Pierwsze sądy "przeciw" planowanym wynagrodzeniom sędziów w 2023

Zgromadzenie ogólne sędziów Sądu Rejonowego w Bydgoszczy przyjęło uchwałę, w której stanowczo sprzeciwia się łamaniu przepisów Konstytucji oraz Prawa o ustroju sądów powszechnych, gwarantujących sędziom wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej godności urzędu oraz zakresowi obowiązków. Chodzi o projekt ustawy okołobudżetowej, w którym wskazano kwotę/podstawę do wyliczenie przyszłorocznych wynagrodzeń sędziowskich.

Przypomnijmy, na skutek postulatów środowiska sędziowskiego i zgłaszanych przez nie zastrzeżeń co do sposobu kształtowania wynagrodzeń sędziów, począwszy od 2009 r. został wprowadzony art. 91 par. 1c Prawa o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którym wynagrodzenie sędziego stanowi iloczyn przeciętnego wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego oraz mnożników. Mnożniki są ustalone ustawowo, natomiast wysokość przeciętnego wynagrodzenia jest ogłaszana przez Prezesa Głównego Urzędu. Takie samo rozwiązanie zastosowano w Prawie o prokuratorze.

Czytaj w LEX: Oceny kwalifikacyjne pracowników sądów i prokuratury >>>

Czytaj w LEX: Wynagrodzenia ławników i biegłych sądowych >>>

Rząd "na bakier" z przepisami u.s.p jest od 2021 r. kiedy to z powodu pandemii wynagrodzenia sędziów i prokuratorów zostały utrzymane na poziomie z 2020 roku. W 2022 r. - co wzbudzało duże emocje i równie duży sprzeciw - wynagrodzenie wyliczono na podstawie II kwartału, ale... 2020 roku, a nie 2021 r. W tym roku w projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 wprowadzono konkretną kwotę - 5444, 42 zł.  Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury, ale też sędziowska Iustitia, zwracały uwagę, że zgodnie z unormowaniami ustaw Prawo o ustroju sądów powszechnych i Prawo o prokuraturze, podstawą powinna być kwota bazowa - 6156,245 zł. Na problem od początku zwracało uwagę Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych LEX IUSTA. Sędziowie i prokuratorzy rozważają też pozwy.

Czytaj: Rząd miesza w sędziowskich wynagrodzeniach, inflacja mocno w nie uderzy >>

Czytaj w LEX: Odpowiedzialność dyscyplinarna prokuratora w świetle aktualnego orzecznictwa sądowego >>>

Wynagrodzenia "krojone" na potrzeby rządu

Sędziowie w uchwale, do której dotarło Prawo.pl wskazują, że obowiązujący system kształtowania wynagrodzeń sędziów, asesorów i referendarzy sądowych wiąże wysokość wynagrodzenia w danym roku z przeciętnym wynagrodzeniem w drugim kwartale roku poprzedniego ogłaszanym przez prezesa GUS. - Tak ustalony mechanizm waloryzacji wynagrodzeń miał zapewnić sprawiedliwy, transparentny i przede wszystkim całkowicie niezależny od aktualnej woli polityków model ustalania wynagrodzeń sędziów. Ów model był swoistą gwarancją sędziowskiej niezawisłości, gdyż jego funkcjonowanie zabezpieczało sędziów przez arbitralnym wpływem polityków na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolowanie wynagrodzeń przedstawicieli trzeciej władzy. Nadto rekompensował ograniczenia możliwości zarobkowania wynikające z uzasadnianego zapewnieniem gwarancji niezależności sądów i niezawisłości sędziów ustawowego zakazu podejmowania przez nich dodatkowej działalności zarobkowej - zaznaczono.

Wskazano również, że ustalanie dowolnie podstawy wynagrodzeń sędziów, asesorów i referendarzy sądowych budzi ich zdecydowany sprzeciw i nie znajduje żadnego uzasadnienia merytorycznego ani ekonomicznego.

Sprawdź w LEX: Jakie przepisy należy zastosować w odniesieniu do nagrody jubileuszowej referendarzy? >>>

- Premier rządu w licznych publicznych wystąpieniach niemal nieustannie zapewnia, że sytuacja budżetu państwa nigdy nie była tak dobra, a w ostatnich latach władza polityczna znacząco podwyższyła swoje zarobki. Wszystko to utwierdza nas sędziów w przekonaniu, że zamrożenie mechanizmu waloryzacji wynagrodzeń sędziowskich trzeci rok z rzędu stanowi kolejną formę represji władzy politycznej stosowanej wobec środowiska sędziowskiego, walczącego niezłomnie o praworządność w Polsce. Nie zgadzamy się na takie bezprawne i arbitralne traktowanie sędziów i oświadczamy, że podejmiemy wszelkie legalne, przewidziane prawem środki, w tym wspólne i skoordynowane działania protestacyjne, których celem będzie doprowadzenie do przywrócenia stanu zgodnego z Konstytucją oraz ustawą o ustroju sądów w obszarze kształtowania wynagrodzeń sędziów, asesorów i referendarzy sądowych - dodano.

Czytaj: Prokuratorzy nie odpuszczają sprawy wynagrodzeń - liczą, że minister nie poprze "okołobudżetówki">>

Sędziowie sygnalizują pozwy

Sędzio zasygnalizowali również możliwość złożenia pozwów o zapłatę zaległych wynagrodzeń przy uwzględnieniu mechanizmu waloryzacji określonego w art. 91 par. 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Tekst uchwały przekazany został do wiadomości: prezesowi Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, prezesowi Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, prezesowi Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Sprawiedliwości, Ministrowi Finansów.