Przygotowane już projekty, zmierzające do przywracania praworządności, jak choćby ten dotyczący statusu sędziów, powinny być nadal procedowane, nawet jeśli są obawy, czy wybrany właśnie prezydent zechce je podpisać. Bo nie można mu z góry odmawiać dobrej wiary - mówi prof. Ewa Łętowska, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, była rzecznik praw obywatelskich. I dodaje, że w warunkach czekającej nas kohabitacji, liczyć się będą nie tylko działania legislacyjne, ale też polityczne sposoby na ich wprowadzanie w życie.

Powyborcze emocje jeszcze nie opadły, ale warto przeanalizować, czy i jakie obietnice rządu uda się zrealizować z nowym prezydentem. Obawy prawników dotyczą przede wszystkim wymiaru sprawiedliwości. Trwa pat wokół Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i KRS. Do tego dochodzi kwestia statusu sędziów powoływanych od 2018 roku. Elekt w kampanii mówił o własnej ustawie sądowej. Do kosza mogą trafić plany dotyczące wiatraków lądowych, obniżenia składki zdrowotnej czy tzw. ustaw światopoglądowych. Prezydent może zakwestionować budżet.

Referendarze są zaniepokojeni m.in. propozycjami rozszerzenia kompetencji notariuszy w zakresie choćby spraw rejestrowych, dotyczących wpisów do ksiąg wieczystych czy nakazów zapłaty. Referendarskie stowarzyszenia, we wspólnym stanowisku, wskazują, że priorytetem powinien być interes obywateli. W ich ocenie takie kroki osłabią bezpieczeństwo obrotu prawnego, ponieważ notariusz – jak wskazują – dokonujący danej czynności nie gwarantuje w pełni dokonania jej prawidłowej kontroli.

Inicjatywa wprowadzenia pozasądowego rozwodu, w sytuacji gdy małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci oraz gdy nie ma między nimi sporu, co do rozwiązania małżeństwa, jest ze wszech miar słuszna. Jednak decyzja o zgodnym rozwiązaniu małżeństwa bez orzekania o winie jest najczęściej tylko jednym z elementów porozumienia rozwodzących się małżonków. Porozumienie to dotyczy przede wszystkim uregulowania kwestii majątkowych - pisze Dariusz Celiński, notariusz w Tychach.

Jurysdykcja w zakresie zbrodni prawa międzynarodowego skonstruowana jest w taki sposób, że może być wykonywana niezależnie od tego, czy do popełnienia zbrodni już doszło, czy też zbrodnicza działalność trwa. Chodzi nie tylko o sprawiedliwe odpłacenie za popełnione zbrodnie, ale również o przywrócenie bezpieczeństwa na arenie międzynarodowej i ukojenie bólu ofiar. Osoby skrzywdzone czekają na osądzenie winnych - wskazuje prof. Piotr Hofmański.

Zbliżają się kolejne wakacje, więc jak bumerang wracają postulaty uregulowania kwestii kalendarza pełnomocnika czy wakacji sądowych. W skrócie chodzi o to, by przez pewien okres – nawet miesiąc – wokandy sądowe były praktycznie puste, a terminy nie ścigały adwokatów oraz radców na urlopach. Dwie uchwały w tym zakresie przyjęło niedawne Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie. „Za” są także sędziowie – ale, jak podkreślają, „z wyjątkami” na tzw. sprawy pilne.

Na postanowienie sądu o wyłączeniu jawności procesu karnego powinno przysługiwać zażalenie do innego, równorzędnego składu tego sądu, a prokurator nie powinien mieć prawa do wiążącego sprzeciwu wobec decyzji sądu o wyłączeniu jawności rozprawy - uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. W jego ocenie pozwoli to uniknąć przewlekłości postępowania i będzie zgodne ze standardem konstytucyjnym oraz strasburskim.

Rada Izby Notarialnej w Gdańsku nie stwierdziła uchybień formalnych w aktach notarialnych sporządzonych przez notariuszy w ramach transakcji nabycia kawalerki Jerzego Ż. - podał w piątek rzecznik RIN. Według komunikatu, odpowiedzialność za zgodność z prawdą złożonych przez strony oświadczeń spoczywa na osobach, które je składają.

Rada Główna do Spraw Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym - to nowy organ opiniodawczo-doradczy działający przy ministrze sprawiedliwości. Jej głównym celem jest koordynowanie działań w zakresie zapobiegania przestępczości, wykonywania orzeczeń oraz pomocy w readaptacji społecznej skazanych i ich rodzin.

Protestów nie można składać po I turze wyborów prezydenckich. Z tego powodu pojawił się zarzut, iż to „nie zapewnia skutecznego środka odwoławczego, co jest sprzeczne z zobowiązaniami w ramach OBWE". Sąd Najwyższy zauważył, że w wielu państwach europejskich kwestionowanie różnych aspektów procesu wyborczego możliwe jest dopiero po jego zakończeniu. Dobitnym tego przykładem są m.in. Niemcy czy Austria.

Prokurator z Warszawy dopuścił się przemocy i naruszenia nietykalności fizycznej kobiety w czasie imprezy. Izba Odpowiedzialności Zawodowej, orzekając w pierwszej instancji stwierdziła, że występuje dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. A druga instancja Sądu Najwyższego podzieliła te argumenty i dodała, że naruszenie nietykalności cielesnej nie musi skutkować wyraźnymi obrażeniami - może to być szarpanie i unieruchamianie rąk.

Pozostawienie, a nawet rozszerzenie możliwości prowadzenia zdalnych rozpraw, doprecyzowanie zasad składania zeznań na piśmie, pozostawienie w zmodyfikowanej postaci posiedzeń przygotowawczych, przywrócenie kolegialnego orzekania w apelacji – takie m.in. zmiany w procedurze cywilnej zapowiada prof. Paweł Grzegorczyk z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczący zespołu procesowego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Wynik zbliżającej się drugiej tury wyborów okaże się niezadowalający dla prawie połowy głosujących. Już szykowane są protesty wyborcze, dotyczące choćby tego, jak finansowano wsparcie poszczególnych kandydatów. I choć nie będzie łatwo udowodnić ewentualnej nieważności wyborów, wciąż otwarte pozostaje pytanie, kto miałby to zrobić. Zgodnie z przepisami leży to bowiem w gestii Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN - tej samej, której status jest kwestionowany m.in. przez stronę rządzącą.

Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ponownie apelują o podwyższenie przysługującego im stypendium. Jak wskazują, obecnie oscyluje ono w granicach płacy minimalnej i powoduje, że na aplikacji ciężko się utrzymać. Problem dostrzega zresztą sama KSSiP - jej przedstawiciele nieoficjalnie przyznają, że bez wyższego stypendium trudno przyciągać do szkoły najlepszych merytorycznie kandydatów. A MS zapewnia, że kompleksowe prace nad możliwością zmiany są aktualnie prowadzone.

Prezydium NRA poprzez aklamację przyjęło stanowisko, w którym zwróciło się do wszystkich obywateli – niezależnie od przekonań politycznych – aby czynnie uczestniczyli w procesie wyborczym, wykorzystując swoje prawo do głosowania. Jak wskazano w uchwale, wybory stanowią fundament demokracji i umożliwiają obywatelom wyrażenie woli w kształtowaniu państwa.

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad zmianą regulacji, dotyczących mechanizmu waloryzacji kwoty kryterium dochodowego, które uprawnia do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Projekt wprowadza mechanizm corocznej waloryzacji kwoty tego kryterium – poinformował resort. I podał, że na koniec 2024 r. stan zobowiązań dłużników alimentacyjnych z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, podlegających dochodzeniu w trybie egzekucji sądowej prowadzonej przez komorników sądowych, wynosił 14,202 mld zł.

Wydanie nakazu zapłaty było niedopuszczalne – orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Roszczenie nie było udowodnione, a sprawa winna być skierowana do rozpoznania w postępowaniu zwykłym - zwłaszcza że spadkobiercy pożyczkobiorcy nie znali umowy, a odsetki za zwłokę okazały się lichwiarskie.

Po przedstawieniu blisko 200 pilnych zmian w procedurze cywilnej, koncentrujemy się teraz na także pilnych zmianach w prawie materialnym - mówi prof. Marek Safjan, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. I zapowiada nowe formy testamentów, w tym w formie nagrania, zmianę ubezwłasnowolnienia na różnorodne formy wsparcia, a dla biznesu m.in. umowy inwestycyjne.

Sprawami gospodarczymi są m.in. te dotyczące umów o roboty budowlane i ściśle związane z procesem budowlanym umowy służące wykonaniu takich robót. Projekt ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego, który trafił właśnie do Sejmu, zakłada wprowadzenie obowiązkowej mediacji w tych sprawach, chyba że sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym albo postępowaniu nakazowym.

Cieszymy się z przystąpienia Polski do Konwencji Rady Europy o ochronie zawodu prawnika, ponieważ zobowiązuje ona państwa-sygnatariuszy do złożenia deklaracji, kogo uznają za „prawnika”. Może to otworzyć drogę m.in. do rozwiązania sporu wokół działalności tzw. kancelarii odszkodowawczych – mówi Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych. Jednocześnie podkreśla, że nadal nie wiadomo, czy rząd planuje wprowadzenie odrębnych przepisów regulujących działalność prawniczą innych podmiotów niż zawody regulowane.