Sąd Najwyższy w składzie siedmiorga sędziów podjął uchwałę, zgodnie z którą umowa o kredyt bankowy jest umową wzajemną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, czyli bank może korzystać z prawa zatrzymania. Uchwałę podjęto po pytaniu Rzecznika Finansowego, z braku merytorycznej odpowiedzi TSUE na pytania prejudycjalne skierowane przez Izbę Cywilną SN w październiku 2023 r. Uchwała ta na pewno wpłynie na wiele prowadzonych sporów.

Prawo powinno nakazywać ujawnienie, że tekst został wygenerowany przez AI. Ale AI ACT nie nakazuje w praktyce oznaczać, że dane treści tekstowe są generowane lub manipulowane przy pomocy narzędzi AI. Czy chodzi o to, że wtedy zainteresowanie narzędziami AI byłoby zdecydowanie mniejsze, gdyby taki obowiązek istniał – pyta adwokat Rafał Rozwadowski.

Małoletnia córka zmarłego mężczyzny domagała się wyłączenia od dziedziczenia jego żony. Podstawą miało być to, że przed śmiercią domagał się on orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy kobiety. Sąd Rejonowy w Głubczycach uznał jednak, że nie ma do tego podstaw, bo to mężczyzna odpowiadał za trwały i zupełny rozkład pożycia w małżeństwie. Wyrok jest prawomocny.

Za wyrok nieistniejący, co do zasady, uznaje się takie orzeczenie sądu, które prawnie nie istnieje, gdyż brak mu elementów i warunków, pozwalających, według ustawy procesowej, na nadanie charakteru i skutków wyroku sądu. Konstrukcja wyroku nieistniejącego, znana od dziesięcioleci w teorii prawa, w praktyce była bardzo rzadko stosowana. Zmieniło się to po roku 2015. Od tego czasu jest wybiórczo wykorzystywana zarówno przez władzę wykonawczą, jak i wymiar sprawiedliwości - mówi sędzia Wiesław Kozielewicz, prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.

Prezydent Andrzej Duda powołał w czwartek sędziego Krzysztofa Wiaka na nowego prezesa Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego - poinformowała Kancelaria Prezydenta. W czwartek upływa kadencja dotychczasowej prezes tej Izby Joanny Lemańskiej. Sędzia Wiak jest od 2011 r. profesorem nadzwyczajnym na KUL, a od 2010 r. kierownikiem tamtejszej Katedry Prawa Karnego.

W resorcie sprawiedliwości trwają prace nad gruntownymi zmianami w zakresie funkcjonowania ośrodka w Gostyninie - zapowiedziała Maria Ejchart, wiceszefowa MS, podczas konferencji zorganizowanej przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, a dotyczącej tego, "czy kompleksowa reforma kodeksu karnego wykonawczego jest potrzebna".

Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się do sędziów sądów administracyjnych o rozwagę w deklarowaniu dodatkowej aktywności na rzecz władzy ustawodawczej lub wykonawczej oraz udziału w debacie o charakterze politycznym. Sędzia nie tylko nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego, ale także prowadzić działalności publicznej, nie dającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów - przypomina Kolegium.

W ocenie Adwokatury lepszym rozwiązaniem problemu statusu sędziów powołanych po 2018 r. jest weryfikacja z udziałem "nowej", powołanej zgodnie z Konstytucją KRS - wynika z opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, dotyczącej projektów zaproponowanych przez Komisję Kodyfikacyjną Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Adwokaci uważają jednak, że taka weryfikacja powinna objąć wszystkie osoby, które były opiniowane przez KRS w obecnym składzie.

Na rozpoznanie przez Krajową Radę Sądownictwa oczekują obecnie 133 wnioski asesorów sądowych o powołanie na stanowisko sędziego sądu rejonowego. Przyczyn dłuższego czasu oczekiwania należy - według Rady - upatrywać w dużej liczbie postępowań nominacyjnych do SN i NSA oraz zmianie regulaminu KRS. Chodzi o to, że kandydaci są obligatoryjnie wysłuchiwani przed zespołem członków KRS. Asesor, który zwrócił się do RPO, na rozpoznanie swojego wniosku czeka już ponad 5 miesięcy, a nie ma terminu granicznego.

Sądy są przytłoczone sprawami i problemami kadrowymi, co przekłada się na czas oczekiwania obywatela na rozstrzygnięcie. Pomóc miałyby zmiany w ich kognicji. Ministerstwo Sprawiedliwości analizuje m.in. skierowanie części wykroczeń do innych organów - np. policji, ale też rozszerzenie kompetencji notariuszy w sprawach spadkowych i "wyciągnięcie" z wydziałów rodzinnych zgód na zawieranie małżeństw czy przymusowego kierowania na odwyk. Sami sędziowie postulują, by odciążyć ich też od rozstrzygnięć wpadkowych, związanych m.in. z akceptacją wynagrodzenia biegłych.

Bogdan Święczkowski, prezes Trybunału Konstytucyjnego, domaga się, aby wszystkie czynności po jego zawiadomieniu dotyczącym podejrzenia zamachu stanu podejmowane były przez - jak wskazał - legalnie powołanych zastępców prokuratora generalnego, czyli przez prokurator Beatę Marczak. Jego stanowisko ma związek z tym, że prokurator krajowy Dariusz Korneluk przekazał zawiadomienie w celu rozpoznania do Prokuratury Okręgowej w Warszawie.

Adam Bodnar powołał, na podstawie Prawa o ustroju sądów powszechnych, trzech rzeczników dyscyplinarnych ministra sprawiedliwości. Mają poprowadzić sprawę dotyczącą podejrzenia popełnienia deliktu dyscyplinarnego przez zastępcę rzecznika dyscyplinarnego sądów powszechnych Przemysława Radzika oraz sprawy sędziów ze Szczecina, którymi zajmował się rzecznik Piotr Schab.

Niezrozumiałe i nie do przyjęcia jest rzekomo utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, które nie widzi problemu statusu sędziów powołanych po 2017 roku z wadą prawną – twierdzi prof. Zbigniew Kmieciak z Uniwersytetu Łódzkiego, sędzia NSA w stanie spoczynku. Jego zdaniem, gdy wejdzie w życie ustawa regulująca status tzw. neo-sędziów, sądy administracyjne będą musiały „zobaczyć” ten problem i go rozwiązać.

W sprawach o odszkodowania za niesłuszne skazania, aresztowania czy zatrzymania orzekają sądy, które uczestniczyły w podejmowaniu tych decyzji. Sędzia orzeka zatem w sprawie, której wynikiem może być zainteresowany ze względu na podległość służbową prezesowi, który reprezentuje Skarb Państwa. RPO postuluje wyznaczenie specjalnego sądu, prawnicy też widzą problem, choć mają obawy, czy jeden sąd go rozwiąże.

Skoro adwokaci wykonują zawód zaufania publicznego, to obywatele mogą domagać się informacji odnoszących do ich drogi zawodowej, np. kiedy adwokat ukończył studia, czy wobec niego prowadzono postępowania dyscyplinarne. Inaczej traktuje się jednak to, z jakim wynikiem adwokat ukończył studia prawnicze - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

W Gdańsku powstanie filia Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Właśnie zostało podpisane porozumienie między Uniwersytetem Gdańskim a ministrem sprawiedliwości. Otwiera to drogę do powstania nowej placówki, która ma zwiększyć dostęp do edukacji prawniczej na północy Polski. Poprzedził je list intencyjny podpisany we wrześniu 2024 roku.

Poziom wynagrodzenia sędziego powinien być wystarczająco wysoki, z uwzględnieniem kontekstu społeczno-gospodarczego danego państwa członkowskiego, w szczególności w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia. Wszelkie odstępstwo od sposobu jego ustalania powinno być uzasadnione celem interesu ogólnego; a dodatkowo powinno być niezbędne, proporcjonalne i czasowe oraz podlegać kontroli sądowej - orzekł TSUE, analizując m.in. regulowanie ustawą okołobudżetową wynagrodzeń polskich sędziów.

Podstawą do zaskarżenia uchwał zgromadzenia spółki kapitałowej przez jej udziałowca nieobecnego na zgromadzeniu, który nie mógł wykonywać prawa głosu, są bezzasadne niedopuszczenie do udziału w obradach zgromadzenia lub niewłaściwe powiadomienie o takim zgromadzeniu. Podstawy te są w pełni samodzielne - pisze prof. Rafał Adamus.

Posługiwanie się pojęciem orzeczenia nieistniejącego traktować można jako metaforę, wskazującą na potrzebę systemowego uporządkowania. Nie uzasadnia go też odwołanie się do wyroków TSUE i ETPCz w tzw. sprawach polskich związanych z naruszeniami praworządności. Jakkolwiek wskazują one, że w rozumieniu Konwencji Praw Człowieka i Prawa UE Izba Kontroli Nadzwyczajnej oraz Izba Dyscyplinarna SN nie spełniają cech sądu, to jednak z tego nie wynika wprost i w sposób konieczny, że mają status wyroków nieistniejących - uważa prof. dr hab. Piotr Kardas, adwokat, Uniwersytet Jagielloński.

Ustawodawca ma wobec „sędziów ustawowych” znaczne możliwości regulacyjne. Może przekształcać lub wygaszać trwające skutki wynikające z wadliwych konkursów, nie jest też konieczne ani unieważnianie dawnych uchwał KRS, ani wznawianie postępowania konkursowego – twierdzi prof. Ewa Łętowska. I dodaje, że takie podejście usprawniłoby proces porządkowania statusu tzw. neosędziów.

Adwokaci i radcy prawni z urzędu mają otrzymywać nie mniej niż 240 zł w postępowaniu zażaleniowym przed sądem apelacyjnym. W przypadku sądu okręgowego, w postępowaniu apelacyjnym, ma to być nie mniej niż 120 zł - rozporządzenie ministra sprawiedliwości w tym zakresie jest już na ostatniej prostej, po Komisji Prawniczej. Ma dotyczyć też spraw w toku.

Niedoszły referendarz sądowy zaskarżył rozstrzygnięcie konkursu na to stanowisko, wskazując na nieprawidłowość – udostępnienie niektórym kandydatom systemu prawnego LEX, podczas gdy pozostali musieli korzystać z papierowych tekstów ustaw. Jego zdaniem, naruszyło to zasadę równego traktowania uczestników. Istniała też możliwość, że niektórzy uczestnicy skorzystali z innych danych w LEX-ie np. komentarzy.

Podmioty, do których zwróci się starosta o podanie danych dotyczących adresu osoby, której przedmiot został znaleziony, powinny mieć obowiązek udzielenia takiej informacji. Dziś np. telekomy odmawiają współpracy, powołując się na RODO. W efekcie telefon przez dwa lata leżakuje w starostwie. Ale to nie jedyne propozycje zmian przepisów. Uwagi mają także przewoźnicy. Tylko w pociągach PKP Intercity w ubiegłym roku zostawiono ponad 25 tys. przedmiotów, m.in. mandolinę i sejf z zawartością.

„Nie pamiętam ludzi, którymi byłem” – pisał J.L. Borges. Stanisław Barańczak napisał z kolei w jednym z wierszy, że „jeżeli fotel, to wyłącznie niezbyt wygodny, tak aby nie było przykro podnieść się i odejść”. Takie fotele powinni kupować podsądni, których wymiar sprawiedliwości skazuje przez 20 lat z okładem - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Wyrok nieistniejący coraz częściej podnoszony jest w kontekście orzeczeń wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny, i to nie tylko w składzie z dublerami. Ta swoista maczuga prawnicza wykorzystywana jest też w Sądzie Najwyższym. Problem jednak w tym, że choć to pojęcie znane od dawna, a jego stosowanie uzasadniane jest orzecznictwem międzynarodowych trybunałów, to nie ma podstaw prawnych. Jest więc do podważenia. Prawnicy alarmują też, że sięganie po nie wybiórczo, może zemścić się w przyszłości.

Osoby aresztowane powinny mieć stały, nielimitowany kontakt ze swoim obrońcą - przekonuje Naczelna Rada Adwokacka i postuluje odpowiednie zmiany w Kodeksie karnym wykonawczym. Sejmowa komisja sprawiedliwości, zdecydowała właśnie, że zajmie się tą propozycją. Chodzi o zmianę art. 215 tak by przewidywał zgodę na wielokrotne widzenie obrońcy z aresztowanym.

Powódka wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, czemu sprzeciwiał się pozwany. Małżonkowie od marca 2023 r. nie współdziałają w zarządzie majątkiem wspólnym, żyją w separacji. Sąd Rejonowy w Kętrzynie uznał jednak, że zaistniały ważne powody do ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej.

Straż Graniczna nie ma prawa odmówić przyjęcia wniosku o ochronę międzynarodową od osoby, która w obecności funkcjonariusza SG deklaruje zamiar złożenia takiego wniosku. Ignorowanie składanych przez cudzoziemców deklaracji stanowi brak poszanowania dla prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową.

Zdalne rozprawy to rozwiązanie wygodne dla stron i pełnomocników, oszczędzające ich czas, do tego przyczyniają się do szybszego procesu - podkreślają pełnomocnicy frankowiczów. Plusem - według nich - jest to, że kredytobiorca może łączyć się z własnego domu albo z kancelarii prawniczej, jeśli pewniej czuje się w towarzystwie swojego prawnika. Praktyka ta jest częstsza, gdy strony, współkredytobiorcy mają daleko do sądu. Problemem są czasem kwestie techniczne - warto je dokumentować.

Całkowitą zmianę modelu procedury przyznawania kompensaty osobom pokrzywdzonym przestępstwem, poprzez odejście od drogi cywilnoprawnej przed sądami powszechnymi w postępowaniu nieprocesowym na rzecz mniej sformalizowanej, szybszej i bardziej dostępnej procedury administracyjnej, zakłada projekt zespołu powołanego przez Fundację Pomocy Ofiarom Przestępstw. Celem jest urealnienie pomocy i wsparcia dla osób pokrzywdzonych, w tym pomoc doraźna tuż po przestępstwie.