W Sądzie Najwyższym w czwartek, 28 listopada, odbędzie się konferencja pt. „Wymiar sprawiedliwości w perspektywie zmian”, poświęcona aktualnym problemom w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości w Polsce i sposobom wyjścia z zaistniałego kryzysu.

Rada Ministrów przyjęła na posiedzeniu 26 listopada br. projekty nowelizacji Kodeksu karnego i ustawy o Służbie Więziennej, złożone przez ministra sprawiedliwości. Rząd wzmacnia ochronę przed mową nienawiści i przestępstwami motywowanymi nienawiścią. Teraz projekty zostaną wysłane do laski marszałkowskiej do Sejmu.

Zagrożenia cyberprzestępczości, psychologiczne uwarunkowania przemocy wobec dzieci, narzędzia do przeciwdziałania przemocy - będą tematami konferencji „Bez strachu”, która odbędzie się w dniach 30 listopada - 1 grudnia 2024 r. w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku. Wydarzenie organizuje Fundacja LUMUS, finansowane jest ze środków Funduszu Sprawiedliwości.

Opinia Komisji Weneckiej zostanie uwzględniona w projekcie ustawy dotyczącej statusu sędziów powołanych po 2018 r. i nie będą to zmiany tylko kosmetyczne. Zakładamy, że weryfikację przeprowadzi prawidłowo ukształtowana KRS, a odwołanie od jej decyzji przysługiwać będzie do SN. Orzeczenia wydane z udziałem nieprawidłowo powołanych sędziów, co do zasady, pozostaną w mocy. Strony będą mogły kwestionować te wydane w sprawach, w których były składanie wnioski o wyłączenie sędziego albo podnoszono w apelacji zarzut niewłaściwego składu sądu - mówi serwisowi Prawo.pl wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur.

Konsultowana obecnie tzw. ustawa naprawcza ma, co do zasady, cofnąć zmiany z 2022 roku, zaostrzające w wielu przypadkach kary za przestępstwa. Jest jednak wyjątek, bo w przepisie dotyczącym przetargów Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego proponuje sankcje surowsze - do 5 lat pozbawienia wolności, zamiast dotychczasowych trzech lat. Jednak eksperci od zamówień publicznych mają wątpliwości, ponieważ jeszcze nie oceniono działania zmian obowiązujących od nieco ponad roku.

Pilotażowe orzeczenie w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce musimy wykonać do końca 2025 roku. Ma ono znaczenie dla ukształtowania kierunku dalszych zmian w systemie prawa. Komisja Wenecka nie stwarza przeszkody dla uzdrowienia sytuacji w sądach. Wskazała ramy, jakie mają obowiązywać przy weryfikacji sędziów wadliwie powołanych przez KRS. Jednak czas przeprowadzania zmian liczy się w tej sprawie najbardziej - stwierdzili dyskutanci, omawiający skutki wyroku Trybunału w Strasburgu.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego przedłużyła zawieszenie w czynnościach prokuratora Prokuratury Rejonowej na dalszy okres sześciu miesięcy, tj. do 18 maja 2025 r. z powodu spowodowania przez niego kolizji drogowej, a także - unikania policji w miejscu zamieszkania.

Wykorzystanie możliwości prowadzenia posiedzeń na odległość powinno stać się dobrą praktyką nie tylko w sprawach prostych, ale i tych skomplikowanych. Decyzja sądu jest zależna od licznych czynników. Uznanie wyboru sposobu przeprowadzenia posiedzeń sądowych oraz dowodów za dyskrecjonalne uprawnienie sędziowskie każe odwołać się do zasady proporcjonalności - wskazuje prof. Andrzeja Olaś z Zakładu Postępowania Cywilnego UJ.

Grupa osób, które otrzymały przed marcem 2018 r., jeszcze od „starej” KRS, rekomendacje do powołania na urząd sędziego, ale prezydent Andrzej Duda nie wręczył im nominacji, walczy o swoje prawa przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Ale zdaniem doradzających im prawników, mogą one od nowego prezydenta oczekiwać powołań, bo obecny nie miał prawa im tego odmówić.

Frankowicze pozwani przez banki mogą liczyć na korzystne oferty od pełnomocników, którzy prowadzą ich sprawy przeciwko bankom. Często wynagrodzenie wynosi minimalną, określoną przepisami stawkę, a zdarza się, że kancelarie traktują pozew od banku łącznie ze sprawą o nieważność i obie sprawy rozliczane są jako całość.

Policyjna interwencja przy ulicy Inżynierskiej 6 w Warszawie, to w ocenie karno - materialnej jedno z najtrudniejszych do takiej oceny zdarzenie. Decyzje podejmowane przez funkcjonariuszy powinny następować w zależności od rozwoju oraz dynamiki, przebiegu interwencji. To właśnie koordynacja na miejscu interwencji, wzajemna wymiana informacji i uzupełniania się stanowi klucz prawidłowego przeprowadzenia czynności, w zgodzie z metodyką policyjną - pisze Jacek Kudła, biegły z zakresu czynności operacyjno-rozpoznawczych.

Zmiany, które w intencji prawodawcy miały usprawnić działania pomocowe, nie służą realizacji tego celu z powodu nadmiernej biurokratyzacji oraz niejednoznaczności znowelizowanych przepisów, powodującej szereg wątpliwości osób mających je stosować w praktyce – uważa rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek.

Możliwość wniesienia „ślepego pozwu” przeciwko anonimowemu hejterowi może stać się ważnym narzędziem w walce z cyberprzemocą, działając zarówno zapobiegawczo, jak i odstraszająco. Jednak procedowany obecnie w Sejmie projekt budzi też wątpliwości, bo nakłada nowe obowiązki związane z ujawnianiem sprawców na i tak już bardzo obciążone sądy.

Ostatnio weszły istotne zmiany w zakresie dziedziczenia. Rozszerzono katalog przyczyn prowadzących do niegodności dziedziczenia - objęte są nim osoby, które uporczywie uchylają się wobec spadkodawcy od obowiązku alimentacyjnego oraz od wykonywania obowiązku pieczy. Zmieniono też procedurę odrzucenia spadku w imieniu dzieci i wprowadzono możliwość umowy, której skutkiem będzie zrzeczenie się dziedziczenia. O to co zakładają przepisy i jak z nich skorzystać, będzie można zapytać podczas Dnia Otwartego Notariatu.

Sąd Najwyższy 27 listopada zajmie się sprawą powierzenia prokuratorowi Jackowi Bilewiczowi pełnienia obowiązków prokuratora krajowego - Sąd Apelacyjny w Warszawie miał wątpliwości, czy Bilewiczowi można było je powierzyć, gdyż jest to "nieznane ustawie Prawo o Prokuraturze". Z kolei wątpliwości co do składu orzekającego podnosi Krajowa Rada Sądownictwa, wskazując że sędziowie Jarosław Matras i Michał Laskowski zostali powołani w skład komisji kodyfikacyjnych podlegających premierowi, a sędzia Laskowski deprecjonował poprzednie orzeczenie SN dotyczące statusu Dariusza Barskiego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy wprowadzające Prawo o Prokuraturze są niezgodne z Konstytucją. TK uznał, że doszło do bezpodstawnego odwołania Prokuratora Krajowego - Dariusza Barskiego. Nie przewidziano ochrony sądowej stanowiska służbowego, co jest naruszeniem konstytucyjnej zasady korzystania z praw publicznych - tj. prawa dostępu do służby publicznej.

Sporo emocji wśród prokuratorów wzbudziło kolejne stanowisko Ministerstwa Finansów, w którym wskazano na konieczność zmian w ustalaniu wynagrodzeń dla prokuratorów, a konkretnie na odejście od obowiązującego powiązania pensji prokuratorskich i sędziowskich. Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Adam Bodnar zapewnił właśnie, że jest to jedynie pogląd jednego z resortów, a on sam jest zwolennikiem utrzymania tego, co obowiązuje, czyli zasady równości wynagrodzeń w obu zawodach.

Mężczyzna z zatartym już wyrokiem skazującym za zabicie zwierzęcia, nie daje gwarancji, że nie stanowi zagrożenia dla siebie i porządku publicznego w przyszłości - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę członka Klubu Oficerów Rezerwy. Sąd potwierdził, że decyzja odmawiająca pozwolenia na broń strzelecką była słuszna.

Sędzia Paweł Grzegorczyk z Izby Cywilnej Sądu Najwyższego nie musi na razie orzekać w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie postanowienia Prezydenta RP, który wyznaczył sędziego do nowej Izby. Sąd stwierdził, że odmówienie kontroli rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej sędziego, w sferze wykonywania władzy sądowniczej i orzekania w imieniu RP prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnych zasad państwa prawa i prawa do sądu.

Pisma procesowe przez portal informacyjny sądów, digitalizacja akt, więcej asystentów, tymczasowy powrót sędziów wizytatorów do orzekania, podniesienie jakości mediacji i wprowadzenia obligatoryjnej mediacji w niektórych kategoriach spraw, certyfikacja biegłych i szkolenia zarządcze dla prezesów sądów - to główne założenia programu MS „Sprawne sądy”, który ma poprawić sytuację w sądownictwie. Powstać ma też Kodeks rodzinny wykonawczy.