List żelazny to instytucja niedoceniana, a mająca istotne znaczenie dla spraw, które znalazły się w tzw. punkcie martwym - mówi dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, adwokatka karnistka, dziekan ORA w Warszawie. To, co wnioskujący musi wykazać ponad wszelką wątpliwość, to miejsce pobytu. Wówczas szanse na wydanie listu żelaznego rosną - bez względu na kraj, w którym przebywa nawet przejściowo. Jednak prokuratura musi sprawdzić, czy były minister Marcin Romanowski nie prowadzi jakiejś ukrytej gry - dodaje adwokatka.

Matka, mimo utraty pieczy nad dzieckiem z przyczyn przez siebie zawinionych, pozbawienia jej władzy rodzicielskiej, chciała odzyskać władzę rodzicielską. Uzasadnieniem miała być zmiana zachowania i podjęcie skutecznego leczenia odwykowego. Sądy nie zgodziły się na takie rozwiązanie i dziecko zostało przysposobione przez małżeństwo, które zagwarantuje mu stabilność rodzinną.

Na stronie Sądu Najwyższego ukazało się postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2026 roku w sprawie II USKP 47/26. Zaprezentowane w nim rozważania pomijają kilka istotnych okoliczności związanych z niekonstytucyjnością art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej - pisze dr Andrzej Hańderek. Proponowane przez SN rozwiązanie, zgodnie z którym pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury powinno objąć kwoty wypłacane od 1 stycznia 2013 r., jest wprost sprzeczne z intencjami TK wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku SK 140/20.

Na kompleksowe uregulowanie dojścia do zawodu sędziego patrzymy systemowo, a nie z punktu widzenia dążeń konkretnych grup zawodowych. Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury stoi jednak na stanowisku, że referendarze, jak i asystenci, którzy mają zdany egzamin sędziowski, powinni mieć możliwość podejścia do konkursów sędziowskich. Natomiast jeśli chodzi o postulaty referendarzy i asystentów z innymi egzaminami prawniczymi oraz o dojście do zawodu sędziego wyłącznie przez staż pracy, to na razie podchodzimy do tego ostrożnie. Za wcześnie, by przesądzać o tym w sposób definitywny – mówi dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.

Przygotowywana obecnie nowelizacja ustawy o ustroju sądów powszechnych przewiduje zmiany wzmacniające status i pozycję sędziów społecznych. Będą m.in. trochę inaczej wybierani, obowiązkowo szkoleni i lepiej wynagradzani. Nie będzie natomiast na razie poszerzenia katalogu spraw, w których mogą orzekać. Autorzy projektowanej zmiany zapowiadają jednak, że jej celem jest stworzenie gruntu do szerszej reformy, obejmującej też kognicję ławników.

W ramach prac nad modelem dojścia do zawodu sędziego specjalny zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury analizuje też dodatkowe, pozaaplikacyjne ścieżki. Chodzi m.in. o osoby z tytułami naukowymi. W ich przypadku rozważane jest unowocześnienie i podwyższenie kryteriów. Zmiany niewykluczone są też w przypadku pozostałych grup, m.in. adwokatów i radców. Na zbyt wiele, w tym momencie, nie mają co liczyć referendarze i asystenci z egzaminami adwokackimi i radcowskimi, bo w zespole są wątpliwości, czy powinni mieć możliwość startu w sędziowskich konkursach.

Z licznymi uchybieniami formalnymi, merytorycznymi, niespójny, bez należytego uzasadnienia, narażający prokuratorów na wykonywanie niepotrzebnych czynności i bez rozwiązań, których środowisko prokuratorów oczekuje – tak Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury ocenia wstępny projekt Regulaminu urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Wskazuje, że zaproponowane rozwiązania mogą być też zagrożeniem dla niezależności prokuratorskiej.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” w swojej uchwale przypomina, że ustawa o Trybunale Konstytucyjnym, przyjęta przez parlament w 2024 r., zakładała czteroletnią karencję dla kandydatów na sędziów TK, którzy byli m.in. członkami Rady Ministrów. Apeluje o zachowanie standardów apolityczności przy wyborze sędziów do Trybunału, bo jak wskazuje, jego rolą jest ochrona praw obywateli przed nadużyciami polityków. We wrześniu Sejm ma wybrać ósmego już „nowego” sędziego TK. Kandydatem jest dr Maciej Berek, dotychczasowy szef Komitetu Stałego Rady Ministrów, który nadzorował wdrażanie polityki rządu.

Nowi sędziowie Trybunału Konstytucyjnego mieli wyprowadzić go z kryzysu i przywrócić do działania. Co więcej, planowana reforma ich wyboru miała Trybunał odpolitycznić tak, by skutecznie i bez wpływów władzy stał na straży Konstytucji. Tyle w teorii, bo kandydatura dr Macieja Berka na ósmego sędziego TK zdaje się te nadzieje rozwiewać - towarzyszy jej sporo prawnych wątpliwości. Jedna z ważniejszych dotyczy jego dotychczasowej funkcji w rządzie i zaangażowania we wdrażanie rządowej polityki. I nawet nie chodzi o ryzyko politycznych nacisków, a o fakt, że do przyszłego sędziego mogą trafić skargi dotyczące ustaw, nad którymi prace sam nadzorował.

Przy okazji nowelizacji prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego Ministerstwo Sprawiedliwości chciało umożliwić osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej wnoszenie pism procesowych i dokumentów tradycyjną drogą, z pominięciem Krajowego Rejestru Zadłużonych. Po krytycznych uwagach wycofało się z tego postulatu.

Sędziowie mają różne podejście do tego, czy zawarcie w sprawach frankowych ugody na rozprawie zdalnej jest możliwe. Wprawdzie art. 223 par. 1 k.p.c. to dopuszcza, ale są interpretacje, że przepis ten wyznacza jedynie ramy prawne, natomiast szczegółowe standardy jego stosowania powinny zostać wypracowane przez praktykę sądową. Bywa też, że same banki oczekują podpisania ugody osobiście przez wszystkich kredytobiorców bądź ich następców prawnych i wykluczają jej podpisanie przez pełnomocnika.

Trybunał Konstytucyjny zajmie się sprawą m.in. adwokackich dyżurów obrończych. Chodzi o sprawdzenie czy brak wynagrodzenia za to, że adwokat lub radca prawny, wykonując ustawowy dyżur obrończy, pozostaje w gotowości do niezwłocznego podjęcia czynności obrończych, jest zgodny z gwarancjami wynikającymi z Konstytucji. Skargę wniósł adwokat Robert Pogorzelski. Odpłatności za swoje dyżury domagają się także prokuratorzy, a sędziowie - dodatku funkcyjnego m.in. za pełnione dyżury aresztowe.

Prawo wprost dopuszcza, aby prezes wojewódzkiego sądu administracyjnego jednocześnie kierował jednym z jego wydziałów orzeczniczych. W mniejszych sądach regulamin wewnętrznego urzędowania ogranicza przy tym możliwość powierzenia kierowania wydziałem innemu sędziemu. Problem nie polega więc na samej legalności kumulacji funkcji ani na ocenie konkretnej osoby, lecz na tym, czy konstrukcja organizacyjna zapewnia wystarczające rozdzielenie czynności wykonawczych i kontrolnych, zwłaszcza gdy przedmiotem skargi staje się administracyjne działanie przewodniczącego wydziału, który jest zarazem prezesem sądu – pisze dr Bartosz Bacia, radca prawny, współautor „Standardu antykorupcyjnego dla biznesu” UN Global Compact.

Premier poinformował w czwartek, że wyraził warunkową zgodę na odejście z rządu Ministra ds. Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu, Macieja Berka i na kandydowanie przez niego do Trybunału Konstytucyjnego, dlatego, że jest osobą, która może naprawić sytuację w TK.

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, która usprawni kontrolę nabywania przez cudzoziemców nieruchomości w Polsce. Notariusze będą przesyłać dokumenty do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wyłącznie w formie elektronicznej. Dzięki temu ich obieg ma się stać szybszy, bezpieczniejszy i bardziej przejrzysty.

Marcin Romanowski poinformował Sąd Okręgowy w Warszawie, że posiada legalnie wydany paszport na inną tożsamość, co ma mu umożliwiać swobodne podróżowanie poza Unią Europejską. Rzecznik Prokuratury Krajowej przyznał, że nie wie, czy to możliwe w świetle obowiązujących przepisów. Prawnicy wskazują, że dokumenty na inne dane mogą być wydawane jedynie w szczególnych sytuacjach przewidzianych ustawą.

Ministerstwo Sprawiedliwości planuje wprowadzenie przepisów, zgodnie z którymi przetwarzanie wizerunku małoletniego w sieci, mogłoby nastąpić wyłącznie po udzieleniu zgody jego przedstawiciela ustawowego lub samego małoletniego, który ukończył 16 lat. Brak takiej zgody stanowić ma naruszenie prawa do ochrony danych osobowych i prawa do ochrony dóbr osobistych dziecka. Rodzic ma być ustawowo zobowiązany do ochrony prywatności dziecka.

Możliwość nadania uchwale przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego mocy zasady prawnej jest niezgodna z konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny. Według TK siedmioosobowy skład SN nie ma wystarczającej reprezentatywności do tego rodzaju rozstrzygnięć. Sędzia sprawozdawca Justyn Piskorski zaznaczył zarazem, że Trybunał nie przesądza o niedopuszczalności innych form działalności uchwałodawczej SN i nie podważa samej funkcji SN, polegającej na sprawowaniu nadzoru judykacyjnego i podejmowaniu działań na rzecz zapewnienia jednolitości orzecznictwa.

"Gazeta Finansowa", która napisała m.in., że Jan Kulczyk żyje i ukrywa się oraz że był powiązany ze służbami specjalnymi, przegrała sprawę wytoczoną przez dzieci biznesmena o naruszenie dóbr osobistych. Redakcja wskazywała, że artykuł miał charakter satyryczny. Jednak Sąd Najwyższy wskazał 12 sierpnia br., że gdy tłem jest śmierć, to posłużenie się taką formą nie uwzględnia w istocie przedmiotu ochrony czyli kultu osoby zmarłej. Nie chodzi tu bowiem o ocenę działalności zmarłego, ale o ochronę dóbr jego bliskich. SN dodał, że do naruszenia dóbr osobistych może dojść również wtedy, gdy autor wysnuwa sugestie.

Jeśli polski model organizacji wymiaru sprawiedliwości wymusza zatrudnianie około 10 000 sędziów, to w jaki sposób mielibyśmy zastąpić obecny model „urzędniczy” modelem „korony zawodów” – nawet w wersji „40+” – bez uszczerbku dla funkcjonowania całego systemu? Nie da się wyciągnąć wtyczki na kilka lat i zrekrutować takiej liczby wybitnych praktyków, którzy na koniec bogatej kariery zechcą przyjść do sądu rejonowego i za dwukrotność średniej krajowej sądzić pijanych kierowców, alimenciarzy czy rozstrzygać sąsiedzkie konflikty – pisze dr Maciej Hadel, sędzia w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Podgórza w Krakowie.