Jak uporządkować sprawy spadkowe? Po ilu latach od śmierci krewnego można domagać się zachowku? Czy samodzielnie napisany testament na pewno jest ważny, czy lepiej napisać go u notariusza. Jak zabezpieczyć dziedziczenie partnera/partnerki, jeśli nie mamy ślubu? – na te i inne pytania odpowiedzą notariusze podczas zbliżającego się 16. Dnia Otwartego Notariatu. Dyżurować będą w 54 miastach, ale też telefonicznie i na czacie.

W decydującą fazę wchodzą prace nad rządowym projektem ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści szkodliwych w internecie. Ma ona stworzyć instrumenty prawne pozwalające na skuteczne ograniczenie dostępu dzieci do takich treści, jednak jedną z głównych barier na drodze do tego celu może być problem z przyjęciem definicji pornografii. Jej brak może ograniczyć skuteczność nowych przepisów, ale też uderzyć w wiele działań niemających szkodliwego charakteru.

Ogłoszone właśnie przez marszałka Sejmu wybory na wolne stanowiska sędziów Trybunału Konstytucyjnego mogą zapoczątkować pozytywną zmianę w tej instytucji – uważa prof. Stanisław Biernat, sędzia i w latach 2010 – 2017 wiceprezes TK. Zastrzega jednak, że wybory powinny odbyć się ściśle według obowiązującej procedury i transparentnie, a możliwie najlepszych kandydatów powinno się wyłonić bez politycznych zależności.

Propozycje ugód składane przez banki w sprawach frankowych na etapie przedsądowym rzadko okazują się akceptowalne dla klientów. Sytuacja się zmienia po wniesieniu pozwu przez kredytobiorcę. Wówczas niektórzy klienci mają szansę na porozumienie z bankiem na atrakcyjnych warunkach. Pełnomocnicy kredytobiorców frankowych są zgodni co do tego, że propozycje ugód, jakie banki przedstawiają frankowiczom, co do zasady różnią się w zależności od tego, na jakim etapie przedstawiana jest taka propozycja.

Obszerna nowelizacja Prawa o Adwokaturze, nad którą prace rozpoczął niedawno Sejm, ma wprowadzić po raz pierwszy definicję świadczenia pomocy prawnej i lepszą ochronę tytułu adwokata. W intencji autorów projektu, ma to prowadzić do rozwiązania problemu tzw. kancelarii odszkodowawczych, ale celu tego jeszcze nie osiągnie. Do tego potrzebna jest postulowana od lat przez samorządy prawnicze ustawa regulująca rynek pomocy prawnej.

Sztuczna inteligencja nie zmienia liter prawa, ale jest narzędziem, którego skutki procesowe prawo już dobrze zna.W perspektywie dla sądów kluczowe będą jawność pochodzenia materiałów, rozkład ciężaru dowodu i dostęp do informacji u dostawców systemów. Właśnie te aspekty zdecydują, czy AI okaże się asystentem, czy raczej katalizatorem sporu - pisze dr Michał Peno, adiunkt, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego, urzędnik Służby Cywilnej.

W 2025 r. pożegnaliśmy wybitnych przedstawicieli świata prawniczego. Zmarli m.in. prof. Adam Strzembosz - I prezes Sądu Najwyższego po 1989 roku, prof. Teresa Gardocka – specjalistka prawa karnego, prof. Jerzy Makarczyk – sędzia międzynarodowych trybunałów, Bogusław Nizieński – pierwszy Rzecznik Interesu Publicznego. Odeszli sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Kazimierz Piasecki, Waldemar Łysakowski, Jerzy Kuźniar. Każdy z nich pozostawił trwały ślad w polskim prawie.

Na pozytywną ocenę zasługuje propozycja rozwiązania problemu tzw. podwójnych postanowień spadkowych, umożliwiających sądowi uchylenie orzeczenia, które wyklucza się z innym. Rzecznik praw obywatelskich odniósł się do projektu ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał KRS z lat 2018-2025 r.

Najbardziej praworządne, tj. przestrzegające prawa są Dania, Norwegia, Szwecja i Finlandia. Raport Rule of Law Index przygotowywała waszyngtońska organizacja World Justice Project, która brała pod uwagę takie kryteria jak: poziom korupcji, ograniczenia władzy rządowej i odpowiedzialność władzy przed obywatelami. Pierwszy raz od ośmiu lat pozycja Polski poszła w górę.

Krajowa Rada Radców Prawnych ogłosiła XVII edycję prestiżowego konkursu „Kryształowe Serce Radcy Prawnego”. To wyjątkowe wydarzenie skierowane jest do radców prawnych i aplikantów radcowskich, którzy swoją bezinteresowną działalnością wspierają społeczność – pomagając osobom indywidualnym, organizacjom społecznym, instytucjom publicznym, kościołom, związkom wyznaniowym oraz grupom dotkniętym różnego rodzaju klęskami.

Podmioty składające pisma procesowe do Krajowego Rejestru Sądowego będą musiały dołączać ich zanonimizowane odpisy, aby zdjąć z sądu konieczność ukrywania chronionych danych. Ten i inne obowiązki przewiduje nowelizacja ustawy o KRS i niektórych innych ustaw, procedowana w przyspieszonym trybie… deregulacyjnym. Propozycje Ministerstwa Sprawiedliwości krytykują nawet inne resorty.

Prokurator krajowy Dariusz Korneluk polecił właśnie w piśmie skierowanym do szefów prokuratur regionalnych, by prokuratorzy stawiali się na posiedzenia i rozprawy, które dotyczą naruszeń zakazu prowadzenia pojazdu. Mają też dokonywać wszechstronnej oraz rzetelnej analizy wyroków nakazowych, z uwzględnieniem uprzedniej karalności sprawców i liczby orzeczonych wobec nich środków karnych w postaci zakazu. Związkowcy alarmują, że to pogrąży w "biurokracji i chaosie" prokuratury rejonowe.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego proponuje wprowadzenie różnych zmian odnoszących się do form sporządzania testamentów. Proponuje też doregulowanie kwestii związanych z wymogami, które powinny być stawiane świadkom testamentów. W jej ocenie zasadne jest ustawowe zapisanie, że świadkiem testamentu jest osoba, w obecności której spadkodawca składa swoje oświadczenie woli, mająca świadomość sporządzania przez spadkodawcę testamentu i rozumiejąca treść oświadczenia spadkodawcy.

Jeszcze nie wiadomo, jak w praktyce będzie wyglądać wyznaczanie dwóch sędziów przez przewodniczących wydziału do składów "trójkowych", a już karniści i prokuratorzy alarmują, że takie kształtowanie sędziowskiego składu może być traktowane jako bezwzględna przyczyna odwoławcza. Część z nich uważa też, że to kolejne zmiany w sądowych przepisach, które mogą być kwestionowane przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka – ze względu na ryzyko naruszenia art. 6 konwencji, czyli prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu.

Senat będzie pracował nad przepisami umożliwiającymi skorzystanie przez osobę wezwaną przed komisję śledczą z pomocy pełnomocnika z urzędu. Petycję w tej sprawie jeszcze w czerwcu 2024 roku skierował adwokat Robert Pogorzelski. Ministerstwo Sprawiedliwości nie mówi "nie", wskazuje jednak, że takie zmiany muszą pociągnąć ze sobą też nowelizację rozporządzeń dotyczących urzędówek. Konieczne jest również wskazanie organu, który miałby je ustalić.

W myśl obecnie obowiązujących przepisów prokurator generalny może, na wniosek prokuratora krajowego, odwołać prokuratora, jeżeli pomimo dwukrotnego ukarania przez sąd dyscyplinarny karą dyscyplinarną inną niż upomnienie, popełnił przewinienie służbowe, w tym dopuścił się oczywistej obrazy przepisów prawa lub uchybił godności urzędu. Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników RP uważa, że przepis narusza Konstytucję - chce, by zbadał to Trybunał Konstytucyjny.

Jeszcze w listopadzie może wejść w życie nowelizacja umożliwiająca orzekanie asesorów sądowych w obszarze prawa rodzinnego i opiekuńczego. Ustawę rozpatrzył Senat, nie wniósł poprawek, więc teraz czeka na podpis prezydenta. Pomysł popierają mocno sędziowie rodzinni, widząc w tym szansę na usprawnienie pracy swoich wydziałów.

Roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem sześciu lat, ostatniego dnia roku kalendarzowego – taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej 23 października 2025 r. Była to odpowiedź na pytanie przedstawione przez Sąd Rejonowy w Szczytnie. Chodzi o sytuacje powstałe po zmianie przepisów kodeksu cywilnego w 2018 roku.

Jeszcze w tym roku Sejm mógłby wybrać do Trybunału Konstytucyjnego sześciu sędziów. Marszałek Szymon Hołownia skierował już do klubów pisma o możliwości zgłaszania kandydatów. Tymczasem prawnicy obawiają się, że bez nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, zakwestionowanej zresztą przez obecny TK, wybór ten zmieni się w polityczną rozgrywkę. Część z nich uważa, że warto byłoby zmienić regulamin Sejmu, by podwyższyć standardy i zwiększyć rolę w wyborze sędziów środowiska prawniczego i konsultacji społecznych.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego opublikowała długo wyczekiwany projekt zmieniający działanie trybów konsensualnych w sprawach karnych. Proponowane zmiany zmierzają w kierunku rozszerzenia stosowania porozumień procesowych. Część z projektowanych rozwiązań ma charakter nowatorski i może mocno zmienić oblicze procesu karnego - pisze dr Marcin Klonowski, adwokat, partner w Chmielniak Adwokaci.