Likwidacja Izby Dyscyplinarnej uchwalona przez Sejm jest pozorną realizacja wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 lipca 2021 roku. A zatem Krajowy Plan Odbudowy może być zatwierdzony, ale pieniądze nie popłyną, dopóki politycy władzy będą mieli wpływ na wybór sędziów. Dlatego, że uchwalona 26 maja ustawa o Sądzie Najwyższym nie przywraca stanu praworządności.

Ministerstwo Sprawiedliwości podczas reformy spłaszczającej strukturę sądów chciało odejść od zasady zrównania wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów i sędziów. Wszystko jednak wskazuje na to, że po konsultacjach wycofa się z pomysłu. W sprawie larum podnieśli już prokuratorzy, a poparł ich podwładny ministra - Prokuratora Generalnego - Prokurator Krajowy.

Na dniach mają się zacząć konsultacje środowiskowe adwokatów w sprawie kilku zmian punktowych w Kodeksie Etyki Adwokackiej - ich zakończenie planowane jest 30 czerwca. To jednak ma być preludium do być może bardziej rewolucyjnego kroku, bo Adwokatura chce też wrócić po raz kolejny do tematu reklamy. W tym przypadku konieczne będą jednak badania i wśród adwokatów, i społeczeństwa.

By zadowolić wymagania Komisji Europejskiej, zmiany dotyczące Sądu Najwyższego i dyscyplinarek mają wprowadzić test na niezawisłość i bezstronność sędziego. W ocenie prawników coś, co wydawałoby się krokiem w dobrym kierunku, jest jedynie listkiem figowym. Nadal ma bowiem obowiązywać zakaz kwestionowania statusu sędziego, a droga do stwierdzenia, czy w danej sprawie jest on niezawisły, będzie długa i wyboista.

Obywatele nadal mają małą świadomość nie tylko tego, jakie są ich prawa, ale też tego, jak działa wymiar sprawiedliwości. Z tym związany jest choćby brak zaufania do sędziów i obwinianie ich o sądowe porażki. Naszą rolą jest dążyć do tego, by to zmienić, i to nie tylko podczas Dnia Wymiaru Sprawiedliwości - mówi Prawo.pl sędzia Jolanta Jeżewska z Sądu Rejonowego w Gdyni.

Najlepszy minister i wykonawca testamentu Lecha Kaczyńskiego i największy szkodnik w polskim wymiarze sprawiedliwości - to skrajne oceny, jakie padły w czwartek podczas debaty nad wnioskiem o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro. Po burzliwej debacie wniosek został odrzucony. Za wnioskiem głosowało 224 posłów, przeciw było 231, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Sejm zajmuje się prezydenckim projektem nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, który ma na celu rozwiązać problem z Izbą Dyscyplinarną. Tymczasem ławnicy Sądu Najwyższego - jak ustaliło Prawo.pl - wystąpili do prezydenta o wydłużenie ich kadencji o kolejny rok - do końca 2023 r. To byłby kolejny raz - obecnie ich kadencja jest wydłużona do 31 grudnia 2022 r.

Po fali krytyki ze strony środowisk prawniczych, a także Rady Legislacyjnej, ministerstwo zmodyfikowało pierwotny projekt w ten sposób, że postępowanie informacyjne będzie wszczynane dopiero po wniesieniu pozwu o rozwód czy separację, a nie będzie je poprzedzać, uniemożliwiając tym samym wcześniejsze wniesienie pozwu - pisze Małgorzata Wojciechowicz, partner zarządzający Kancelarii De Lege Artis.

Wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności przepisów dotyczących przynależności do izb adwokackich i radcowskich to zagrożenie - także dla samorządu lekarzy i ich pacjentów. Jeśli Trybunał przyzna rację posłom Solidarnej Polski, mogą powstać nowe izby medyków, np. przeciwników szczepień przeciwko Covid-19. Podobny los może spotkać blisko 20 pozostałych zawodów zaufania publicznego.

Łamanie praworządności w Polsce kiedyś się skończy. Każde zło ma swój koniec, każde deprawowanie prawa też. W pewnym momencie napotyka na wzrastający opór i wreszcie dochodzi, jeśli nie do rewolucji, to przynajmniej do wywrócenia dotychczasowego porządku. I ja w to wierzę – mówi prof. Stanisław Waltoś w wywiadzie udzielonym Prawo.pl z okazji swojego jubileuszu 90-lecia.

Litera prawa przestrzegana w czasach III RP nie była wystarczającym komponentem sprawiedliwej rzeczywistości. Legalizm i litera prawa służyły, w pewnym uproszczeniu, zazwyczaj tym, którzy byli silniejsi - stwierdził w środę premier Mateusz Morawiecki. I dodał, że duch prawa i wola narodu muszą być brane pod uwagę przy stanowieniu prawa. Przy okazji odznaczył 122 osoby za dobrą legislację.

Część prezesów sądów odmówiła zaopiniowania projektu nowej ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i przepisów ją wprowadzających. Powodem jest to - jak wskazują - że dano im zbyt mało czasu na przeanalizowanie propozycji. MS wyznaczyło na to 14 dni, w których wypadał długi weekend majowy. Pojawił się argument, że to celowe działanie zmierzające do "odhaczenia" konsultacji.

Uczestnicząc w kształtowaniu przyszłego kierunku orzecznictwa sędzia Sądu Najwyższego może być postrzegany jako kierujący się innymi względami niż wyłącznie merytoryczne, skoro to orzecznictwo może wpływać na zasadność jego roszczeń wobec banku dochodzonych aktualnie lub w przyszłości - stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej. I zdecydował o wyłączeniu sędziego.

Na zaczynającym się w środę posiedzeniu Sejmu posłowie mają się zająć wnioskiem opozycji o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro. Zgodnie przybliżonym harmonogramem głosowanie w tej sprawie ma się odbyć w czwartek wieczorem.

Sędzia Dagmara Pawełczyk-Woicka, prezes Sądu Okręgowego w Krakowie, został wybrana na przewodniczącą nowej Krajowej Rady Sądownictwa. Z kolei sędziowie Anna Dalkowska b. wiceminister sprawiedliwości, Joanna Kołodziej-Michałowicz i Maciej Nawacki weszli w skład prezydium, a nowym wiceprzewodniczącym Krajowej Rady Sądownictwa został sędzia sądu w Jarosławiu Rafał Puchalski.

Wszyscy sprawcy przemocy w rodzinie, w tym skazani na bezwzględną karę pozbawienia wolności, powinni być objęci nakazem uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym - wskazuje Rzecznik Praw Obywatelskich. Przypomina, że dziś sąd nie ma obowiązku nakazywania takich działań wobec sprawców - tymczasem z badań wynika, że programy korekcyjno-edukacyjne powodują zmiany w ich zachowaniu.

W 2021 roku odnotowano, po wcześniejszym spadku związanym z pandemią, wzrost liczby egzekucji oraz wydanych wyroków kary śmierci - stwierdziła Amnesty International w swoim dorocznym przeglądzie dotyczącym kary śmierci. Jednak całkowita liczba odnotowanych egzekucji w 2021 r. stanowi drugą najniższą od 2010 r. Mniej egzekucji było jedynie w 2020 roku.

Planowany w projekcie prezydenckim o Sądzie Najwyższym test niezawisłości sędziego odnosić się będzie do ustawy o Sądzie Najwyższym, ale także do ustawy o ustroju sądów powszechnych i wojskowych oraz administracyjnych. Problem w tym, że powiela instytucję już istniejącą - wyłączenia sędziego. Ale też zablokuje sądy. A co więcej - uchwała trzech izb SN już kierunek wytyczyła.

Samorządy zawodów zaufania publicznego, jak notariusze czy radcowie prawni, mają prawo badać, czy gwarantują należyte ich wykonywanie. Są jednak wątpliwości co do granic czasowych takiego badania przeszłości kandydata, w tym czynów, które się przedawniły lub też nastąpiło zatarcie skazania. RPO pyta, czy negatywne zachowania z przeszłości mogą bezterminowo obciążać człowieka.

W piątek, 3 czerwca, wystartuje maraton prawniczego programowania. To już czwarta edycja Legal Hackathonu. Co roku impreza gromadzi pasjonatów nowych technologii i innowacyjności: prawników, programistów, grafików, analityków i menedżerów. Razem tworzą zespoły i projektują nowoczesne rozwiązania nie tylko dla prawników, ale też dla osób potrzebujących pomocy prawnej, np. uchodźców.