LEX Dział Prawny Połączenie wiedzy prawniczej z nowoczesną technologią AI
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Prawnicy i sądy

Zobacz więcej artykułów w Prawnicy i sądy
lech garlicki
Temat dnia

Przejdź do artykułu: Prof. Garlicki: Silny podział władz blokuje przywracanie praworządności

Krzysztof Sobczak
Krzysztof Sobczak
Podział władz jest u nas silniejszy konstytucyjnie niż myślano. Gdy prezydent jest w opozycji do większości parlamentarnej i ma poparcie najważniejszych sądów, czyli Trybunału Konstytucyjnego i dużej części Sądu Najwyższego, to parlament i rząd są w dużym stopniu ubezwłasnowolnione – tak sytuację w TK komentuje prof. Leszek Garlicki, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, były sędzia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. I w tym widzi główne przyczyny blokowania procesu przywracania praworządności.
testament

Przejdź do artykułu: Testament notarialny jest możliwy także w szpitalu lub w domu osoby schorowanej

Prawo o notariacie dopuszcza dokonanie przez notariusza czynności w innym miejscu niż kancelaria notarialna. Takie rozwiązanie jest jednak uzależnione od tego, czy za zmianą miejsca przemawia charakter czynności lub szczególne okoliczności. Może być nimi np. stan zdrowia i ryzyko jego pogorszenia. Wówczas nawet testament notarialny może być sporządzony w szpitalu. Choć co do zasady, zgodnie z przepisami i orzecznictwem SN, miejscem dokonywania czynności notarialnych jest kancelaria.
sad najwyzszy toga 2025

Przejdź do artykułu: SN: Pełnienie urzędu przez sędziego błędnie ocenione przez KRS

Izba Kontroli Nadzwyczajnej przywróciła sędziemu termin do wniesienia odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa i przekazała ją do ponownego rozpoznania. Sędzia udowodnił, że nie ponosi winy za opóźnienia, bo Rada nie pouczyła go o możliwości wniesienia odwołania. Ponadto uznano w wyroku, że Rada działała uznaniowo, powołując kryteria, które nie były wskazane w ustawie.
trybunal konstytucyjny

Przejdź do artykułu: Nowi sędziowie TK wybrani; problem może być z ich ślubowaniem

Wybranie przez Sejm nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego nie kończy procedury. Zgodnie z ustawą o statusie sędziów TK, ale też poprzedzającą ją ustawą o Trybunale Konstytucyjnym, mają złożyć ślubowanie wobec prezydenta, a odmowa jego złożenia jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego. A co gdy prezydent na ślubowanie nie zaprosi? Według prawników to jego obowiązek, ale wśród planów „B" pojawia się m.in. ślubowanie na piśmie i to nawet bez udziału notariusza. Są jednak głosy, że to kolejny krok w kierunku psucia prawa.
wiezienie plot druty

Przejdź do artykułu: Prezydent zawetował nowelizację k.p.k. ograniczającą tymczasowe areszty

Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy z 27 lutego 2026 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (nr druku sejmowego 1600). Przewidywała ona m.in. ograniczenie przesłanek, na podstawie których orzeczone może być tymczasowe aresztowanie. Rzecznik prezydenta uzasadnia decyzję „troską o bezpieczeństwo obywateli i skuteczność państwa w walce z najgroźniejszą przestępczością”.

Polecamy książki prawnicze

Prawnicy i sądy - najnowsze

Waga Ksiega

Rzeczniczka generalna TSUE o prawie podejrzanych lub oskarżonych do obecności adwokata podczas przesłuchania

Dopuszczając co do zasady przesłuchiwanie podejrzanych bez adwokata, jeżeli adwokat nie stawi się w określonym terminie, Węgry i Republika Czeska naruszyły prawo Unii Europejskiej – uznała Tamara Ćapeta, rzeczniczka generalna Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
paragrafy ksiazki temida slonce

Sprawa wpisu nieletniego do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Interwencja RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uzupełnienie postanowienia Sądu Rejonowego z 2019 r. poprzez orzeczenie o wyłączeniu zamieszczenia danych ówczesnego nieletniego w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Spowodowałoby to niewspółmiernie surowe skutki – argumentuje zastępca RPO Stanisław Trociuk.
samochod wyscig noc 097

Surowsze kary dla złych kierowców

Ustawa o poprawie bezpieczeństwa w ruchu lądowym, obowiązująca od 29 stycznia 2026 r. wprowadza trzy nowe przestępstwa komunikacyjne, zaostrza sankcje za jazdę pod wpływem alkoholu i łamanie zakazów sądowych, a także doprecyzowuje zasady obowiązkowego przepadku pojazdu. Surowe konsekwencje poniosą również uczestnicy i organizatorzy nielegalnych wyścigów.
rozwod mama tata dziecko

Dziecko ma dwa domy, czyli 800 plus do podziału

Jeżeli rozwód, separacja lub oddzielne zamieszkiwanie rodziców skutkuje sprawowaniem opieki naprzemiennej nad dziećmi, to podział obowiązków rodzicielskich i czas ich wykonywania powinien być zbliżony, ale nie musi być jednakowy. Co jednak ważne, przysługujące rodzicom świadczenie wychowawcze rozdziela się na dwie równe części i przyznaje każdą z nich zarówno matce, jak i ojcu.
Grzegorz Karasiewicz

Prof. Karasiewicz: W środowisku prawniczym istnieje potrzeba rozwijania kompetencji menedżerskich

Mamy wiele przykładów osób, które najpierw ukończyły studia na naszym wydziale, a następnie studiowały prawo – albo odwrotnie. Takie połączenie kierunków często okazuje się bardzo korzystne i otwiera szerokie możliwości rozwoju zawodowego - mówi prof. Grzegorz Karasiewicz, dziekan Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.
rozwod mama tata dziecko

Kontakty z dzieckiem to nie tylko prawo, ale i obowiązek

Z mamą czy z tatą - konflikt okołorozwodowy odbija się negatywnie na kontaktach rodziców z dzieckiem. Nie chodzi przy tym jedynie o utrudnianie kontaktów przez pierwszoplanowego rodzica - co zresztą MS zamierza uregulować, ale też unikanie kontaktów przez drugiego rodzica. Sądy niejednokrotnie rozpoznają więc sprawy, których celem jest uregulowanie kontaktów, tak by istniał harmonogram spotkań dziecka z tatą lub mamą. Tu mogłoby jednak pomóc ugodowe rozwiązanie sporu.
sejm xii 2018

Sejm podkreśla uchwałą konieczność zmian w Trybunale Konstytucyjnym

Sejm wybrał sześciu nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Poprzedził to przyjęciem uchwały, w której wskazał, że uznaje za konieczne podjęcie działań służących ukształtowaniu składu osobowego TK w taki sposób, by spełniał on wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego, w tym w szczególności dokonania wyboru sędziów Trybunału na wolne miejsca, z uwzględnieniem potrzeby odbudowy zaufania publicznego do tego organu. Do uchwały odniósł się TK, w specjalnym oświadczeniu wskazano, że Sejm „nie jest uprawniony do oceniania pozycji i statusu innego konstytucyjnego organu
slub rozwod

Rozwody pozasądowe od stycznia 2027 r. - Sejm przyjął nowelę

Sejm przyjął właśnie nowelizację zakładającą rozwody pozasądowe. Jeśli przepisy wejdą w życie, taki rozwód będzie można uzyskać przed urzędnikiem stanu cywilnego już od 1 stycznia 2027 r. Ministerstwo Finansów alarmowało wcześniej, że w budżecie na 2026 r. nie zaplanowano środków na ten cel. Nowe rozwiązanie jest dla tych małżonków, którzy nie mają dzieci a mają staż minimum roczny. Koszty czynności mają wynieść po 300 zł od każdej ze stron.
(Prawo na oko 61) Alicja Pollesch

Przywództwo, kobiety, różnica pokoleń. O sile różnorodności mówi Alicja Pollesch [Prawo na Oko #61]

Zarządcze stanowiska często postrzegamy przez pryzmat pozycji, zakresu funkcji i formalnych tytułów. To jednak jedynie wierzchołek góry lodowej - prawdziwe oblicze tych ról kryje się w decyzjach podejmowanych pod presją, odwadze niewidocznej na pierwszy rzut oka oraz autentyczności utrzymywanej mimo sprzecznych oczekiwań. To właśnie ten mniej widoczny wymiar najpełniej pokazuje, czym w praktyce jest bycie liderem.
prawnik waga

8 kwietnia kolejne spotkanie w sprawie ustawy o pracownikach sądów

Związki zawodowe pracowników sądów mają do końca przyszłego tygodnia przedstawić Ministerstwu Sprawiedliwości swoje uwagi do projektu ustawy o pracownikach sądów. 8 kwietnia br. planowane jest kolejne spotkanie. Chodzi o regulacje, które zakładają m.in. zakaz publicznego manifestowania poglądów politycznych, a także uczestniczenia w strajku lub akcji protestacyjnej zakłócających normalne funkcjonowanie sądu. Jak na razie związki są zgodne – w ich ocenie to, co jest „na stole”, wymaga dopracowania.
elzbieta piotrowska albin

Piotrowska-Albin: Młodzież nieźle orientuje się w prawie, ale widać kryzys zaufania do państwa

Każdy aspekt życia społecznego ma swe mechanizmy regulacyjne - moralne, obyczajowe, ale także prawne. Znajomość i zrozumienie prawa konstytucyjnego, szkolnego, potrzebnych w życiu młodego człowieka elementów prawa cywilnego, np. przepisów prawa pracy lub rodzinnego, ma wpływ na świadomość lub brak świadomości praw obywatelskich. Sprawczość pozwoli na zbliżenie się do zagadnień, które młodzież interesują - mówi Elżbieta Piotrowska-Albin, wiceprezeska zarządu, Fundacja Edukacji Prawnej Iustitia.
temida zlotowki flaga polska

SKD: Dwa sądy przytłoczone masowymi pozwami

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli oraz Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda są zarzucone masowymi sprawami o sankcję kredytu darmowego. Mają już ok. 10 tysięcy pozwów. Próby przekierowania tych spraw do innych sądów są jednak niekiedy blokowane przez Sąd Najwyższy albo prawników reprezentujących pozwane banki.
mlotek zlotowki

Sąd: Nie tylko syn, wnuk też otrzyma zadośćuczynienie po śmierci dziadka

Na skutek wypadku, za który odpowiada nietrzeźwy kierowca, zmarł mężczyzna. Jego syn i wnuk domagali się przyznania zadośćuczynień z uwagi na doznaną krzywdę. Żądanie syna należało uznać za uzasadnione w całości, a żądanie wnuka za zasadne w części, przyznając im odpowiednio 130 tys. zł i 40 tys. zł - orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie. Uzasadnił, że dla obu powodów śmierć ich krewnego wiązała się z cierpieniem.
monika florczak wator

Prof. Florczak-Wątor: Zignorowana opinia Komisji Weneckiej jeszcze o sobie przypomni

Komisja Wenecka nie może zmusić żadnego państwa do zastosowania wskazywanych przez nią europejskich standardów konstytucyjnych. Nie oznacza to jednak, że jej opinie trafiają „do kosza”. W praktyce często stają się ważnym punktem odniesienia w ocenie krajowych rozwiązań prawnych, zwłaszcza gdy te ostatnie są przedmiotem kontroli dokonywanej przez Europejski Trybunał Praw Człowieka czy Trybunał Sprawiedliwości UE – twierdzi prof. Monika Florczak-Wątor, konstytucjonalistka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, członkini Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo.
toga sedzia akta

Będą trzy szanse na sędziowską bądź prokuratorską togę

Senat opowiedział się za trzema możliwymi podejściami do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego. Zainteresowani będą mieli dzięki temu większe szanse na ich zdanie. Teraz ustawa trafi na prezydenckie biurko.
Dzien Edukacji Prawnej 2026 UW 12 III 2026 0001

Dzień Edukacji Prawnej 2026: Codzienna znajomość prawa wciąż bardzo istotna

Prawo reguluje wszystkie stosunki społeczne, ale ktoś musi go pilnować – mówił podczas spotkania w ramach Dnia Edukacji Prawnej Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości. W tym roku obchodzimy jubileuszową, dziesiątą edycję spotkań. Hasło tegorocznej edycji to „Sprawczy Obywatel” – co ma przypominać, że kluczowa jest świadomość swoich praw. Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska jest jednym z fundatorów akcji.
konrad burdziak

Prof. Burdziak: Prawo musi być gotowe na wykorzystywanie sztucznej inteligencji przez przestępców

Polskie prawo karne w dużej mierze jest przygotowane na wyzwania związane ze sztuczną inteligencją, ponieważ posługuje się rozwiązaniami o charakterze abstrakcyjnym, które pozwalają na ich „dopasowanie” do zmieniających się potrzeb życia społecznego – mówi prof. Konrad Burdziak z Uniwersytetu Szczecińskiego. Przyznaje jednak, że ta technologia stwarza warunki przestępcom do osiągania swoich celów w „białych rękawiczkach” oraz „obchodzenia” niektórych rozwiązań prawnokarnych, wymykając się obowiązującym przepisom prawnym i zawartym w nim normom.
wibor

KNF nie chce ujawnić starej dokumentacji WIBOR

Lutowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie zniechęca prawników reprezentujących kredytobiorców do badania wskaźnika WIBOR z okresu przed jego oficjalnym zatwierdzeniem na podstawie rozporządzenia BMR. Komisja Nadzoru Finansowego odmawia jednak udostępnienia dokumentacji z prac działającego od 2013 r. specjalnego zespołu międzybankowego, powołując się na przepisy o dostępie do informacji publicznej.
prawnik

Student młodszym asystentem sędziego jeszcze w marcu? Ustawa podpisana

Jeszcze w marcu wejdzie w życie nowelizacja Prawa o ustroju sądów powszechnych, dopuszczająca studentów prawa, konkretnie po trzecim roku, do pracy w sądach na stanowisku młodszego asystenta sędziego i z wynagrodzeniem od 5500 zł do 6500 zł brutto - prezydent właśnie ją podpisał. Kolejną zmianą jest to, że wśród uprawnionych do bycia starszym asystentem sędziego, będą też osoby, które zdały egzamin komorniczy lub zostały powołane przez ministra sprawiedliwości na stanowisko komornika sądowego.
prawnik

Związkowcy postulują powrót do planu modernizacji prokuratury

Brakiem konkretów zakończyło się spotkanie związków reprezentujących pracowników prokuratury i przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, w tym ministra/prokuratora generalnego Waldemara Żurka. Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP przedstawił jednak postulat, by w związku z wydłużającymi się pracami nad ustawą o pracownikach sądów wrócić do Planu modernizacji prokuratury. Związkowcy argumentowali, że takie rozwiązanie oznacza przykładowo nakłady finansowe na służby mundurowe w latach 2026–29 w wysokości 13,5 mld zł.

Aktualności

Opinie

Zmiany w prawie

Pytania i odpowiedzi

Orzeczenia