Niedawno Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego w zakresie w jakim umożliwiają orzeczenie sądu opiekuńczego o przyjęciu do domu pomocy społecznej osoby bez jej zgody, są zgodne z Konstytucją. Jednak nie wszyscy eksperci zgadzają się z tym orzeczeniem. Zwracają uwagę, że argumentacja była powierzchowna i nie uwzględnia np. orzecznictwa Komitetu ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami.

Naczelna Rada Adwokacka podtrzymała stanowisko wyrażone niedawno przez swoje prezydium, że obecnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na to, by aplikant adwokacki mógł pracować na stanowisku asystenta sędziego. Główne argumenty to ryzyko konfliktu interesów, zagrożenie dla niezależności aplikanta, ale też i dla wizerunku samej adwokatury. W ocenie jej przedstawicieli rolą poszczególnych izb jest m.in. wsparcie aplikantów w poszukiwaniu pracy w kancelariach adwokackich.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek podjął decyzję o odwołaniu kolejnych 25 prezesów i wiceprezesów sądów, mimo że kolegia sądów wydały negatywne opinie wobec wniosków o ich odwołanie – poinformował właśnie resort. Co więcej, minister nie zwróci się w tej sprawie do Krajowej Rady Sądownictwa, co wynika z przepisów, bo jak podkreślono, została ona „ukształtowana wbrew konstytucji i standardom międzynarodowym" i „nie jest w stanie wydać bezstronnej opinii" w sprawie tych odwołań.

Skorzystanie przez samorząd z pomocy zewnętrznej kancelarii podatkowej przy wydawaniu decyzji w podatku od nieruchomości nie powoduje jej nieważności. Taka pomoc nie jest bowiem zgodnie z przepisami prawa zabroniona. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Decyzja w sprawie podatku od nieruchomości, choćby przygotowana przez pracowników kancelarii prawnej, po podpisaniu przez wójta staje się decyzją organu podatkowego.

Jeśli ochrona sądu nie pozwala wejść do budynku, to tym samym pozbawia stronę możliwości obrony swych praw. Takie zdarzenie powinno być traktowane tak, jak wadliwości czynności procesowych sądu. Do obowiązków sądu, jako organu władzy publicznej, należy również właściwe zorganizowanie warunków technicznych i lokalowych związanych z przeprowadzaniem rozpraw – takie stanowisko przyjmuje Sąd Najwyższy.

Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury ds. ustawy o Sądzie Najwyższym praktycznie zakończył już prace nad projektem. Jeśli wszystko się ułoży, to będzie przedstawiony całej Komisji 23 września. Proponujemy m.in. wprowadzenie dodatkowego wymogu pięcioletniego stażu pracy w zawodzie prawniczym dla tzw. akademików kandydujących do SN i czteroletnią karencję dla prawników którzy sprawowali m.in. funkcje rządowe czy byli posłami. Obecnie łatwiej się dostać do SN, niż do sądu okręgowego - mówi dr Jarosław Matras, sędzia SN, przewodniczący zespołu.

Stanowisko obywatela w sprawie CPK znalazło się w podsumowaniu konsultacji ustawy o... wychowaniu w trzeźwości. Opinie o kadencyjności wójtów załączono do projektu nowelizacji Kodeksu karnego, a także do ustaw o uszczelnieniu granic, mrożeniu cen energii i imprezach masowych. Na stronie Sejmu do e-konsultacji raz za razem powtarza się błąd, przez który nie wiadomo, kto za czym głosował i czego dotyczą zgłaszane uwagi.

Ministerstwo Sprawiedliwości wycofało się z obniżania dodatków funkcyjnych dla m.in. prezesów, wiceprezesów sądów i przewodniczących wydziałów. Nowa wersja projektu rozporządzenia zakłada jednak spory wzrost mnożników dla rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców - z 0,1 do odpowiednio 0,9 i 0,8 podstawy ustalania wynagrodzenia zasadniczego sędziego. MS uzasadnia to tym, że „nowi" rzecznicy będą mocno obciążeni pracą. Projekt negatywnie zaopiniowała obecna, kwestionowana przez ministerstwo, KRS.

Dzień po wydaniu opinii rzeczniczki generalnej Laily Mediny ws. kredytów z WIBOR w Sądzie Okręgowym w Warszawie mamy już pierwszy wyrok sądowy - niekorzystny dla konsumenta. Do sądów może trafić jednak znacznie więcej pozwów „wiborowych”, gdyż to na ich barki ma spaść - jeśli Trybunał podzieli argumenty rzeczniczki - główny ciężar badania tych spraw. Powództwa te mogą też dotknąć typowe polskie bolączki, czyli długi czas postępowania i kwestia tzw. neosędziów. Zebraliśmy głosy prawników i ekspertów, co czeka w najbliższych miesiącach i latach nadwiślańską Temidę.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego przyjęła w zeszłym tygodniu stanowisko przewodniczącego w sprawie legalności organów jednoosobowych sądu oraz pilnej potrzeby przywrócenia zasad praworządności. Ławnicy SN wystosowali też apel do ławników polskich sądów powszechnych. Należy zapewnić im w pełni legalne warunki pracy, tak aby nie byli oni przymuszani do uczestnictwa w łamaniu prawa.

Zastępca prokuratora generalnego ma postawione siedem zarzutów naruszenia godności urzędu. Chodzi głównie o publiczne kwestionowanie prawidłowości powołania prokuratora Dariusza Korneluka do pełnienia funkcji prokuratora krajowego oraz przysługującego mu uprawnia do odwołania prokurator Prokuratury Okręgowej w Białymstoku. A także - opublikowanie na portalu społecznościowych X komentarzy o treści i formie nielicujących z zajmowaną przez siebie funkcją.

Krajowa Rada Sądownictwa podjęła uchwałę o przedstawieniu prezydentowi RP wniosku o mianowanie asesora sądu rejonowego na urząd sędziego rejonowego. Rada poparła też dwie kandydatury asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na urząd sędziów WSA - w Gorzowie Wielkopolskim i w Warszawie, a także jedną kandydaturę na asesora WSA w Gdańsku. W tym ostatnim konkursie o jedno miejsce ubiegało się aż 11 kandydatów.

I prezes Sądu Najwyższego skierowała wniosek do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy przejście w stan spoczynku sędziów SN w wieku 65 lat nie godzi w konstytucyjne zasady niezawisłości i nieusuwalności sędziów. Chodzi przede wszystkim o zabezpieczenie sytuacji finansowej 31 sędziów, którzy do osiągnięcia 65. roku życia nie będą mieli siedmioletniego stażu służby w SN. Jest to bowiem warunek, aby ich wynagrodzenie zostało podwyższone do stawki awansowej.

Trudno się zgodzić, że poprzez zastosowanie tymczasowego aresztowania wnioskodawca występujący o zadośćuczynienie został poddany torturom, gdyż nic na to nie wskazuje – stwierdził Sąd Najwyzszy w Izbie Karnej. – Nie był to też areszt nakładczy, bo nie zastosowano w dwóch sprawach aresztu. Sąd uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który pomylił zadośćuczynienie z odszkodowaniem za doznaną krzywdę.

Skuteczność egzekucji w niektórych rewirach komorniczych sięga zaledwie kilku procent, co oznacza paraliż procesu odzyskiwania długów przez wierzycieli. Brakuje też wielu statystyk, co prowadzi do wniosku, iż egzekucja w Polsce jest przez ustawodawcę traktowana po macoszemu. Należy pilnie zająć się reformą postępowania egzekucyjnego - w przeciwnym razie będziemy mieli praktycznie oficjalną zgodę na jawne bezprawie - uważa Katarzyna Gajda, adwokat z kancelarii Targosz Gajda Adwokaci Spółka Cywilna.

Nie będzie konieczne składanie przed sądem administracyjnym dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu strony, w sytuacji gdy może on to stwierdzić na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego ma dostęp drogą elektroniczną. Do postępowania przed sądami administracyjnymi wprowadzona zostanie też instytucja tzw. „przyjaciela sądu” (łac. amicus curiae) - zakłada to ustawa przyjęta przez Sejm.

Senat wyraził zgodę na powołanie Mariusza Haładyja - dotychczasowego szefa Prokuratorii Generalnej - na prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Nowy szef NIK był w latach 2012–2015 podsekretarzem stanu w Ministerstwie Gospodarki, w latach 2015–2018 w Ministerstwie Rozwoju, następnie - w latach 2018–2019 - wiceministrem przedsiębiorczości i technologii. Jest radcą prawnym.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że kończy prace nad projektem noweli ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, która ma dać szansę m.in. byłym aplikantom na trzecie podejście do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego. W piśmie skierowanym do Stowarzyszenia Absolwentów i Aplikantów KSSiP VOTUM zaznaczono równocześnie, że na tempo prac wpływ ma też szereg pilnych czynności legislacyjnych związanych m.in. z projektami ustaw dotyczącymi ustroju sądownictwa i przywracania praworządności, które aktualnie realizuje Departament Legislacyjny Ministerstwa Sprawiedliwości.

Sejm rozpoczął prace nad dużą nowelizacją procedury karnej, która ma cofnąć szereg zmian wprowadzonych w latach 2015 – 2023, w tym zwiększyć uprawnienia osób podejrzanych i oskarżonych, ograniczyć możliwości stosowania i przedłużania tymczasowego aresztowania, przywrócić właściwe relacje pomiędzy sądem i prokuratorem. Sejmowa większość zapewne doprowadzi do uchwalenia tej regulacji, ale przy głośnym oporze PiS i Konfederacji. A wtedy będzie pytanie, czy prezydent podpisze taką ustawę.

Unijny Trybunał otwiera szeroko furtkę do transgranicznego badania ojcostwa mężczyzn, którzy już nie żyją. Wszystko przez pozwolenie na otwarcie grobu i pobranie próbek DNA od zmarłego we Francji, gdzie to dotychczas było zakazane, ze względu na postępowanie w innym państwie członkowskim. Precedensowa opinia rzeczniczki generalnej Tamary Ćapeta, jeśli znajdzie za kilka miesięcy potwierdzenie w wyroku TSUE, może ułatwić procedury ustalania ojcostwa, rodzinne i spadkowe, gdy rodzicem - także polskiego dziecka - był cudzoziemiec.