Cieszę się z ożywionej dyskusji wokół projektu ustawy o biegłych sądowych, ale nie rozumiem zarzutów, że taka ustawa nie jest potrzebna, bo obecna sytuacja w zakresie opiniowania jest dobra, albo że proponowana konieczność ubiegania się przez kandydatów na biegłych o certyfikaty i co kilka lat ich odnawianie, miałoby niekorzystnie wpłynąć na niezależność biegłych – przekonuje prof. Tadeusz Tomaszewski, pełnomocnik ministra ds. biegłych sądowych.

Węgierski sąd będzie musiał rozpoznać wniosek Polski o wydania b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. Inną kwestią jest jednak to, czy zostanie on wydany. Sądy hiszpańskie, irlandzkie, holenderskie odmawiały już Polsce wydania obywateli z powodu tego, że w ich ocenie nasz kraj nie zapewniał rzetelności procesu oraz naruszał prawa i wolności człowieka. I mimo zmiany rządu, proces przywracania praworządności się nie zakończył, więc te argumenty mogą być podniesione - mówi Anna Mika-Kozak, adwokat specjalizująca się w ENA, rzecznik dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie.

Jedno z założeń ministerialnego projektu tzw. ustawy naprawczej zakłada dodanie do art. 301 k.p.k. paragrafów od 2 do 11, regulujących realizację przez podejrzanego prawa do korzystania z pomocy obrońcy. Uzasadnia się to koniecznością dostosowania regulacji kodeksowej do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym. Wydaje się, że nie oszacowano jednak dobrze ani kosztów, ani skutków zmian - pisze prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

Osoba wezwana przez komisję śledczą ma szereg uprawnień, które mogą wymagać pomocy ze strony pełnomocnika. Nie zawsze jest też osobą zamożną, którą stać na pełnomocnika z wyboru. Senat zajmie się petycją, której celem jest taka zmiana ustawy o sejmowej komisji śledczej, by wzywanym przysługiwał również pełnomocnik z urzędu. Jej autorem jest adwokat Robert Pogorzelski, ale potrzebę taką dostrzega również Krajowa Rada Radców Prawnych.

Rząd zdecydował się na podjęcie uchwały uzasadniającej niepublikowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, tuż po tym, gdy Komisja Wenecka w swojej opinii wskazała, że wyroki te powinny być opublikowane, np. z adnotacją o wadliwym - dublerskim składzie. Konstytucjonaliści, choć w zakresie samej publikacji orzeczeń TK są mocno podzieleni, podkreślają, że taka uchwała wiąże jedynie organy podległe Radzie Ministrów. Nie jest natomiast źródłem prawa i nie może zastąpić działań legislacyjnych.

Dostawcę można uznać za producenta, jeżeli jego nazwa jest zbieżna ze znakiem towarowym umieszczonym na produkcie przez producenta - orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W tym konkretnym wypadku chodziło o samochód marki Ford kupiony we Włoszech od dealera tej marki. Podczas wypadku w samochodzie nie otworzyła się poduszka powietrzna. Dealer nie chciał ponieść odpowiedzialności.

Wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie będą publikowane, Rada Ministrów uznała, że TK w aktualnym składzie jest niezdolny do wykonywania zadań określonych w art. 188 i art. 189 Konstytucji, a ogłaszanie w dziennikach urzędowych jego rozstrzygnięć mogłoby doprowadzić do utrwalenia stanu kryzysu praworządności. Uchwała w tym zakresie została już opublikowana w Monitorze Polskim i obowiązuje.

Rząd przyjął uchwałę zakładającą, że - jak poinformował premier Donald Tusk - wadliwe werdykty Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego będą opatrzone specjalnym przypisem. 6 marca br. Sejm przyjął uchwałę, w której wskazał, że sędziowie dublerzy i ich następcy nie są sędziami Trybunału, zaś Julia Przyłębska nie jest osobą uprawnioną do sprawowania funkcji prezesa. Od tamtej pory wyroki TK nie są publikowane, Komisja Wenecka w swojej opinii wskazała jednak, że powinny być - np. z adnotacją o niewłaściwym składzie.

Do Sądu Okręgowego trafił już wniosek o Europejski Nakaz Aresztowania (ENA) wobec posła PiS i byłego wiceministra Marcina Romanowskiego. Zapowiedział to w środę rano prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Zaznaczył, że prokuratorzy zwrócili się już do krajowego biura Interpolu o wydanie czerwonej noty w sprawie polityka.

Sąd Unii Europejskiej orzekł, że, by wykluczyć spółkę z unijnych procedur udzielania zamówień publicznych i przyznawania unijnych dotacji, urzędnik zatwierdzający musi ocenić zachowanie podmiotu, któremu zarzucono uchybienie w sposób konkretny i zindywidualizowany.

Bardzo rzadko zdarza się, aby sąd uchylił immunitet sędziego czy prokuratora na wniosek oskarżyciela prywatnego. Immunitet chroni funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości przed naciskami i presją ze strony podsądnych. Ale pierwszy raz zdarza się, żeby sąd dyscyplinarny I instancji pomylił swoje kompetencje w zakresie uchwały zezwalającej na pociągniecie sędziego do odpowiedzialności karnej w sprawie groźby karalnej na rozprawie.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego datą doręczenia pisma nadanego przez portal informacyjny sądów jest dzień następujący po upływie 14 dni od dnia umieszczenia w nim pisma. Problem w tym, że zgodnie z rozporządzeniem MS - datą doręczenia jest ta, w której upłynęło 14 dni. Gubią się w tym same sądy - część trzyma się rozporządzenia, część tego, co wskazał SN.

Ubezwłasnowolnienie ma zniknąć z polskiego porządku prawnego, zastąpi je model stawiający na sprawczość osób z niepełnosprawnościami. Problem w tym, że ubezwłasnowolnienie to termin, który pojawia się w Konstytucji. Jego likwidacja - w ocenie konstytucjonalistów - wymaga więc jej zmiany, a dodatkowo może dojść do znacznego poszerzenia kręgu uprawnionych do głosowania. MS zapewnia, że kwestie rozważało i problemu nie ma, bo Konstytucja nie zawiera samodzielnej definicji instytucji ubezwłasnowolnienia.

Nie można jeszcze mówić o pełnym przywróceniu stanu praworządności. Jednak nie można jej przywracać bez przestrzegania obowiązujących procedur stanowienia prawa. Zdecydowanie łatwiej jest niszczyć niż budować na nowo, ponieważ destrukcja wymaga jedynie chwili, podczas gdy odbudowa to proces wymagający czasu. Stan praworządności w Polsce może mieć istotny wpływ na przebieg polskiej prezydencji – uważa dr hab. Agnieszka Grzelak, profesor Akademii Leona Koźmińskiego.

Od wielu lat obserwuje się galopujące „ulepszanie” przepisów prawa, zbyt często wynikające z błędnych założeń o konieczności wprowadzenia nowych regulacji. Nierzadko powoduje to chaos prawny. Tymczasem zmiany powinny stanowić pokłosie wnikliwej analizy, że rzeczywiście przyniosą coś dobrego. Zamiast tego pokutuje błędne przekonanie, że najlepszą receptą na poprawę sytuacji jest nowelizacja prawa, tak jakby świetnie brzmiąca „na papierze” regulacja miała sama w sobie moc sprawczą - pisze dr Paweł Opitek, prokurator.

Ministerstwo Sprawiedliwości uczestniczy w konsultowaniu treści raportu o ochronie przed przemocą i dyskryminacją ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową. Projekt w marcu 2025 r. zostanie przedstawiony polskim władzom, w tym Ministerstwu Sprawiedliwości, a jego ostateczna treść będzie ogłoszona w czerwcu przyszłego roku na forum Rady Praw Człowieka ONZ.

Prawo do obrony przed sądem polskim ma każdy oskarżony, nawet nieznający naszego języka. W dużej nowelizacji kodeksu postępowania karnego znalazły się przepisy uściślające to prawo. Niepokoi to Związek Prokuratorów RP. Obawiają się oni kolosalnych wydatków Skarbu Państwa i zablokowania postępowań. Tłumacze przysięgli uważają, że ten alarm jest nadmierny. Nowe przepisy służą harmonizacji przepisów.

W opublikowanej właśnie opinii Komisja Wenecka przyznaje, że polski Trybunał Konstytucyjny wymaga naprawy, ale wyznacza granice działań sanacyjnych. Odwołuje się do konstytucyjnej zasady nieodwołalności sędziów, sugeruje również doprecyzowanie zasad karencji wobec działalności politycznej przed powołaniem, granic immunitetu i odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, w tym jaśniejsze wskazanie, jakie przewinienia dyscyplinarne mogą prowadzić do usunięcia z urzędu – mówi prof. Ewa Łętowska, sędzia TK w stanie spoczynku, była rzecznik praw obywatelskich.

Do 1 stycznia 2025 r. wszyscy adwokaci i radcy prawni obowiązkowo muszą posiadać aktywne konto do e-doręczeń. Ich sytuacji w tym zakresie nie zmienia ostatnia nowelizacja ustawy o doręczeniach elektronicznych z 21 listopada 2024 r. W początkowym okresie użytkowania konta prawnicy mogą być jednak zawiedzeni niewielką skalą ich wykorzystania przez władze publiczne oraz ciągłym funkcjonowaniem alternatywnych sposobów obligatoryjnej komunikacji elektronicznej w poszczególnych postępowaniach - pisze prof. Grzegorz Sibiga, adwokat, partner w kancelarii Traple, Konarski, Podrecki i Wspólnicy.

W Polsce niewiele osób sporządza testamenty. Być może pewnej liczby testamentów nie udaje się odnaleźć, ale na pewno część osób ich nie sporządza z uwagi na brak znajomości przepisów prawa spadkowego. W związku z tym sądy nieczęsto mają okazję, aby zajmować się wykładnią przepisów o formie testamentów. Tymczasem praktyka może wpłynąć na uelastycznienie przepisów w tym obszarze - wskazuje prof. Mariusz Załucki, sędzia Sądu Najwyższego.