Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzucił wniosek pełnomocnika Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców o zabezpieczenie praw wyborczych w postaci nakazania Państwowej Komisji Wyborczej ujęcia Komitetu w losowaniu numerów wśród komitetów wyborczych, które zarejestrowały swoje listy we wszystkich okręgach wyborczych, lub wstrzymania losowania.

Numery list wyborczych wylosowane w siedzibie Państwowej Komisji Wyborczej dla ogólnopolskich komitetów, które wystawią kandydatów do Sejmu we wszystkich 41 okręgach wyborczych: 1 - Bezpartyjni Samorządowcy, 2 - Trzecia Droga, 3 - Nowa Lewica, 4 - PiS, 5 - Konfederacja, 6 - Koalicja Obywatelska.

Partie i koalicje startujące w wyborach prześcigają się w pomysłach, jak przyśpieszyć wizytę u lekarza, usprawnić diagnostykę, skrócić czas oczekiwania na operację i rehabilitację w publicznym systemie. Wśród deklaracji są także te dotyczące dostępu do leków, prawa do aborcji, świadczenia chorobowego, roli szpitali powiatowych czy kształcenia kadr medycznych. Zebraliśmy je w jednym miejscu.

Prawo i Sprawiedliwość zapowiada w swoim programie wyborczym zmniejszenie kognicji sądów poprzez rozszerzenie kompetencji notariuszy. Chodzi o umożliwienie im dokonywania wpisów do ksiąg wieczystych i wydawania notarialnych nakazów zapłaty. Szykuje się więc trzecie podejście do tego tematu - w Sejmie utknął projekt poselski, a wcześniej Sejm odrzucił projekt rządowy.

Zarówno mąż zaufania, jak i obserwator społeczny ma prawo być obecny podczas wszystkich czynności komisji, do której został wyznaczony, także przed dniem głosowania – orzekł Sąd Najwyższy. I postanowieniami z 7 września br. uznał zasadność skarg na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącą błędnych wyjaśnień w sprawie uprawnień mężów zaufania i obserwatorów społecznych.

Wiele gmin nie wie, jak interpretować przepisy dotyczące obowiązku zapewniania bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego. Mają obawy, czy w dniu wyborów wystarczy pojazdów do kwalifikowanego transportu oraz jak rząd zrekompensuje samorządom koszt dowozu, gdy podpiszą umowy a przyjdzie im wozić... powietrze. Do wyborów coraz mniej czasu, a samorządowcy nadal nie dostali wytycznych w tym zakresie.

W nadchodzących wyborach 15 października można głosować zarówno w miejscu stałego zameldowania, miejscu stałego zamieszkania albo w dowolnym innym miejscu. W tym ostatnim przypadku należy jednak uzyskać stosowne zaświadczenie. Obecnie jest to o tyle proste, że wniosek o jego wydanie można złożyć w wybranym przez siebie urzędzie gminy.

Prawo do odwołania prezydenta miasta w drodze referendum gwarantuje Konstytucja. Ustawy regulują wyłącznie zasady i tryb jego przeprowadzania. I w takim duchu należy dokonywać wykładni ustawy o referendum lokalnym i kodeksu wyborczego - bez nadmiernego rygoryzmu i formalizmu. Potwierdził to niedawno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.

Osoby z niepełnosprawnościami mogą m.in. głosować korespondencyjnie i przez pełnomocnika; przysługuje im też prawo do bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego. Taki wyborca ma prawo do informacji o lokalach wyborczych, w tym przystosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. W lokalu wyborczym wyborca może głosować przy użyciu nakładki na kartę w alfabecie Braille'a.

Czy publiczna deklaracja w lokalu wyborczym: odmawiam przyjęcia karty referendalnej - narusza tajność wyborów? Choć przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej przekonuje, że nie, organizacje pozarządowe apelują o wypracowanie mechanizmów zapewniania tajności głosowania i jasne wytyczne dla komisji obwodowych. Mimo, że PKW odrzuca pomysł dwóch spisów wyborców dla wyborów i referendum, eksperci twierdzą, że prawo tego nie zabrania.

Agitację wyborczą może prowadzić każdy komitet wyborczy i każdy wyborca, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego – wyjaśnia Państwowa Komisja Wyborcza. Przepisy kodeksu wyborczego nie ograniczają możliwości uczestnictwa w kampanii wyborczej osób publicznych.

Przepisy dotyczące wyborów tylko w ograniczonym zakresie odnoszą się do kwestii związanych z ochroną danych osobowych. Nie zwalnia to jednak komitetów wyborczych oraz innych podmiotów zaangażowanych w kampanię wyborczą z przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych. Z pomocą przychodzi Urząd Ochrony Danych Osobowych, który przygotował wyborczy poradnik.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej zasugerował podczas briefingu prasowego, jakoby zniszczenie (przedarcie) swojej karty referendalnej, mogło stanowić przestępstwo określone w art. 248 pkt. 3 kodeksu karnego. Taka interpretacja jest błędna. Wyborca w czasie między wydaniem karty do głosowania a jej umieszczeniem w urnie, może nią dysponować zgodnie ze swoją wolą - pisze Dariusz Dutkowski, adwokat.

W każdym obwodzie głosowania w wyborach powołuje się obwodową komisję wyborczą. Jej członkowie otrzymują diety. W najbliższych wyborach do Sejmu i Senatu kwoty te będą wyższe: przewodniczący komisji zarobią 800 zł (dotychczas 500 zł), ich zastępcy - 700 zł (zamiast 400 zł), a członkowie obwodowych komisji wyborczych – 600 zł (zamiast 350 zł).

Referendum ogólnokrajowe to instrument demokracji bezpośredniej, przewidziany przez Konstytucję RP z 1997 roku, w którym obywatele polscy, w drodze głosowania, wyrażają swoją wolę co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy poddanej pod referendum. Znając treść pytań, można założyć, że będzie to jedno z najdziwniejszych referendów w powojennej historii Polski, które nie będzie służyć podjęciu decyzji w istotnych dla państwa sprawach przez obywateli, a będzie obliczone na zaostrzenie kampanii politycznej i proces wyborczy - pisze dr Paweł Bała, adwokat.

Sejm przyjął w czwartek uchwałę o zarządzeniu referendum ogólnokrajowego. Referendum zarządzone zostało na 15 października i odbędzie wspólnie z wyborami do Sejmu i Senatu. Obywatele będą odpowiadać na cztery pytania. .

Nowelizacja ustawy o referendum ogólnokrajowym, która pozwoli na przeprowadzenie referendum w dniu wyborów parlamentarnych, już obowiązuje. W środę Sejm odrzucił senackie weto do niej, tego samego dnia ustawę podpisał prezydent i została opublikowana. Zmiany dotyczą m.in. godzin głosowania, terminów przedreferendalnych czy zgłoszenia zamiaru głosowania korespondencyjnego.

Jeżeli wyborca odmówi przyjęcia karty lub kart do głosowania, obwodowa komisja wyborcza musi to odnotować w spisie wyborców. Jednocześnie mężowie zaufania mogą odnotowywać wszystko co dzieje się w lokalu wyborczym. Niektórzy eksperci mają obawy czy nie stanowi to zagrożenia dla tajności głosowania i nie wywoła niedopuszczalnej presji na wyborcach. Już samo nagrywanie wnętrza lokalu wyborczego powoduje, że ludzie zachowują się inaczej.

Prezydent 14 sierpnia podpisał ustawę dostosowującą ustawę o referendum ogólnokrajowym do Kodeksu wyborczego, po to aby można było je przeprowadzić w dniu wyborów - m.in. parlamentarnych. Chodzi głównie o ujednolicenie godzin głosowania oraz głosowania przez pełnomocnika i korespondencyjnego. Nowelizacja wprowadzana jest jednak w czasie tzw. ciszy legislacyjnej, co może naruszać Konstytucję. Jednoczesna organizacja wyborów i referendum może spowodować, że finansowanie wydatków na te cele nie będzie transparentne.

Ograniczenie liczby podpisów w celu utworzenia komitetu inicjatywy ustawodawczej, które można zaliczyć na poczet spełnienia wymogu zebrania 100 tys. podpisów pod projektem ustawy, wynika z tego, że podpisy zbierane są na znacznie łagodniejszych zasadach niż podpisy zbierane po dokonaniu tego zgłoszenia. Sąd Najwyższy oddalił zatem skargę Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej Ustawy Uczciwa Polska na odmowę nadania biegu projektowi ustawy.