Pozytywnie odbieram propozycję wprowadzenia umorzenia mediacyjnego przez prokuratora na etapie postępowania przygotowawczego, ale rozwój konsensualizmu procesowego powinien iść znacznie dalej. Do sądów powinno trafiać około 20 proc. spraw, a reszta kończyć się przed prokuratorem – twierdzi Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury.

Mimo że sędzia Izby Odpowiedzialności Zawodowej Marek Motuk sam oceniał do niedawna postawy innych kolegów i przeszedł 8 listopada w stan spoczynku, to czeka go sprawa dyscyplinarna w tej Izbie. Na rozprawę i orzeczenie czeka też były prezes Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dr Piotr Prusinowski. Tym razem zażalenie złożyła I prezes Sądu Najwyższego.

8 listopada 2025 roku zmarł prof. dr hab. Andrzej Wasilewski, emerytowany profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla wymiaru sprawiedliwości.

Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 29 września 2025 r. zmieniające Regulamin urzędowania sądów powszechnych jest niezgodne z prawem o ustroju sądów powszechnych oraz z Konstytucją RP – wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 listopada 2025 r. TK zajął się sprawą po wnioskach Krajowej Rady Sądownictwa oraz prezydenta.

Prezydent Karol Nawrocki zdecydował, że nie powoła na wyższe stanowiska sędziowskie w sumie 46 sędziów. Jak uzasadnił, przez najbliższe pięć lat żaden sędzia, który kwestionuje konstytucyjne uprawnienia prezydenta, polską konstytucję i polski system prawny, nie może liczyć na nominację sędziowską i awans. Chodzi o wnioski KRS, które trafiły na prezydenckie biurko jeszcze za czasów prezydenta Andrzeja Dudy. W tle spór, czy prezydent ma uprawnienia do niepowołania sędziów.

Prawo pacjenta do informacji to nie tylko prawo - to fundament partnerskiej relacji między pacjentem a personelem medycznym. Lekarz ma obowiązek przekazać pacjentowi rzetelne, jasne i zrozumiałe informacje, które pozwolą mu świadomie podjąć decyzję o leczeniu - przypomina rzecznik praw pacjenta. Tymczasem prawo to często nie jest respektowane. W ubiegłym roku ponad 10 proc. skarg do RPP dotyczyła właśnie naruszeń w tym zakresie.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi nie pogorszył sytuacji oskarżonej, gdyż w sąd apelacyjny w istocie ograniczył odpowiedzialność oskarżonej. Sąd Najwyższy nie zgodził się z argumentem rzecznika praw obywatelskich, że Sąd drugiej instancji zmienił na niekorzyść opis znamion czynu przypisanego poprzez uznanie, że oskarżona działała w celu użycia podrobionego dokumentu za autentyczny. Nie wykazano w tracie procesu, że to oskarżona składała pisma w sądzie jako pełnomocnik pokrzywdzonego.

Wszystkie fundacje rodzinne w Polsce widnieją w rejestrze prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Odpisy z niego wydaje się w formie papierowej. Fundacje rodzinne, obsługujące je banki, a nawet prezes piotrkowskiego sądu, mówią jednym głosem: konieczne są zmiany – to nie tylko kwestia wygody, ale także bezpieczeństwa finansowego. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada cyfryzację rejestru, pytanie tylko, czy będzie w stanie spełnić wszystkie oczekiwania.

Stanowiska referendarzy, którzy po 2017 roku nie zdecydowali się na startowanie w konkursach sędziowskich ze względu na ukształtowanie Krajowej Rady Sądownictwa, i to mimo spełnienia przez nich wymogów, powinny być teraz przekształcone w sędziowskie - taka propozycja pojawiła się w uwagach do tzw. ustawy praworządnościowej z SO w Tarnowie. Jak wskazano, to szczególnie ważne w związku z propozycją, by stanowiska referendarzy obejmowali sędziowie - byli adwokaci, radcy, notariusze, którzy zostali powołani przy udziale obecnej Rady.

Sporządzenie pozwu cywilnego to kluczowy etap w procesie dochodzenia ochrony swoich praw na drodze sądowej. To właśnie ten dokument inicjuje postępowanie, precyzuje zakres sprawy, formułuje roszczenie oraz wskazuje jego podstawy – zarówno faktyczne, jak i prawne. Dokładne jego przygotowanie ma więc kluczowe znaczenie – wpływa zarówno na skuteczność dochodzenia roszczeń, jak i na przebieg całego postępowania - piszą adwokat Iwona Lis i Jakub Chmiel, aplikant adwokacki, BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy.

W pakiecie propozycji mających rozszerzyć stosowanie konsensualnych trybów w sprawach karnych, Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego proponuje wprowadzenie instytucji umorzenia mediacyjnego, które stosowałby prokurator po skutecznie przeprowadzonej mediacji podejrzanego z pokrzywdzonym - już na etapie postępowania przygotowawczego. Ma ona być ograniczona do dość wąsko określonej kategorii przestępstw, ale i tak prawnicy widzą w niej zwiastuna interesującej zmiany.

Skierowanie przeciwko sędziemu subsydiarnego aktu oskarżenia przez matkę dziecka należy uznać jako formę retorsji za wydanie przez niego orzeczenia. Godzi to w oczywisty sposób w niezawisłość sędziowską i powinno podlegać ochronie, jaką tworzy instytucja immunitetu. W tej sprawie więc nie zachodzi jakiekolwiek prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa – orzekł Sąd Najwyższy w sprawie odebrania alimentów.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego proponuje m.in. zmiany w zakresie testamentu ustnego. Chodzi zarówno o warunki, w których będzie można ostatnią wolę przedstawić w takiej formie oraz o wprowadzenie możliwości jej nagrania. Sędziowie mają jednak wątpliwości, czy pojawią się zarzuty fałszerstwa, pojawiają się też głosy, że z testamentu ustnego trzeba zrezygnować. Pełnomocnicy widzą w zmianach szansę na lepsze zabezpieczenie woli testatora.

Rzecznik Praw Obywatelskich próbuje po raz kolejny przekonać ministra sprawiedliwości, że referendarze sądowi i asystenci sędziów powinni mieć drogę dochodzenia do statusu sędziego poza aplikacją. Na razie bez skutku, ale pojawia się światełko w tunelu, bo padła zapowiedź, że w ramach prowadzonych prac legislacyjnych również „kryteria dostępu do zawodu sędziego będą podlegały weryfikacji, z uwzględnieniem uzasadnionych aspiracji grup zawodowych referendarzy sądowych i asystentów sędziów”.

Sejm wyraził zgodę na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Posłowie uchylili mu immunitet we wszystkich 26 punktach zarzutów, jakie zamierza postawić prokuratura w związku ze śledztwem dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości. Za uchyleniem immunitetu głosowało 244 posłów, a przeciwko 198.

Na liście rzeczników patentowych będą umieszczane numery PESEL osób wykonujących ten zawód oraz aplikantów – zakłada to nowelizacja ustawy o rzecznikach patentowych, za którą w czwartek opowiedział się Senat. Akt trafi teraz do podpisu prezydenta. O taką zmianę przepisów zabiegali sami rzecznicy patentowi.

W Sejmie trwają prace nad zmianami, które m.in. mają umożliwić studentom prawa, którzy ukończyli trzeci rok, pracę na stanowisku młodszego asystenta sędziego. Przy okazji trwa batalia o poprawę warunków pracy obecnych asystentów, m.in. poprzez zmiany w zakresie ich awansu na stanowisko starszego asystenta. Rząd proponuje, by starszym asystentem mogli też zostać prawnicy ze zdanym egzaminem adwokackim, radcowskim albo notarialnym. Związkowcy asystentów nie mówią "nie", ale pod warunkiem 4 lat pracy jako asystent w sądzie.

Zważywszy na postawę obwinionego i długoletnią, nienaganną służbę sędziowską, sprawiedliwą karą będzie obniżenie mu uposażenia o 40 procent przez dwa lata. Konsekwencje majątkowe sędzia poniósł już bardzo dotkliwe, bo musiał zapłacić grzywnę, nawiązkę, koszty sądowe i przez sześć lat procesu wypłacano mu niższe wynagrodzenie – orzekł Sąd Najwyższy w sprawie sędziego, który prowadził auto po pijanemu.

W czwartek sejmowa komisja regulaminowa poparła wniosek o uchylenie immunitetu byłemu ministrowi sprawiedliwości, posłowi Prawa i Sprawiedliwości Zbigniewowi Ziobrze, któremu prokuratura chce postawić 26 zarzutów, w tym kierowanie grupą przestępczą, w związku z nadużyciami przy Funduszu Sprawiedliwości. Poparła też wniosek o jego zatrzymanie i areszt.

W kolejnym odcinku Prawo na oko wraz z Arturem Piechockim przyglądamy się sztucznej inteligencji, która może być zarówno wsparciem, jak i źródłem błędów. Kluczowe są rozsądek, zaufanie i dystans wobec technologii, która imponuje… ale wciąż nie potrafi myśleć za nas.