Ustawa o podatku od spadków i darowizn opodatkowuje nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium RP. Jest to bardzo niekorzystne rozwiązanie dla osób, którym osoby niemające niejednokrotnie żadnych związków z Polską, przekazują nieruchomość w drodze darowizny, bądź po których polscy obywatele dziedziczą - pisze Katarzyna Siwiec, radca prawny i doradca podatkowy.

Organy podatkowe, które nie otrzymały zeznania od podatnika, a otrzymały postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku, będą miały trzy lata na doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Jeśli tego w tym czasie nie zrobią, to zobowiązanie podatkowe nie powstanie. Wynika to z poniedziałkowej, korzystnej dla podatników uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. III FPS 2/25).

Na wtorkowym posiedzeniu Rada Ministrów rozpatrzy cztery projekty ustaw deregulacyjnych przygotowanych przez Ministerstwo Finansów – wynika z opublikowanego w poniedziałek porządku obrad. Proponowane zmiany mają na celu uproszczenie obowiązków administracyjnych i podatkowych, a także usprawnienie funkcjonowania rynku finansowego. Wśród projektów znajdują się nowelizacje ustaw o PIT, CIT, podatku od spadków i darowizn, a także regulacji dotyczących bankowości i funduszy inwestycyjnych.

Maj to miesiąc pierwszych komunii i organizowanych z tej okazji spotkań rodzinnych. Wśród najpopularniejszych prezentów są drony, smartfony, tablety, biżuteria i quady. Trzeba jednak mieć na uwadze, że dla fiskusa taki upominek to darowizna, która może podlegać opodatkowaniu. Podstawowe znaczenie ma wartość prezentu i to, kto go wręczył.

Podstawą opodatkowania daniną od spadków i darowizn jest wypłacana rata świadczenia renty nieodpłatnej, a nie cała wartość tego świadczenia określona w umowie za cały okres jej trwania - taką korzystną uchwałę podjął Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. III FPS 5/24). Organy skarbowe opodatkowały całe świadczenie, jeszcze nie otrzymane przez podatniczkę. Eksperci stanowisko sądu oceniają bardzo pozytywnie.

Kto otrzyma nieruchomość od najbliższej rodziny, nie płaci co do zasady podatku od spadków i darowizn. Problem w tym, że ulga dla tej grupy nie obejmuje zięciów, synowych, teściów czy szwagrów. By np. dziecko skorzystało z preferencji, rodzice powinni przekazać darowiznę do jego majątku osobistego, nie do majątku wspólnego z małżonkiem. Decydują tu postanowienia umowy darowizny, a dokładniej – wola darczyńcy.

Projekt ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich przewiduje wprowadzenie ważnych dla partnerów rozwiązań podatkowych, dzięki którym ich prawa zostaną zrównane z prawami małżonków. Będą mogli m.in. nabywać spadki i darowizny bez podatku, dzięki czemu unikną wysokiej 20-proc. daniny oraz składać wspólny PIT. Będą też jednak odpowiadać za zaległości podatkowe partnera.

Fiskus zaostrzył stanowisko w sprawie zwolnienia z podatku rodzinnych darowizn, przez co wiele osób wpada w pułapkę. Jeśli dziecko obdarowane przez rodzica chce uniknąć daniny, musi otrzymać pieniądze przelewem, nie w gotówce. Nie wystarczy, że samo je wpłaci na swój rachunek. Uważać trzeba też przy zakupie mieszkania. Dziecko zapłaci podatek, jeśli rodzic wpłaci pieniądze bezpośrednio na konto sprzedającego nieruchomość. Zdaniem ekspertów to zbyt rygorystycznego stanowisko.

Rodzic, który chce przekazać dorosłemu dziecku darowiznę na zakup samochodu, powinien pamiętać o warunkach zwolnienia z podatku. Jeśli darowizna ma korzystać ze zwolnienia, musi być przelana na konto bankowe dziecka, a nie bezpośrednio dealerowi samochodowemu (sprzedawcy auta) oraz zgłoszona urzędowi skarbowemu. Takie warunki dotyczą darowizn o wartości ponad 36 120 złotych.

Pomoc przyznawana powodzianom będzie zwolniona z podatku na podstawie dotychczasowych przepisów – wyjaśnia Ministerstwo Finansów. Chodzi o jednorazowy zasiłek powodziowy, jednorazowy zasiłek losowy i dodatkowy zasiłek opiekuńczy. Według ekspertów wskazane byłoby zwolnienie ich wprost w nowelizacji specustawy powodziowej. Prawnicy apelują też o zwolnienie z podatku odszkodowań przyznanych przedsiębiorcom.

Małżonkowie, którzy mają odrębne majątki, ale wspólne konto bankowe, muszą niejednokrotnie tłumaczyć się przed fiskusem z przekazywanych sobie pieniędzy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wyjaśnia w interpretacjach, że posiadanie wspólnego rachunku nie przesądza o własności środków znajdujących się na tym rachunku. To oznacza, że kwota otrzymana od małżonka może być darowizną i aby uniknąć zwolnienia z podatku trzeba ją zgłosić do urzędu skarbowego.

Nabycie w drodze darowizny rzeczy lub praw majątkowych powyżej kwoty 36 120 zł przez najbliższą rodzinę jest zwolnione z podatku od spadków i darowizn. Komplikacje pojawiają się, kiedy z darowizną wiąże się zwolnienie z długu. Według skarbówki taka czynność to nabycie prawa majątkowego tytułem darowizny, które po spełnieniu ustawowych warunków będzie zwolnione z podatku.

Otrzymanie upominków od pracodawcy nie wiąże się z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym ze strony pracownika. Celem obdarowania jest motywowanie do bardziej efektywnego wykonywania przez danego pracownika przydzielonych mu obowiązków poprzez celebrowanie ważnych dla niego okazji. Takie uzyskanie korzyści majątkowej mieszczącej się w definicji przychodu nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w PIT, a stanowi nic innego jak darowiznę.

Nawet w tak smutnych okolicznościach, jak śmierć najbliższej osoby, trzeba pamiętać o obowiązkach fiskalnych. W grę mogą wchodzić dwa podatki. Wdowcy i wdowy nie zapłacą daniny od spadku, jeśli w odpowiednim czasie zgłoszą jego nabycie fiskusowi. Zdarza się jednak, że skarbówka żąda zapłaty podatku nawet po upływie terminu przedawnienia. Jeśli zaś chcą sprzedać spadkowy majątek, w niektórych przypadkach zapłacą PIT.

Skarbówka wydaje kolejne interpretacje, zgodnie z którymi blogerzy i youtuberzy zbierający pieniądze od internautów powinni rozliczać PIT. Wcześniej organy podatkowe uważały, że tego typu datki to darowizna, która często jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn. Nie ma też pewności, czy internetowi twórcy powinni płacić VAT od zrzutek, tu także stanowisko jest niejednolite. Eksperci ostrzegają, że rozliczenia stają się coraz częściej przedmiotem sporów.

Nie istnieje żadne ograniczenie liczby i częstotliwości, ani wartości darowizn. Nie ma zatem przeszkód, aby np. siostra zawarła umowę darowizny na rzecz brata w lipcu, natomiast kilka miesięcy czy lat później, została zawarta kolejna umowa darowizny, tym razem z inicjatywy brata na rzecz siostry. Czasami bezpieczniejsze będzie jednak zawarcie umowy pożyczki – zwłaszcza, że stosunki w rodzinie mogą się popsuć. I pożyczka i darowizna w rodzinie są - pod pewnymi warunkami - zwolnione z podatku.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn ułatwia przekazywanie majątku osobom, które łączą różne więzi rodzinne, bowiem jednakowo traktuje dzieci biologiczne, przysposobione, adoptowane i z rodzin zastępczych, umożliwiając im wolne od podatku przekazywanie darowizn oraz spadkobranie. Ustawowy krąg osób, dla których przewidziana jest ulga obejmuje zarówno wychowanków rodzin zastępczych, jak i rodzinnych domów dziecka.

W przedwojennej Polsce przyjmowało się, że wartość pierścionka zaręczynowego powinna odpowiadać trzymiesięcznym zarobkom narzeczonego. Przekładając tę wartość na dzień dzisiejszy, mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosi w Polsce w 2023 roku „na rękę” 2.709,48 zł, należy zwrócić uwagę na niezbyt romantyczny aspekt podatkowy - pisze Zofia Gajewska, adwokat. 

Osoby otrzymujące od fundacji pomoc o wartości ponad 5733 zł powinny co do zasady zapłacić podatek od spadków i darowizn. By tego uniknąć, fundacje formułują umowy z podopiecznymi w ten sposób, by pomoc nie była darowizną, ale świadczeniem zwolnionym z PIT. Problem można łatwo rozwiązać poprzez dodanie zwolnienia w ustawie podatku od spadków i darowizn - postulują eksperci.

Osoba korzystająca z ulgi mieszkaniowej w podatku od spadków i darowizn uniknie daniny, jeśli spełni odpowiednie warunki. Musi być zameldowana i mieszkać w spadkowym lokalu przez pięć lat. Nie można go w tym czasie ani sprzedać ani podarować innej osobie. Ustawa przewiduje jednak pewne wyjątki - spadkobierca sprzeda lokal bez utraty ulgi, jeśli ma ważny powód i kupi za to nową nieruchomość.