Projektowanie jakiegoś potencjalnego kompromisu, który miałby rozwiązać problemy z przywracaniem praworządności w Polsce, nie ma sensu, bo z Europejskim Trybunałem Praw Człowieka i Trybunałem Sprawiedliwości UE nie można zawrzeć politycznej ugody. One stoją na straży określonych standardów i albo się ich przestrzega, albo nie – twierdzi prof. Włodzimierz Wróbel, sędzia Sądu Najwyższego. I dodaje, że zawarte w kraju porozumienie polityczne nie będzie wiązać tych trybunałów.

Sztuczna inteligencja może mieć swoje zastosowanie w sądach, ale jej wprowadzenie wymaga zapewnienia odpowiednich warunków technicznych, standardów, a przede wszystkim odpowiedzi na pytanie, do czego ma służyć. A powinna usprawniać pracę i niwelować chociaż częściowo negatywne skutki braków kadrowych – np. poprzez wspomaganie pracy pracowników Biura Podawczego czy choćby generowanie automatycznego protokołu – pisze Marcelina Lech, asystentka sędziego SN.

Dopóki orzeczenia sądowe wydają żywi ludzie, a nie AI, to nie tylko fakty i przepisy mają znaczenie dla wyroku. Jak pokazują badania, zmęczenie i głód sędziego mogą wpłynąć na surowość orzeczonej kary. Znaczenie może mieć też presja społeczna, medialna czy nieuświadomione stereotypy. Wpływ czynników pozaprawnych na decyzje sędziów od dawna jest przedmiotem badań zarówno prawników, jak i psychologów. Temat ten doczekał się wielu analiz oraz licznych publikacji naukowych.

Sędzia Agnieszka Góra-Błaszczykowska została wyznaczona przez I Prezes Sądu Najwyższego do kierowania Izbą Pracy SN. Zastąpi ona sędziego Dawida Miąsika, wyłonionego do Sadu Najwyższego w procedurach ustawą z grudnia 2017 r. W 2024 r. zakończyła się kadencja ostatniego dotychczas prezesa tej Izby Piotra Prusinowskiego.

Rzecznik Dyscyplinarny ad hoc złożył wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wobec sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Przemysława Radzika, zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych za czasów ministra Ziobry. Chodzi o pomówienie na portalu X w nim sędziego Grzegorza Kasickiego – o bezprawne umorzenie postępowania dyscyplinarnego.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Kancelarii Prezydenta RP z prośbą o wyjaśnienie przyczyn zwłoki w podpisaniu aktów mianowania na asesorów. Kandydaci na asesorów wybrali stanowiska w sądach już w kwietniu, ale do dziś nie otrzymali aktów mianowania, przez co nie mogą rozpocząć pracy. Skończyło im się też stypendium, a z końcem czerwca stracili prawo do ubezpieczenia zdrowotnego.

Projekt będzie podlegał ewaluacji i zmianom, ale idea pozostanie ta sama – w ten sposób prokuratorskie Stowarzyszenie Ad Vocem oficjalnie przyznało, że stoi za propozycją ustawy „o odpowiedzialności za czyny popełnione przez prokuratorów i asesorów oraz inne osoby zatrudnione w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury od dnia 12 stycznia 2024 roku”. Jak wskazuje, to odpowiedź na „bezprawie” przy zmianie m.in. prokuratora krajowego, jakiego „w historii prokuratury” jeszcze nie było.

Stowarzyszenie Forum Adwokatów zwróciło się do premiera Donalda Tuska z petycją o niezwłoczne ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2025 r. Chodzi o orzeczenie o niekonstytucyjności przepisów dotyczących wynagrodzenia dla kuratorów ustanawianych m.in. dla osób nieznanych z miejsca pobytu. W tym momencie otrzymują 40 proc. stawek minimalnych za czynności adwokackie czy radcowskie. Adwokaci podkreślają, że niepublikowanie wyroku godzi w konstytucyjne prawa obywateli.

21 lipca br. Sąd Rejonowy w Koninie rozpozna jeden z kilku pozwów o wyrównanie adwokatowi stawki za "urzędówkę". Kwestionowane wynagrodzenie zostało wyliczone na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał za niekonstytucyjne. Jeśli wyrok będzie korzystny, to takie pozwy - podobnie jak sprawy frankowe - mogą zalać sądy. Adwokaci wzywają ministra sprawiedliwości do reformy systemu urzędówek, w tym opracowania mechanizmu odszkodowawczego, na wypadek ich zaniżenia.

Prawnicy coraz częściej korzystają z możliwości, jakie daje sztuczna inteligencja. Zaczynają po nią sięgać także sędziowie, choć w MS trwają dopiero prace nad rozwiązaniami, które by im to w szerszym i bezpiecznym zakresie umożliwiały. Eksperci nie mają jednak wątpliwości, gdzie dla AI w sądownictwie miejsca nie ma. Jak podkreślają, jest omylna i nie ma umiejętności miękkich – może więc pomagać przy prowadzeniu przez sędziego sprawy, ale nie może w niej rozstrzygać.

Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia" ocenił wypowiedź prezydenta Andrzeja Dudy, dotyczącą sędziów, jako niedopuszczalną próbę zastraszenia środowiska sędziowskiego. W specjalnej uchwale Iustitia wskazała, że narusza ona elementarne standardy komunikacji i podsyca atmosferę nienawiści w debacie publicznej, a także potwierdza, że "nierozliczone zło wraca ze zdwojoną siłą".

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną interwenientów ubocznych po stronie pozwanej w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Do wykazania się interesem w zaskarżeniu orzeczenia nie wystarcza powołanie się na publiczne prawo podmiotowe. Sąd Najwyższy ocenił, że skarżący nie są pokrzywdzeni zaskarżonym orzeczeniem, gdyż w istocie wynik postępowania nie wpływa na ich prawa lub obowiązki.

W kolejnej wersji projektu nowelizacji kodeksu karnego oraz wykroczeń znalazła się fakultatywna możliwość zastosowania postępowania przyspieszonego w momencie, gdy dana osoba zachowa się agresywnie w placówce medycznej i stworzy zagrożenie dla personelu. To efekt propozycji zgłoszonej przez resort spraw wewnętrznych i administracji, ale takie rozwiązanie postulowali też wcześniej eksperci w serwisie Prawo.pl.

Czy dopuszczalny jest wpis w księdze wieczystej na podstawie odpisu dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem przez notariusza - takie zagadnienie przedstawili sędziowie Sądu Okręgowego w Gliwicach Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawiły się bowiem dwa sprzeczne ze sobą stanowiska.

Liczba przestępstw w Polsce jest niemal dwukrotnie mniejsza niż 20 lat temu. Przeciętny podejrzany jest znacznie starszy niż był wtedy. Podejrzanych cudzoziemców w liczbach bezwzględnych jest dużo jak nigdy wcześniej, ale odsetek łamiących prawo obywateli innych państw jest mniejszy niż odsetek łamiących prawo Polaków. To wnioski z wydanej przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości kolejnej edycji "Atlasu przestępczości w Polsce".

Coraz bliższa jest możliwość wnoszenia środków odwoławczych i wniosków o uzasadnienie, a także np. odpowiedzi na apelację za pośrednictwem konta na portalu informacyjnym sądów. Sejm przyjął właśnie nowelę wprowadzającą taką możliwość w sprawach karnych. Na początkowym etapie mogliby z tego korzystać obrońcy, prokurator, pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym oraz Prokuratoria Generalna RP. W Sejmie trwają też pracę na dwustronną komunikacją w sprawach cywilnych.

Wybór na prezydenta Karola Nawrockiego wpłynął również na sytuację w środowisku prokuratorskim. W Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury przeciągają się prace dotyczące nowego Prawa o prokuraturze. Tymczasem na forach prokuratorskich pojawił się projekt - zapowiedź rozliczeń za działania podejmowane przez prokuratorów, asesorów i inne osoby zatrudnione w prokuraturach od dnia 12 stycznia 2024 r. Prokuratorzy nieoficjalnie mówią o próbie wywołania efektu mrożącego i eskalacji konfliktu wewnątrz prokuratury.

Włodzimierz Albin, dotychczasowy prezes i współtwórca Wolters Kluwer Polska, został uhonorowany przez ministra sprawiedliwości Adama Bodnara Odznaką Honorową za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości. W laudacji wskazano, że publikacje i cała infrastruktura prawnicza stworzona przez Wolters Kluwer to „integralna część polskiej tożsamości prawniczej, towarzysząca każdemu z prawników od początków drogi zawodowej".

W środę, 9 lipca, nie działają systemy Ministerstwa Sprawiedliwości. Na stronach m.in. Krajowego Rejestru Karnego, Krajowego Rejestru Sądowego, Krajowego Rejestru Zadłużonych oraz Elektronicznych Ksiąg Wieczystych pojawia się informacja o przerwie technicznej. MS wyjaśnia, że to efekt awarii u dostawcy infrastruktury.

Wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy obejmuje reprezentowanie strony w postępowaniu zabezpieczającym - taką uchwałę w składzie trzech sędziów podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego. Rozstrzygnęła w ten sposób rozbieżność w orzecznictwie, która nasunęła się przy rozpoznawaniu sprawy o kredyt mieszkaniowy w walucie obcej i udzielenie zabezpieczenia.