuczna inteligencja jest niewątpliwie narzędziem, które niesie wiele korzyści, jednakże brak jasnych przepisów określających odpowiedzialność w przypadku szkody spowodowanej przez Al wpływa na brak pełnego zaufania do niej, co w konsekwencji skutkuje tym, że nie jest ona jeszcze wykorzystywana na tak szeroką skalę, na jaką mogłaby być - pisze Klaudia Trzaska, adwokat.

Standard ochrony dóbr osobistych przedsiębiorców powinien być wyższy niż podmiotów nieprowadzących działalności gospodarczej bądź zawodowej. Skutki naruszenia dóbr prawnych przedsiębiorców mogą być o wiele dotkliwsze niż w przypadku podmiotów niezajmujących się prowadzeniem własnego biznesu. Nieuzasadniona krytyka – zwłaszcza w internecie – może obecnie doprowadzić do niepowetowanych strat biznesowych.

Zdarzają się uprowadzenia dziecka przez jednego z rodziców za granicę. I to zwłaszcza - do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej lub skargi nadzwyczajnej. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada zniesienie obowiązującego od ponad dwóch lat przepisu pozwalającego na wstrzymanie wydania dziecka na podstawie Konwencji haskiej. Celem pilnej zmiany ma być takie ukształtowanie postępowania, by zagwarantować szybkie rozstrzygnięcia i zapewnić szybki powrót dziecka pod pieczę uprawnionego rodzica.

Powód na mocy wyroku miał przekazywać alimenty na rzecz małoletnich dzieci, płacąc je drugiemu z rodziców dzieci. Sytuacja rodzinna uległa zmianie, gdy zmarła matka, z którą dzieci mieszkały. Wówczas przeprowadziły się one do ojca - powoda. Czy to oznacza, że mógł on domagać się pozbawienia w całości wykonalności tytułu wykonawczego - wyroku, na mocy którego zasądzono alimenty? Nie - ocenił Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi.