Zima to czas, kiedy kierowcy powinni szczególnie zadbać o swoje auta, zwłaszcza jeśli pojazd stoi „pod chmurką”. Nieodpowiednie przygotowanie samochodu do jazdy może skończyć się nie tylko wysokim mandatem, ale również poważnymi konsekwencjami finansowymi związanymi z ubezpieczeniem, w skrajnych przypadkach nawet całkowitą odmową wypłaty świadczenia.

Proponowane zmiany prawne w spółdzielczości mieszkaniowej to powrót do starych wadliwych rozwiązań. Rady nadzorcze i zarządy powinny mieć nie tylko swoje kadencje, ale też ograniczenia w zasiadaniu w nich. Wyjątki od tych zasad można wprowadzać jedynie dla małych spółdzielni – pisze dr hab. Aleksandra Sikorska-Lewandowska, profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz radca prawny.

Umowy dzierżawy ziemi rolnej mają być zawierane w formie pisemnej, z potwierdzeniem ich zawarcia przez notariusza, kierownika biura powiatowego ARiMR lub wójta - zakłada projekt ustawy o dzierżawie rolniczej (UD279), opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Za dzierżawę ziemi jej użytkownik płaci czynsz.

Mijający 2025 rok pod względem wydarzeń prawnych upłynął pod znakiem wet prezydenckich, prób uporządkowania sądownictwa przez nowego ministra sprawiedliwości, przygotowań do wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur, a także - zastąpienia „ozusowania” wszystkich umów zleceń i nowych uprawnień PIP w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.

Nie związki partnerskie, a umowa zawarta u notariusza i status osoby najbliższej - to nowy pomysł koalicji rządzącej na uregulowanie związków jednopłciowych, do czego zobowiązuje Polskę orzecznictwo TSUE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W zmodyfikowanym projekcie zrezygnowano z wizyty w urzędzie stanu cywilnego oraz z uwzględnienia partnera wśród uprawnionych do dziedziczenia ustawowego.

Wprowadzone podczas pandemii koronawirusa, a potem jeszcze rozbudowane ograniczenia jawności sądowych postępowań cywilnych, mają być ograniczone. Rządowy projekt przewiduje, że sąd będzie mógł rozpoznać sprawę w całości lub w części na posiedzeniu niejawnym tylko w określonych przypadkach. Są jednak wątpliwości, czy to poprawione prawo wypełniać będzie dość jednoznaczne w tej dziedzinie normy konstytucyjne.

Skarga na przewlekłość postępowania bywa w sprawach kredytów frankowych pomocą raczej iluzoryczną, nie tylko dlatego, że zasądzane zadośćuczynienie za przewlekłość ma zwykle wysokość symboliczną. Zdarza się nawet, że skargę tę sądy również rozpoznają przewlekle, co jeszcze przedłuża zasadnicze postępowanie. Obecnie na prawomocny wyrok frankowicze czekają nawet 5-6 lat.

Właściciele nieruchomości, którzy przegrali prawomocnie sprawę z przedsiębiorstwem przesyłowym o zasiedzenie służebności przesyłu, dzięki niedawnemu orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, mają szansę na wznowienie postępowania. Na podjęcie działań są trzy miesiące. To niewiele czasu – a zdążyć trzeba ze zgromadzeniem całej potrzebnej dokumentacji i złożeniem skargi odpowiadającej wymogom pozwu. Nie każda sprawa będzie się jednak kwalifikowała do wznowienia.

Mam wątpliwości wobec projektu zakładającego istotne ograniczenie prawa prokuratora do włączania się w postępowania cywilne. Ono jest konieczne dlatego, że z prawa o prokuraturze, a więc z przepisów ustrojowych, wynika, że prokuratura stoi na straży praworządności. Ale także dlatego, że większość Polaków uważa, że państwo powinno opiekować się ludźmi i interweniować w stosunki gospodarcze - mówi dr Piotr Turek, prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie, autor komentarza do Prawa o prokuraturze.

Powszechny dostęp do ksiąg wieczystych zostaje, my jedynie ograniczamy anonimowe pozyskiwanie danych z tych ksiąg. Zakres danych zawartych w elektronicznym systemie ksiąg wieczystych musi pozostać w niezmienionej formie – mówi Arkadiusz Myrcha, wiceminister sprawiedliwości, który odpowiada za dwa projekty ustaw dotyczące udostępniania danych z ksiąg wieczystych. Jeden z nich ma ułatwić właścicielom dostęp do informacji o ich nieruchomościach, drugi - uniemożliwić masowe pobieranie numerów ksiąg.

Określone w kodeksie postępowania cywilnego prawo prokuratora do włączania się do postępowań cywilnych ze względu na ochronę praworządności, praw obywateli lub interesu publicznego, wymaga istotnej modernizacji zmierzającej przede wszystkim do jego wyraźnego ograniczenia – mówi prof. Wojciech Kocot, zastępca przewodniczącego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Ale zastrzega, że pozostanie ono obecne wszędzie tam, gdzie ingerencja państwa w stosunki cywilnoprawne jest nadal wskazana i akceptowana w odbiorze powszechnym.

Reforma procedury cywilnej z 2019 r. przyspieszyła do trzech miesięcy czas, po którym sądy mogą umarzać zawieszone postępowania, np. jeśli przerwa była spowodowana brakiem adresu pozwanego czy innymi formalnymi błędami, a po sześciu - te zawieszone na zgodny wniosek stron lub spadkobiercy. Prawnicy mieli i mają w tym zakresie spore wątpliwości. Sprawa ponownie została zgłoszona do naszej akcji "Poprawmy prawo". Projekt MS wraca do rocznych terminów.

Resort finansów nie przewiduje innego rozwiązania jak wyznaczenie zamiennika wskaźnika WIBOR rozporządzeniem. Ministerstwo nie wyklucza także, że spread korygujący – niwelujący różnice w oprocentowaniu kredytów, pożyczek, rat leasingowych oraz państwowych instrumentów dłużnych – mógłby mieć wartość ujemną. To pośrednio odpowiedź na opinie naszych ekspertów zarzucających, że reforma wskaźników referencyjnych, która dotknie m.in. posiadaczy kredytów mieszkaniowych ze zmiennym oprocentowaniem, jest oparta na wadliwych podstawach prawnych.

Izba Kontroli Nadzwyczajnej uznała, że zastrzeżenie w umowie pożyczki rażąco wygórowanych odsetek wynoszących 3285 procent w skali roku, a następnie wydanie nakazu zapłaty, nie tylko naruszyło równowagę kontraktową, lecz także prowadziło do zaburzenia istniejących ówcześnie stosunków społecznych. Wykreowano sytuację rażąco niesprawiedliwą i naruszono zasadę zaufania obywatela do państwa.

Podniesienie zarzutu potrącenia w transakcji handlowej pomiędzy dwoma przedsiębiorcami może skutecznie wyeliminować możliwość naliczania odsetek za opóźnienie oraz zryczałtowanej rekompensaty za koszty dochodzenia należności. Decydująca jest jednak data, w której potrącenie stało się możliwe – uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie dotyczącej polskich przepisów o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

Uproszczone uzasadnienia wyroków w sprawach frankowych czy korzystniejsze dla kredytobiorców rozliczenie odsetek ustawowych - to nowe pomysły, które posłowie chcą wprowadzić do specustawy frankowej. Takie poprawki pojawiły się w środę podczas komisyjnego pierwszego czytania projektu ustawy. Komisje nie zgodziły się na odrzucenie projektu w całości już na tym etapie procedowania, mimo że o zastopowanie prac nad tymi przepisami wnioskowała spora grupa posłów i przedstawicielka Związku Banków Polskich.

Resort finansów zapowiada przygotowanie nowelizacji przepisów dotyczących zamiany WIBOR na nowy wskaźnik referencyjny (POLSTR). Z ministerialnej zapowiedzi wynika, że na zmianach mogą stracić osoby mające złotówkowe kredyty hipoteczne.

Pojawiają się wątpliwości co do tego, czy właściciele nieruchomości, którzy przegrali w sądzie sprawę o zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorcę przesyłowego, mogą w terminie trzech miesięcy od wyroku Trybunału Konstytucyjnego żądać wznowienia wszystkich postępowań, które zakończyły się prawomocnie w ciągu ostatnich 10 lat.

Programy rządowe realizowane z państwowych pieniędzy przez państwowe spółki pozostają sprawą publiczną tak długo, jak długo strumień korzyści płynie do przedsiębiorców. Gdy pojawią się nieporozumienia – bo dla kogoś pieniędzy zabraknie lub, co gorsza, musi je zwracać z odsetkami - jest to już sprawa prywatna między nim a spółką realizującą program. I ma cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny charakter. Paradoksalnie jednak, jak zwracają uwagę prawnicy, niekiedy może to być dla firm korzystne.

Polskie prawo nie definiuje zjawiska sharentingu i nie zakazuje wprost dzielenia się prywatnymi informacjami o dzieciach - problematyczne są zwłaszcza te sytuacje, w których robią to rodzice, często na tym zarabiając. W tym ostatnim wypadku brakuje też regulacji, które chroniłyby finanse dzieci przed nadużyciami ze strony dorosłych.