Choć konstytucyjna zasada głosi, że głosy wyborców powinny być równe, to takie nie są. I to od dawna. Głos w Warszawie ma trzy razy mniejszą wartość niż na przykład w Elblągu. Eksperci wskazują, że to efekt bezczynności Sejmu i zbyt małych okręgów wyborczych. Część głosujących, aby pomóc poszczególnym komitetom, planuje "wycieczkę wyborczą" do innego okręgu. Teoretycznie mogą pomóc, ale w praktyce - zaszkodzić.

Można byłoby e-głosować w Polsce i za granicą na kandydatów startujących w wyborach w okręgu zameldowania głosującego. Specjalna aplikacja weryfikowałaby i anonimizowała jego dane - Krajowa Rada Radców Prawnych uważa, że takie rozwiązanie już przy kolejnych wyborach zwiększyłoby frekwencję. Trwają prace nad propozycją rozwiązań prawnych w tym zakresie.

W poniedziałek, 2 października, upływa termin, zgłoszenia zamiaru głosowania korespondencyjnego przez wyborców niepełnosprawnych oraz tych, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 60 lat. Do dziś mogą oni także zgłosić do gmin chęć skorzystania z bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego i z powrotem. Zainteresowanie dowozem jest małe. Urzędnicy nie są zaskoczeni.

Co należy zrobić, gdy ktoś wrzuci do urny urządzenie odtwarzające w zapętleniu piosenkę wyborczą lub inny materiał agitacyjny? - zastanawiają się internauci. Zauważają, że taki psikus mógłby być mocno kłopotliwy, skoro urny nie można otworzyć przed zakończeniem głosowania. Nie wydaje się jednak, by takie zachowanie było opłacalne dla potencjalnego dowcipnisia.

Mąż zaufania, który nagrywa proces wyborczy, staje się administratorem danych osobowych w rozumieniu RODO. Wiąże się to z określonymi obowiązkami i konsekwencjami. Pełnienia funkcji nie ułatwiają ostatnie zmiany Kodeksu wyborczego, a połączenie wyborów parlamentarnych z referendum ogólnokrajowym stwarza dodatkowe problemy.

Tym razem większych kłopotów ze skompletowaniem składów obwodowych komisji wyborczych nie było, choć po zmianie prawa pojawiły się 3664 nowe obwody do głosowania. Co więcej, w niektórych gminach był nadmiar chętnych, więc trzeba było urządzać losowanie. Obywateli skusiła nie tylko dieta.

Państwowa Komisja Wyborcza zaapelowała do komitetów wyborczych, przedstawicieli organów administracji publicznej, pracowników mediów i wszystkich wyborców o poszanowanie godności każdego człowieka i podejmowanie wyłącznie działań zgodnych z prawem, tak aby przeprowadzane wybory gwarantowały rzeczywistą realizację konstytucyjnych praw wyborczych obywateli.

Narodowe Centrum Nauki dostanie pieniądze na wypłatę jednorazowych specjalnych dodatków w ramach utworzonego w jednostkach dodatkowego funduszu motywacyjnego. Sejmowa Komisja Finansów pozytywnie zaopiniowała wniosek MEiN w sprawie zmian w planie finansowym Narodowego Centrum Nauki na 2023 rok. Zmiany obejmą też przeznaczenie rezerwy celowej zaplanowanej w ustawie budżetowej na 2023 rok.

Gmina może sfinansować koszty obowiązkowego transportu wyborców do lokalu wyborczego pojazdem Ochotniczej Straży Pożarnej. Ale nie może rozliczyć takiej usługi w ramach ekwiwalentu dla strażaka — ratownika. Kwestię rozliczeń finansowych gmina powinna uzgodnić z wojewodą, bo to zadanie zlecone.

Techniką deepfake można naruszyć wiele przepisów prawa. Może to niekiedy prowadzić do naruszenia dóbr osobistych w sposób bardzo intensywny, dotkliwszy niż przy wypowiedzi czy publikacji prasowej. Należy więc zastanowić się nad rewizją zasad odpowiedzialności w kodeksie wyborczym za rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji przy użyciu techniki deepfake lub podobnych do niej zastosowań zaawansowanej technologii - postuluje Rafał Rozwadowski, adwokat.

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzucił wniosek pełnomocnika Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców o zabezpieczenie praw wyborczych w postaci nakazania Państwowej Komisji Wyborczej ujęcia Komitetu w losowaniu numerów wśród komitetów wyborczych, które zarejestrowały swoje listy we wszystkich okręgach wyborczych, lub wstrzymania losowania.

Numery list wyborczych wylosowane w siedzibie Państwowej Komisji Wyborczej dla ogólnopolskich komitetów, które wystawią kandydatów do Sejmu we wszystkich 41 okręgach wyborczych: 1 - Bezpartyjni Samorządowcy, 2 - Trzecia Droga, 3 - Nowa Lewica, 4 - PiS, 5 - Konfederacja, 6 - Koalicja Obywatelska.

Partie i koalicje startujące w wyborach prześcigają się w pomysłach, jak przyśpieszyć wizytę u lekarza, usprawnić diagnostykę, skrócić czas oczekiwania na operację i rehabilitację w publicznym systemie. Wśród deklaracji są także te dotyczące dostępu do leków, prawa do aborcji, świadczenia chorobowego, roli szpitali powiatowych czy kształcenia kadr medycznych. Zebraliśmy je w jednym miejscu.

Prawo i Sprawiedliwość zapowiada w swoim programie wyborczym zmniejszenie kognicji sądów poprzez rozszerzenie kompetencji notariuszy. Chodzi o umożliwienie im dokonywania wpisów do ksiąg wieczystych i wydawania notarialnych nakazów zapłaty. Szykuje się więc trzecie podejście do tego tematu - w Sejmie utknął projekt poselski, a wcześniej Sejm odrzucił projekt rządowy.

Zarówno mąż zaufania, jak i obserwator społeczny ma prawo być obecny podczas wszystkich czynności komisji, do której został wyznaczony, także przed dniem głosowania – orzekł Sąd Najwyższy. I postanowieniami z 7 września br. uznał zasadność skarg na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącą błędnych wyjaśnień w sprawie uprawnień mężów zaufania i obserwatorów społecznych.

Wiele gmin nie wie, jak interpretować przepisy dotyczące obowiązku zapewniania bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego. Mają obawy, czy w dniu wyborów wystarczy pojazdów do kwalifikowanego transportu oraz jak rząd zrekompensuje samorządom koszt dowozu, gdy podpiszą umowy a przyjdzie im wozić... powietrze. Do wyborów coraz mniej czasu, a samorządowcy nadal nie dostali wytycznych w tym zakresie.

W nadchodzących wyborach 15 października można głosować zarówno w miejscu stałego zameldowania, miejscu stałego zamieszkania albo w dowolnym innym miejscu. W tym ostatnim przypadku należy jednak uzyskać stosowne zaświadczenie. Obecnie jest to o tyle proste, że wniosek o jego wydanie można złożyć w wybranym przez siebie urzędzie gminy.

Prawo do odwołania prezydenta miasta w drodze referendum gwarantuje Konstytucja. Ustawy regulują wyłącznie zasady i tryb jego przeprowadzania. I w takim duchu należy dokonywać wykładni ustawy o referendum lokalnym i kodeksu wyborczego - bez nadmiernego rygoryzmu i formalizmu. Potwierdził to niedawno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.

Osoby z niepełnosprawnościami mogą m.in. głosować korespondencyjnie i przez pełnomocnika; przysługuje im też prawo do bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego. Taki wyborca ma prawo do informacji o lokalach wyborczych, w tym przystosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. W lokalu wyborczym wyborca może głosować przy użyciu nakładki na kartę w alfabecie Braille'a.

Czy publiczna deklaracja w lokalu wyborczym: odmawiam przyjęcia karty referendalnej - narusza tajność wyborów? Choć przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej przekonuje, że nie, organizacje pozarządowe apelują o wypracowanie mechanizmów zapewniania tajności głosowania i jasne wytyczne dla komisji obwodowych. Mimo, że PKW odrzuca pomysł dwóch spisów wyborców dla wyborów i referendum, eksperci twierdzą, że prawo tego nie zabrania.