1 marca zmarł dr Jakub Górski - partner zarządzający i współzałożyciel kancelarii prawnej T. Studnicki, K. Płeszka, Z. Ćwiąkalski, J. Górski sp.k., przewodniczący Rady Uczelni Uniwersytetu Jagiellońskiego na kadencję 2025-2028.

Po miesiącu testowania nowej wersji portalu informacyjnego sądów od 1 marca adwokaci, radcy prawni, ale też prokuratorzy będą mogli wnosić tą drogą niektóre pisma procesowe, np. apelacje. Nadzieje są bardzo duże, ale są i obawy. Prawnicy podkreślają, że problemem może być interpretacja przepisów; 26 lutego opublikowano rozporządzenia dotyczące samego portalu i wnoszenia pism w postępowaniu cywilnym i karnym. Dwa są jeszcze na etapie prac. Z kolei pracownicy sądów obawiają się obciążeń nowymi obowiązkami.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że w najbliższym czasie ruszy proces „tworzenia zrębów niezależnego Trybunału Konstytucyjnego” i obsadzania istniejących w nim wakatów – już pod koniec 2025 r. była możliwość wyboru sześciu nowych sędziów. Zapowiedział również, że ma plan B na wypadek, gdyby prezydent Karol Nawrocki nie przyjął ślubowania od nowych sędziów TK.

Obce prawo procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym – autorstwa dr. hab. Bartosza Wołodkiewicza z Katedry Postępowania Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji UW – to książka, która zwyciężyła w XVII edycji konkursu Wolters Kluwer Polska i „Przeglądu Sądowego" na książkę prawniczą najbardziej przydatną w praktyce wymiaru sprawiedliwości w 2024 roku. Przyznano też wyróżnienia trzem innym książkom.

Organizacje pozarządowe realizujące zadania publiczne - zwłaszcza w obszarach wrażliwych - podlegają takim samym rygorom ochrony danych osobowych jak inne podmioty, które podlegają reżimowi RODO – przypomina Urząd Ochrony Danych Osobowych. Systemowy problem nieświadomości tych regulacji ujawnił przypadek Fundacji Lumus, która uczestniczy w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej. Za łamanie przepisów o ochronie danych otrzymała blisko 23 tys. zł kary.

Sędziowie Paweł Czubik, Tomasz Demendecki, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Zbigniew Kapiński, Aleksander Stępkowski i Mariusz Załucki kandydują na stanowisko I prezesa SN - dowiedziało się nieoficjalnie Prawo.pl. 24 lutego rozpoczęło się Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego, które ma wyłonić 5 kandydatów, spośród których następnie prezydent Karol Nawrocki wskaże prezesa. Na pierwszym terminie nie udało się jednak uzyskać kworum — stawiło się 48 sędziów, a potrzebnych było 84.

W trakcie prac nad nowelizacją procedury karnej, zakładającą m.in. nową definicję podejrzanego, wprowadzono poprawkę, zgodnie z którą zawieszenie w wykonywaniu zawodu adwokata lub radcy prawnego stosować będzie sąd, a nie prokurator. O zmianę taką samorząd adwokacki walczył od dawna, uzasadniając to m.in. koniecznością uniezależnienia adwokatów od decyzji ich przeciwników procesowych. Dodatkowo sąd będzie miał 7 dni na rozpoznanie takiego wniosku prokuratury.

Uzasadnienie do prezydenckiego projektu ustawy reformującej sądownictwo sugeruje, że pracował nad nim Bartosz Lewandowski, adwokat związany Ordo Iuris, obrońca m.in. Zbigniewa Ziobry. On sam przyznaje, że uczestniczył w pracach, ale zapewnia, że nie jest autorem całości. Rzecznik prezydenta wskazał, że Kancelaria Prezydenta konsultuje projekty ustaw z ekspertami, jednak za przygotowanie wersji finalnej zawsze odpowiada KPRP.

Naczelna Rada Adwokacka zmieniła formułę konkursu, który od 2017 r. honorował adwokatki wykazujące się osiągnięciami w ramach prowadzonej działalności zawodowej, widocznym zaangażowaniem w prace samorządu adwokackiego, a także inną aktywnością, w tym społeczną lub naukową. W tym roku, w ramach tego samego konkursu, ma być też wyłaniany Adwokat Roku. Opublikowano stanowisko podpisane przez ponad 60 adwokatek i adwokatów, w którym wskazano, że takie działanie może prowadzić do ograniczenia widoczności i reprezentacji kobiet w życiu samorządowym.

Adwokaci, podobnie jak prokuratorzy, nie zamierzają odpuścić sprawy swoich dyżurów obrończych. Chcą dostawać wynagrodzenia już za sam stan gotowości, uzasadniając to tym, że poświęcają swój czas, a często muszą się stawiać na nie w sądzie. NRA zdecydowała właśnie o złożeniu w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w Warszawie wniosku o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego dotyczącego odpłatności za dyżury. Liczy na podobne rozstrzygnięcie jak w chorwackiej sprawie dotyczącej dyżurów prokuratorskich.

Czy wykonywanie zawodu radcy prawnego uchybia godności prokuratora w stanie spoczynku? Na to pytanie twierdząco odpowiedział Sąd Najwyższy i utrzymał w mocy karę w postaci nie waloryzowania uposażenia przez rok. Prokurator w stanie spoczynku nie może wykonywać innych zawodów prawniczych. Sprawa jest o tyle zastanawiająca, że przez 20 lat nikt w gorzowskiej prokuraturze nie zauważył, że prokurator nie odbiera wypłaty.

Krajowa Izba Radców Prawnych rozpoczęła III edycję ogólnopolskiego konkursu kwartalnika „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe" na najlepsze prace naukowe o tematyce związanej z samorządem zawodowym radców prawnych lub wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Celem konkursu jest promowanie prac, które dotyczą działalności samorządu radców prawnych oraz deontologii zawodowej. Uczestnikami mogą być autorzy m.in. rozpraw doktorskich, prac magisterskich, monografii, artykułów naukowych, które zostały obronione lub opublikowane w ubiegłym roku.

Radca prawny, który doprowadził umyślnie do upadłości wielu firm, nie zostanie pozbawiony prawa wykonywania zawodu. Sąd Najwyższy, podobnie jak sądy powszechne uznał, że pomocnictwo w przestępstwie, duży upływ czasu oraz układ zależności między patronem a młodym wówczas podopiecznym, łagodzi wymiar kary. Dlatego kara finansowa jest sankcją adekwatną i sprawiedliwą.

Skarga nadzwyczajna jest raczej nie do utrzymania jako element szerszych, kontrowersyjnych reform wymiaru sprawiedliwości, wobec których są poważne zarzuty natury konstytucyjnej – twierdzi dr Aleksandra Szydzik z Uniwersytetu Gdańskiego, autorka pierwszego kompleksowego opracowania na ten temat. Ale uznając pewne zalety tej instytucji, sugeruje rozwiązanie od dawna postulowane w doktrynie prawa konstytucyjnego, zakładające poszerzenie zakresu przedmiotowego skargi konstytucyjnej w taki sposób, aby obejmowała również kontrolę konstytucyjności orzeczeń sądowych.

Do 14 lutego można wziąć udział w badaniu rynku prawniczego, którego wyniki opublikowane zostaną w specjalnym raporcie już w pierwszym kwartale 2026 r. Ma on odpowiedzieć na pytania dotyczące sytuacji prawniczek i prawników, zarówno pracujących w kancelariach, jak i w wewnętrznych działach prawnych (in-house), warunków pracy, mobilności, ale też wyzwań związanych z AI i stosowaniem nowych technologii. Do tej pory ankiety wypełniło już ponad 400 osób.

W Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN sprawy leżą, bo są wątpliwości dotyczące m.in. tego, czy obecne kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości miało podstawę ustawową do odwołania, w trakcie trwającej kadencji, rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego dwóch zastępców. Resort uważa, że zmiana rzeczników odbyła się zgodnie z przepisami, choć jest luka w przepisach. Jak dowiedziało się Prawo.pl, zamierza ją nawet doregulować - planuje "poprawkę" do nowelizacji, która jest już w wykazie prac rządu.

Do senackiej Komisji Petycji trafiła propozycja dodania ust. 3 w art. 17 Konstytucji RP, który byłby swoistą gwarancją dla adwokatury. Wskazywałby, że została ona zorganizowana na zasadach samorządu zawodowego, powołana do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Cel to - jak wskazano w uzasadnieniu - zapobieganie próbom upaństwowienia adwokatury, likwidacji lub rozbicia samorządu.

Kancelarie, które decydują się na korzystanie z systemów opartych na sztucznej inteligencji, powinny mieć opracowane zasady (zawarte np. w regulaminie), uwzględniające wszelkie ryzyka z tym związane, wynikające choćby z ochrony danych osobowych klienta, ochrony tajemnicy zawodowej, z zasad wykonywania zawodu i kodeksów etyki radcowskiej czy adwokackiej, a także – a może przede wszystkim – z kwestii technologicznych — mówi dr Maria Dymitruk, radczyni prawna, counsel i liderka praktyki AI w Kancelarii Lubasz i Wspólnicy, przewodnicząca Komisji Nowych Technologii Federacji Adwokatur Europejskich.

W trakcie przeprowadzania rozwodu doszło do licznych wzajemnych oskarżeń między małżonkami. Obwiniona została prokurator, która udostępniła żonie akta sprawy karnej prowadzonej przeciwko jej mężowi, wraz z danymi świadków, choć ta nie była w niej stroną. Sąd Najwyższy nie zgodził się na uchylenie prokurator immunitetu i wskazał, że pełnomocnik poszkodowanego (męża) chciałby aby SN zastąpił prokuraturę, policję i sąd powszechny oraz orzekł o nieprawidłowości postępowania nie tyle pani prokurator, co… małżonki.

Programy bazujące na sztucznej inteligencji przyspieszają prace kancelarii i pozwalają na spore oszczędności – to z kolei powoduje, że stają się coraz popularniejsze na rynku. Eksperci podkreślają jednak, że same narzędzia nie wystarczą. Kancelaria musi się do ich stosowania przygotować – m.in. poprzez wypracowanie wewnętrznych standardów dla zatrudnionych w niej pracowników, ale też szkolenia. Odrębną kwestią pozostaje to – czy, jak i w jakim zakresie, o stosowaniu AI powinien dowiedzieć się klient.