Pełnomocnik procesowy powinien przewidywać, że może zachorować i nie czekać ze złożeniem dokumentów wymaganych przez sąd do końca ustawowego terminu – stwierdził Sąd Najwyższy, odrzucając zażalenie dotyczące uchybienia terminu. Protestują przeciwko takiej argumentacji samorządy prawnicze, według których nie znajduje ona oparcia ani w obowiązujących przepisach prawa, ani w realiach świadczenia pomocy prawnej, a w konsekwencji może godzić w konstytucyjne prawo obywateli do sądu.

DZP wzmocniło grono partnerskie w ważnych obszarach doradztwa. Awanse dotyczą Joanny Fasuli, Marka Palucha i Kamila Pociechy. Również od lipca Agnieszka Chwiałkowska i Anna Cynkarz dołączyły do zespołu zamówień publicznych DZP.

Ministerstwo Sprawiedliwości poparło projekt „Radca prawny dla dziecka”, który ma stworzyć sieć bezpłatnej, wyspecjalizowanej pomocy prawnej dla najmłodszych, w tym osób neuroróżnorodnych. Projekt Krajowej Izby Radców Prawnych zakłada utworzenie ogólnopolskiej sieci certyfikowanych pełnomocników.

W niektórych sądach jest problem z zapewnieniem wody dla kuratorów zawodowych, w szczególności w terenie. W związku z tym Ogólnopolski Związek Zawodowy Kuratorów Sądowych wysłał pisma do Ministerstwa Sprawiedliwości i Głównego Inspektora Pracy. Związek chce, aby wiceminister sprawiedliwości Maria Ejchart zaleciła prezesom sądów okręgowych i rejonowych zapewnienie dostępu do wody pitnej w czasie wykonywania obowiązków służbowych poza budynkiem sądu.

Krajowa Izba Radców Prawnych przekazała właśnie ministrowi sprawiedliwości Waldemarowi Żurkowi projekt ustawy, który wprowadza do procedury cywilnej instytucję planowanej nieobecności profesjonalnego pełnomocnika. Przewidziano, że łączna długość takiego urlopu nie mogłaby przekroczyć 26 dni w roku kalendarzowym. W tym czasie sąd nie wyznaczałby terminu rozprawy, posiedzenia ani innej czynności procesowej, przy czym byłby informowany o "planowanej nieobecności" pełnomocnika w terminie co najmniej dwóch miesięcy przed dniem jej rozpoczęcia, za pośrednictwem portalu informacyjnego.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przygotowuje projekt przewidujący wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego do spraw gospodarczych, toczących się przed sądami okręgowymi i w sprawach odwoławczych. Samorządy adwokatów i radców prawnych przyjmują to z zadowoleniem, ale chcą więcej – rozszerzenia tej zasady także na inne sprawy cywilne należące do właściwości sądów okręgowych jako sądów pierwszej instancji oraz na postępowania przed sądami apelacyjnymi.

Sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka nie wprowadziła do projektu noweli Prawa o adwokaturze zmian umożliwiających blokowanie przez adwokatów 20 terminów w ciągu roku, w których sąd nie mógłby dokonywać im doręczeń ani wyznaczać rozpraw. Zmiany zakładają też, że adwokaci będą objęci ochroną jak funkcjonariusze publiczni. Adwokaci liczyli, że nowe przepisy mogłyby obowiązywać już w przyszłym roku. Projektem noweli na początku lipca powinien zająć się Sejm. Tożsame rozwiązanie wprowadziła obowiązująca już nowela ustawy o radcach prawnych.

Ostatni weekend był dość trudny dla samorządu adwokackiego - dwa zgromadzenia: izby krakowskiej i izby katowickiej, nie zgodziły się na podwyżkę składek. W obu konieczne będzie zwołanie, prawdopodobnie jesienią, zgromadzeń nadzwyczajnych, bo wyższe składki powiązane były z propozycją budżetu. Rozmówcy Prawo.pl podkreślają, że problem jest szerszy i nie dotyczy tylko samych podwyżek, ale podejścia władz samorządowych do członków izb. Jak zaznaczają, zabrakło transparentności i zaufania.

Samorządy prawnicze od lat zabiegają, by tylko sąd, a nie prokurator, mógł zawiesić w obowiązkach adwokata lub radcę prawnego. Takie rozwiązanie znalazło się w uchwalonej 27 lutego br. nowelizacji kodeksu postępowania karnego, ale prezydent Karol Nawrocki ją zawetował. Szansa na wprowadzenie zmiany nadal jest, bo zaproponowano ją w dwóch "nowych" projektach - poselskim i prezydenckim.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przyjęło stanowisko w sprawie uzasadnienia kwietniowego postanowienia Sądu Najwyższego, w którym SN wskazał, że profesjonalny pełnomocnik, planując dokonanie czynności procesowej, musi uwzględnić przeszkody wynikające choćby ze swojej choroby. W ocenie Adwokatury takie podejście prowadzi do ustanowienia standardu staranności oderwanego od realiów wykonywania zawodu adwokata oraz zasad funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Radcy prawni od 18 czerwca, podczas wykonywania czynności służbowych, objęci są ochroną taką jak funkcjonariusze publiczni. To istotne choćby dlatego, że zarówno oni jak i adwokaci, coraz częściej narażeni są na hejt, agresję, zniewagę a nawet stalking. Podobne rozwiązanie ma znaleźć się w nowelizacji Prawa o Adwokaturze, problem jednak w tym, że nadal trwają nad nią prace w Sejmie. To z kolei, jak podkreślają sami adwokaci, oznacza, że do uchwalenia tej ustawy ochrona adwokatów będzie słabsza od tej przewidzianej ustawowo dla radców.

Sztuczna inteligencja zmienia rolę biur prawnych i stawia przed nimi nowe dylematy - m.in. pytanie o to, czy lepiej jest korzystać z rozwiązań chmurowych, czy jednak liczyć na własny model AI. W kontekście bezpieczeństwa danych istotny jest też problem nadużywania dostępu do informacji publicznej. M.in. ta tematyka była poruszana podczas Kongresu Biur Prawnych Spółek Skarbu Państwa, który odbył się 17 czerwca w Warszawie.

Dziekani Rad Okręgowych Izb Radców Prawnych z niepokojem przyjmują pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu kwietniowego postanowienia Sądu Najwyższego dotyczącego odrzucenia przez warszawski Sąd Apelacyjny wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. SN wskazał, że profesjonalny pełnomocnik, planując dokonanie czynności procesowej, musi uwzględnić przeszkody wynikające choćby ze swojej choroby. W ocenie dziekanów takie podejście zdaje się świadczyć o niezrozumieniu specyfiki wykonywania czynności przez pełnomocnika.

Obowiązuje już nowelizacja ustawy o radcach prawnych, zakładająca m.in. zaostrzenie odpowiedzialności za bezprawne używanie tytułu zawodowego „radca prawny" i większą ochronę dla oznaczenia „kancelaria radcy prawnego". Przewidziane kary to ograniczenie wolności lub grzywna nawet do 200 tys. złotych. Regulacja wprowadza również ochronę dla radców taką, jaką mają funkcjonariusze publiczni. Samorząd radcowski rozpoczyna też konsultacje projektu dużych zmian w swojej ustawie.

W rozmowach o przyszłości sądownictwa co pewien czas powraca argument, który brzmi efektownie, ale coraz słabiej znosi zderzenie z praktyką: referendarz sądowy nie poradzi sobie na sali rozpraw. Nie udźwignie kontaktu ze stronami. Nie przeprowadzi postępowania dowodowego. Nie opanuje emocji uczestników. Nie zareaguje na wnioski, zarzuty, sprzeciw, chaos i presję chwili. Krótko mówiąc: referendarz, choć może wydawać orzeczenia, rzekomo „boi się sali”. To założenie jest wygodne, bo pozwala zamknąć dyskusję jeszcze przed jej rozpoczęciem. Problem polega na tym, że rzeczywistość dawno już przestała do niego pasować - pisze Dariusz Kluczkowski, referendarz z Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy i członek Stowarzyszenia Lex Iusta.

Senacka Komisja Petycji zajmie się 23 czerwca br. propozycją dodania ust. 3 w art. 17 Konstytucji RP, który byłby swoistą gwarancją dla Adwokatury. Wskazywałby, że została ona zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego, powołana do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Cel to - jak wskazano w uzasadnieniu - zapobieganie próbom upaństwowienia adwokatury, likwidacji lub rozbicia samorządu.

Naczelna Rada Adwokacka przyjęła uchwałę, w której wzywa ministra sprawiedliwości do niezwłocznego podjęcia prac legislacyjnych nad stworzeniem nowoczesnego i efektywnego systemu świadczenia pomocy prawnej z urzędu, obejmującego zarówno pomoc przedsądową, jak i pomoc świadczoną w postępowaniach sądowych i innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw. Zaznaczono w niej, że taki system powinien być projektowany przede wszystkim z perspektywy interesu obywatela, który z przyczyn ekonomicznych nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.

Dla Sądu Najwyższego nie ulega wątpliwości, że niezwrócenie pożyczki przez radcę prawnego, pełniącego zawód zaufania publicznego, narusza godność i podlega ocenie negatywnej, ale obwiniony ma gwarancje procesowe. Nie będzie ukarany zakazem prowadzenia kancelarii, mimo że nie spłacił należności. Dla rozstrzygnięcia miał jednak znaczenie moment złożenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdyż wniosek ten wyznacza ramy czasowe czynu. Minęło pięć lat, co oznacza, że nastąpiło przedawnienie karalności.

Naczelna Rada Adwokacka podczas ostatniego posiedzenia plenarnego podjęła uchwałę w sprawie zmian w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Mają one przygotować adwokatów na wyzwania związane z korzystaniem z programów opartych m.in. na AI. Korzystanie z takich narzędzi technologicznych, co do zasady, nie będzie wymagać odrębnego informowania klienta, ale na jego żądanie adwokat powinien o takich narzędziach powiedzieć, a także o celu ich wykorzystania. Ma też zwracać szczególną uwagę na ochronę danych osobowych wynikającą z właściwych, powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz tajemnicy adwokackiej.

Blisko pół tysiąca laureatów – prawniczek i prawników do 35. roku życia, specjalizujących się w różnych dziedzinach prawa, z ogromnym sercem, zawodową pasją, dorobkiem naukowym, biegłością w stosowaniu nowych technologii i dbałością o jakość polskiego prawa – to krótki bilans organizowanego przez Wolters Kluwer Polska konkursu Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra. Tegoroczna edycja jest wyjątkowa, bo prawnicze gwiazdy wybierane będą po raz 15.