Orzeczenia - strona 2

NSA: Obłożnie chory może być uznany za bezdomnego

Samorząd terytorialny Pomoc społeczna Pacjent Prawo rodzinne Emerytury i renty Niepelnosprawność Zdrowie publiczne

Ciężko chora staruszka chce trafić do domu pomocy społecznej położonego blisko jej siostry, ale sto kilometrów od miasta, w którym wcześniej mieszkała. Sędziowie uznali emerytkę za bezdomną i wskazali, że o jej losach zdecydują urzędnicy z ostatniego miejsca zamieszkania. Nie ma znaczenia lokalizacja DPS, ani adres najbliższej rodziny bądź doradcy tymczasowego wyznaczonego emerytce przez sąd.

07.01.2026

WSA: Kiedy organ może odmówić dostępu do informacji publicznej

Administracja publiczna

Dyrektor Biblioteki Narodowej nie mógł odmówić blogerowi dostępu do informacji na temat zawartych przez bibliotekę umów cywilno-prawnych, argumentując, że jest to informacja publiczna przetworzona, a jej przygotowanie wymagałoby nadmiernego zaangażowania. Organ nie dokonał bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek mężczyzny dotyczy informacji publicznej przetworzonej - orzekł w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie.

06.01.2026

NSA: Nawet gdy dyrektor sobie nie radzi, odwołanie wymaga czasu

Samorząd terytorialny Zarządzanie oświatą

Organ prowadzący szkołą podstawową może błyskawicznie odwołać dyrektora szkoły. Krok ten musi jednak uzasadnić dobrem placówki i jej wychowanków. Złe zarządzenie szkołą, problemy z kadrą i rodzicami uczniów są poważnymi zarzutami, ale do natychmiastowej dymisji nie wystarczą. Organ musi pamiętać, że dyrektor może dochodzić przywrócenia do funkcji - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

05.01.2026

Serwis internetowy musi weryfikować, czy reklama zawiera prawdziwe dane

Prawo cywilne RODO Cyberbezpieczeństwo

TSUE wydał wyrok, który ma ogromne znaczenie dla wielu serwisów internetowych, w tym mediów społecznościowych. Uznał, że operator internetowej witryny handlowej ponosi odpowiedzialność za dane osobowe zawarte w ogłoszeniach publikowanych na jego platformie. Powinien identyfikować ogłoszenia, które zawierają dane szczególnych kategorii i weryfikować, czy użytkownik zamierzający zamieścić takie ogłoszenie, jest osobą, której dane dotyczą, a jeżeli nie jest, czy dysponuje zgodą osoby, której dane te dotyczą.

04.01.2026

NSA: Równość wobec prawa również w prawie do abonamentu parkingowego

Drogi Podatki i opłaty lokalne

NSA podkreślił, że przyznawanie abonamentów parkingowych w strefach płatnego parkowania może dotyczyć wybranych użytkowników dróg, jednak kryteria różnicujące muszą być racjonalne, proporcjonalne i powiązane z celem regulacji. Granice uznaniowości rady gminy wyznacza zarówno ustawa o drogach publicznych, jak i konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W sprawie łódzkiej uchwały ich naruszenie skutkowało stwierdzeniem nieważności części przepisów.

03.01.2026

SN: Podział majątku razem z działem spadku?

Prawo cywilne Domowe finanse

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnie w pierwszym kwartale 2026 roku istotny problem. Chodzi o kwestię, czy wymóg połączenia w jednym postępowaniu sprawy o dział spadku ze sprawą o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej nie stanowi wyłącznie przejawu nadmiernego formalizmu.

02.01.2026

NSA: Jak skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne przy pobieraniu zasiłku opiekuńczego

Pomoc społeczna Domowe finanse

W sytuacji zbiegu praw do tytułowych świadczeń rodzinnych, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z przysługującego już specjalnego zasiłku opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje przed ustaniem prawa do zasiłku opiekuńczego - tego typu świadczenie rodzinne można pobierać od momentu ustania prawa do poprzedniego świadczenia.

31.12.2025

Umowa o pracę w samorządzie to dokument prywatny, a nie urzędowy

Samorząd terytorialny Administracja publiczna Prawo pracy

Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Dokumentami urzędowymi nie mogą być umowy o pracę zawierane z pracownikami urzędów JST. Tym samym takie umowy w formie skanów nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym ustawą.

30.12.2025

NSA: Matka zmarła, ale za jej pobyt w DPS-ie córka musi zapłacić

Pomoc społeczna Finanse samorządów

Nawet po śmierci matki obowiązek finansowy nie znika. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że gmina może żądać od córki zwrotu kosztów pobytu matki w domu pomocy społecznej. Wprawdzie, co do zasady, ulgi w spłacie należności są możliwe, ale po pierwsze - tylko w wyjątkowych sytuacjach, po drugie - zależą od uznania gminy.

29.12.2025

Im większe pieniądze na hospicjum, tym więcej wymogów

Pomoc społeczna Pacjent Administracja publiczna Opieka zdrowotna Finansowanie zdrowia Niepelnosprawność Zdrowie publiczne

Kto chce zajmować się opieką paliatywną albo hospicyjną i liczy na kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia o wartości ponad 2 milionów złotych, musi brać pod uwagę konieczność uzyskania opinii o celowości inwestycji. Dotyczy to zwłaszcza nowych świadczeniodawców albo tych, którzy w przeszłości współpracowali już z NFZ, ale mieli długą, wieloletnią przerwę w kontraktowaniu – wynika z najnowszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

29.12.2025

SN: Szkoła wyższa wygrywa z prezydentem Warszawy

Szkolnictwo wyższe

Jeżeli nieruchomość należąca do uczelni publicznej pozostawała w dacie wejścia w życie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym w jej użytkowaniu wieczystym, to nie przechodzi na własność Skarbu Państwa - orzekła Izba Cywilna Sądu Najwyższego. Wskazała przy tym na brak przepisów przejściowych i nabycie z mocy ustawy.

27.12.2025

SN: Kasacja na korzyść zmarłego jest możliwa

Prawo karne

Skazany uszkodził drzwi wejściowe sąsiadowi, lecz szkodę naprawił jeszcze przed wydaniem wyroku przez sąd rejonowy. Śmierć skazanego w toku procesu nie stała jednak na przeszkodzie wniesienia kasacji przez rzecznika praw obywatelskich. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu I instancji.

25.12.2025

SN odpowie, czy sędzia wojskowy po 65 roku może orzekać

Wymiar sprawiedliwości Sędziowie

Czy sędzia, który ukończył 65 lat, jest osobą uprawnioną do orzekania, w sytuacji gdy Krajowa Rada Sądownicza nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, zaś Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN odrzuciła odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, a dodatkowo sąd pracy udzielił zabezpieczenia poprzez nakazanie Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu dalsze zatrudnianie na stanowisku sędziego tego sądu? Na to pytanie odpowie Izba Karna Sądu Najwyższego.

24.12.2025

NSA: To rektor decyduje o skreśleniu z listy studentów z uwagi na brak postępów w nauce

Szkolnictwo wyższe

Skreślić z listy studentów może rektor - organ uprawniony do wydania decyzji w tym przedmiocie zgodnie z ustawodawczym domniemaniem kompetencji. Jednakże on sam może również upoważniać innych przedstawicieli do działania w jego imieniu. W jednej z ostatnich spraw studenckich rozpatrywanych przez NSA decyzja o skreśleniu z listy studentów została wydana przez prodziekana ds. kształcenia, który nie działał w ramach kompetencji własnych, ale po udzieleniu pełnomocnictwa przez rektora.

23.12.2025

SN: Powrót do pracy nauczyciela - to nie rozzuchwalanie związkowców

Szkoła i uczeń

W sytuacji konfliktu między interesami pracodawcy i pracownika, to zatrudniony, który korzysta z ochrony związkowej, a nie pracodawca, powinien wygrać proces. Sąd ma w tym wypadku obowiązek przywrócić pracownika do pracy, nawet w sytuacji, gdy jest ono niecelowe lub niemożliwe - stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i nie przyjął do rozpoznania skargi kasacyjnej.

22.12.2025

SN: Jak karać notorycznych drobnych złodziejaszków

Prawo karne

Izba Karna Sądu Najwyższego zmierzy się z problemem, czy prawomocne ukaranie mandatem karnym za wykroczenie blokuje możliwość potraktowania tego czynu jako ciągłego. Odpowie także na pytanie, czy w takich przypadkach można nałożyć surowszą karę. Chodzi tu głównie o drobnych złodziei, kradnących w sklepach towary niewielkiej wartości, ale za to dość często. Przeanalizowana zostanie granica między wykroczeniem a przestępstwem.

20.12.2025

SN: Pożyczka 500 zł na 3000 procent - rażąco niesprawiedliwa

Prawo cywilne Domowe finanse Kredyty

Izba Kontroli Nadzwyczajnej uznała, że zastrzeżenie w umowie pożyczki rażąco wygórowanych odsetek wynoszących 3285 procent w skali roku, a następnie wydanie nakazu zapłaty, nie tylko naruszyło równowagę kontraktową, lecz także prowadziło do zaburzenia istniejących ówcześnie stosunków społecznych. Wykreowano sytuację rażąco niesprawiedliwą i naruszono zasadę zaufania obywatela do państwa.

19.12.2025

TSUE: Potrącenie należności eliminuje wcześniejsze odsetki

Prawo cywilne Rachunkowość Spółki Małe i średnie firmy Finanse Prawo europejskie Egzekucja

Podniesienie zarzutu potrącenia w transakcji handlowej pomiędzy dwoma przedsiębiorcami może skutecznie wyeliminować możliwość naliczania odsetek za opóźnienie oraz zryczałtowanej rekompensaty za koszty dochodzenia należności. Decydująca jest jednak data, w której potrącenie stało się możliwe – uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie dotyczącej polskich przepisów o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

18.12.2025

TSUE: Polski Trybunał naruszył prawo do sądu, bo nie jest bezstronny

Prawnicy Wymiar sprawiedliwości

Wielka Izba Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu orzekła, że skarga Komisji przeciwko Polsce była zasadna. Chodzi o regułę wiążącego skutku wyroków tego Trybunału w stosunku do państwa członkowskiego. Trybunał Konstytucyjny z dublerami nie jest legalnym sądem, którego wymaga prawo Unii Europejskiej i w dwóch wyrokach naruszył prawo UE - uznał TSUE.

18.12.2025

NSA: Sprzęt elektryczny i elektroniczny to urządzenia funkcjonalnie kompletne, gotowe do użycia

Środowisko Rynek

Recykling związany z ochroną środowiska przysparza wiele obowiązków, ale i wątpliwości. Nie każdy przedsiębiorca jest zorientowany w temacie i wie, co dokładnie zrobić z generowanymi odpadami. Jak pokazuje jedno z ostatnich orzeczeń NSA, niektóre sprzęty elektryczne i elektroniczne mogą posiadać różnie interpretowane właściwości, przez co trudniejsze staje się ich odpowiednie klasyfikowanie.

18.12.2025