Prezes i wiceprezesi Sądu Apelacyjnego w Warszawie odmawiają od pół roku pełnego wykonania orzeczenia Trybunału w Strasburgu wydanego w sprawach sędziów Ewy Leszczyńskiej – Furtak, Ewy Gregajtys i Marzanny Piekarskiej – Drążek. Blokują orzekanie w ich wydziałach macierzystych z pominięciem ustawy i orzeczeń sądowych, tylko na podstawie zarządzenia.

W sytuacji gdy pracownik zatruł się posiłkiem zjedzonym w czasie pracy, nie musi zaistnieć związek funkcjonalny między wypadkiem a wykonywaną pracą. Wykazanie powiązania jest jednak konieczne, gdy zdarzenie występuje po godzinach pracy – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając roszczenie żony zmarłego nagle pracownika.

Od miesięcy prokuratorzy i sędziowie skarżą się na wzrost wysokości rat pożyczek mieszkaniowych przyznawanych im na podstawie ustaw ustrojowych. Powodem jest uzależnienie oprocentowania od wysokości inflacji zapisanej w budżecie. Ministerstwo Sprawiedliwości postanowiło sytuację poprawić dodając w stosownym rozporządzeniu, że to nie może być więcej niż wysokość stopy referencyjnej NBP - obecnie 6,75 proc. Rozporządzania zostały opublikowane, w ciągu 14 dni wchodzą w życie.

W 2022 roku do wojewódzkich sądów administracyjnych wpłynęło 64 951 skarg na akty i czynności w tym skarg o wznowienie postępowania oraz 12 167 skarg na bezczynność organów i przewlekłe prowadzenie postępowań. Wpływ - w porównaniu z 2021 rokiem był mniejszy o 11,86 proc. ale zaległości zostało więcej - o 1138 skarg - wynika z Informacji o Działalności Sądów Administracyjnych w 2022 roku.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu przyjął skargę dotyczącą nierównego i dyskryminującego traktowania kobiet-emerytek z rocznika '53. Chodzi o naruszenie szeroko rozumianego prawa własności i dyskryminację - nierówne traktowanie w obrębie jednego rocznika. Zdaniem prawników, jest szansa, że ETPC skargę uwzględni. A to oznacza, że temat wróci i rząd będzie musiał się z nim zmierzyć.

Dziesiątego lipca sąd ma ogłosić wyrok w sprawie tzw. afery fakturowej w Komitecie Obrony Demokracji. Były lider tego stowarzyszenia Mateusz Kijowski, który jest oskarżony o poświadczenie nieprawdy w fakturach za obsługę informatyczną, chce uniewinnienia. Prokuratura domaga się dla niego roku więzienia.

Nie milkną echa porozumienia "Solidarności" z rządem. Zamiast podwyżek dla pracowników sądów i prokuratur zapisano w nim jednorazowe nagrody specjalne. Siedem związków zawodowych wyraziło oburzenie i zażądało podwyżek już od 1 lipca. Także "Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury oświadczyła, że czuje się oszukana i nawołuje do protestu.

Dyskusja na temat stosowania tortur toczy się w Polsce, choć z różną intensywnością, od kilku lat. To, co zdaje się umykać, to problematyka narzędzi używanych do zadawania bólu i cierpienia. Na rynku pojawia się coraz więcej, coraz to bardziej wymyślnych narzędzi wykorzystywanych w torturach, takich jak noszone na całym ciele urządzenia do rażenia prądem, pałki z kolcami, czy kajdanki zakładane na kciuki - podkreśla dr Adam Ploszka, w Międzynarodowy Dzień Pomocy Ofiarom Tortur.

Pracownik socjalny interweniujący w rodzinie, w której dochodzi do przemocy wobec dziecka, może już zdecydować o umieszczeniu go np. w rodzinie zastępczej gdy tylko uzna, że istnieje zagrożenie dla jego zdrowia i życia. Wcześniej bolączką było brzmienie przepisu wskazujące, że takie zagrożenie musi być bezpośrednie. Zmiana już obowiązuje.

Coraz dłuższe postępowania przygotowawcze, coraz więcej aresztów, Trybunał Konstytucyjny zdyskredytowany na forum międzynarodowym, uzurpujący sobie prawo do orzekania w sprawach, w których orzekać nie powinien, targany konfliktami Sąd Najwyższy - taka wizja wymiaru sprawiedliwości wyłania się z wystąpień uczestników III Kongresu Prawników Polskich.

Sędziowie obywatelscy mieliby w sądach zastąpić dotychczasowych ławników. Co więcej, w myśl projektu przygotowanego m.in. przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia, to strony decydowałyby, czy chcą ich udziału w sprawie, czy nie. W postępowaniu cywilnym, w pierwszej instancji, potrzebny byłby ich zgodny wniosek, a w postępowaniu karnym - wniosek oskarżonego.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia przygotowało projekt ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Projekt zakłada przywrócenie zasad praworządności w wyborze sędziów i włączenie sędziów wszystkich szczebli oraz obywateli w ten proces, a także członków korporacji prawniczych. Obecna KRS nie jest organem konstytucyjnym, co stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Karnej w uchwale z 2 czerwca 2022 roku.

Wymiar sprawiedliwości wymaga naprawy, ale nie może się to odbywać przez narzucenie z góry jakiegoś rozwiązania i bez uwzględniania tego co powinno być najważniejsze, czyli interesu obywateli. Priorytetem nie mogą być interesy, którejkolwiek z prawniczych grup zawodowych. A bolączek jest wiele - nie tylko neosędziowie, ale też długotrwałość postępowań sądowych, koszty ich prowadzenia, czy niedofinansowany system świadczenia pomocy prawnego z urzędu - mówi Przemysław Rosati prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.

Rozprawie - jak wynika z piątkowej wokandy na stronie TK - wyznaczonej na 13 lipca na godz. 11 - przewodniczyć ma sędzia Stanisław Piotrowicz, sprawozdawcą ma być sędzia Jarosław Wyrembak, zaś w składzie są jeszcze sędziowie Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski i Bartłomiej Sochański.

Nie można zgodzić się z tezą mec. Radosława Górskiego, że z wyroku TSUE wynika, że po unieważnieniu umowy kredytu banki mogą odzyskać od konsumentów jedynie nominalną wartość wypłaconego kapitału wraz z odsetkami od wezwania do zapłaty. W wyroku mowa jest tylko o zwrocie wypłaconego kapitału, może być więc on zwrócony w wartości realnej - pisze Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich.

Trzecia edycja Kongresu ma wyjątkową wagę. Wszystkie reprezentowane podczas wydarzenia środowiska prawnicze z rosnącym zaniepokojeniem obserwują pogarszającą się kondycję polskiego systemu wymiaru sprawiedliwości - mówi Prawo.pl Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych. Dodaje, że największe kongresowe wyzwanie to wdrożenie wypracowanych ustaleń w życie.

Czerwiec to kolejny miesiąc, który przynosi prokuratorom wygrane w sprawach dotyczących wynagrodzeń, a konkretnie kształtowania ich na podstawie zapisów ustawy okołobudżetowej, a nie ustrojowej, czyli Prawa o prokuraturze. Tylko w Nowej Soli zapadło dziewięć korzystnych dla prokuratorów rozstrzygnięć, co istotne, sąd nadał im rygor natychmiastowej wykonalności. Sądy oddalają też wnioski o zawieszanie postępowań do momentu rozstrzygnięcia pytań prawnych przez TK.

Tyle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego zostało wydanych przy udziale sędziów dublerów i - w myśl projektu ustawy o TK - muszą one zostać uznane za nieważne. Wśród nich jest m.in. wyrok uchylający jedną z przesłanek legalnej aborcji, ale też orzeczenia dotyczące np. stawek za urzędówki adwokackie i radcowskie. Miałaby też zostać wprowadzona swoista ochrona dla obywatela - taka nieważność nie będzie wpływała na wydane w danej sprawie rozstrzygnięcie sądu powszechnego.

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo unijne nie stoi na przeszkodzie temu, by sąd krajowy, który wystąpił z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, zawiesił postępowanie główne jedynie w odniesieniu do tych aspektów postępowania, na które odpowiedź Trybunału może mieć wpływ. Sprawa dotyczyła Bułgarii, ale może też oddziaływać na praktykę polskich sądów.

W Sejmie trwają prace nad pakietem zmian m.in. w procedurze cywilnej, które na stałe wprowadzą możliwość przeprowadzania rozpraw zdalnych. Rozwiązanie, które miało być ratunkiem w czasie pandemicznych obostrzeń, wpisało się już na stałe w sądową rzeczywistość. I choć gros prawników, w tym sędziów i pełnomocników, je chwali, są i tacy, co mają wątpliwości konstytucyjne.