Prokuratorzy w KRS w sprawie rzeczników dyscyplinarnych

Przedstawiciele Prokuratury Krajowej weszli do Krajowej Radzie Sądownictwa, żądając wydanie dokumentacji rzeczników dyscyplinarnych, a konkretnie akt dyscyplinarek sędziów - potwierdziła to sędzia Dagmara Pawełczyk-Woicka, przewodnicząca Rady. Ma to być efektem - według doniesień medialnych - zawiadomienia złożonego przez sędziego Włodzimierza Brazewicza, powołanego przez ministra sprawiedliwości Adama Bodnara na rzecznika dyscyplinarnego ad hoc. Po południu rzeczniczka PG przekazała, że wszystkie przetrzymywane akta procesowe spraw dyscyplinarnych zostały zabezpieczone.

Serwis OKO.press podał, że prokurator wszedł do biura głównego rzecznika dyscyplinarnego Piotra Schaba i jego dwóch zastępców Przemysława Radzika i Michała Lasoty, powołanych w czasach gdy resortem sprawiedliwości kierował Zbigniew Ziobro. A samo przeszukanie - według informacji z prokuratury - ma związek ze śledztwem, które prowadzi od kilku miesięcy wydział spraw wewnętrznych Prokuratury Krajowej w sprawie przetrzymywania akt dyscyplinarek sędziów. W lutym 2024 roku dwóch nadzwyczajnych rzeczników dyscyplinarnych ministra Bodnara złożyło tu dwa zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

- Zakończyła się czynność przeszukania siedziby biura zastępców rzecznika dyscyplinarnego SSP. Zabezpieczono wszystkie nielegalnie przetrzymywane akta procesowe spraw dyscyplinarnych, które pozostają w wyłącznej kompetencji rzeczników dyscyplinarnych ministra sprawiedliwości ad hoc – po południu poinformowała PAP prok. Anna Adamiak, rzeczniczka Prokuratora Generalnego. I dodała, że sędzia Jakub Iwaniec wydał akta dobrowolnie.

Wcześniej, na briefingu prasowym, prok. Adamiak zaznaczyła, że przeszukania w budynku przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, gdzie znajdują się biura zastępców rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, nie obejmują pomieszczeń Krajowej Rady Sądownictwa. Podkreśliła też, że chodzi o odmowę wydania przez tych rzeczników akt. Rzecznik PG wyjaśniła, że czynności polegają na „żądaniu wydania rzeczy przez zastępców rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych”. Doprecyzowała, że chodzi o akta postępowań dyscyplinarnych, które zastępcy rzeczników powinni przekazać kilka miesięcy temu rzecznikom dyscyplinarnym ministra sprawiedliwości, tzw. rzecznikom ad hoc.

Czytaj: W 5 miesięcy 15 zarządzeń MS o rzecznikach dyscyplinarnych ad hoc >>

Batalia o rzeczników dyscyplinarnych

Przypomnijmy, że rzecznikiem dyscyplinarnym sędziów sądów powszechnych jest od 4 czerwca 2018 r. sędzia Piotr Schab. Jego zastępcami Michał Lasota i Przemysław Radzik, ich kadencja upływa za dwa lata. Problem w tym, że Prawo o ustroju sądów powszechnych przewiduje tryb powołania sędziów na tę funkcję na cztery lata, ale nie przewiduje trybu odwołania. A art. 112 powyższej ustawy wskazuje jedynie, że kadencja zastępcy rzecznika dyscyplinarnego przy sądzie apelacyjnym lub przy sądzie okręgowym wygasa przed jej upływem w przypadku:

• rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego;
• przejścia albo przeniesienia sędziego w stan spoczynku;
• przeniesienia sędziego na inne stanowisko sędziowskie poza obszarem właściwości odpowiednio sądu apelacyjnego lub okręgowego lub delegowania go poza ten obszar na podstawie art. 77;
• przyjęcia przez Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych złożonej przez sędziego rezygnacji z funkcji zastępcy rzecznika.

W opiniowaniu jest obecnie projekt rozporządzenia w sprawie funkcji oraz sposobu ustalania dodatków funkcyjnych przysługujących sędziom, który zakłada m.in. obniżenie z 0,8 na 0,1 mnożnika dodatku funkcyjnego dla rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, podobnie dla jego zastępców. Z kolei w przypadku zastępców rzecznika dyscyplinarnego, działających przy sądach apelacyjnych i przy sądach okręgowych - obecnie jest to od 0,2 do 0,6, po zmianach będzie 0,2. Jeśli chodzi o rzecznika dyscyplinarnego ministra sprawiedliwości, mnożnik ma wynieść 0,5, a nie jak dotąd od 0,3 do 0,8.  

MS zaproponowało też zmianę regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Jego głównym założeniem  są zmiany w zasadach przydziału spraw sędziom, asesorom sądowym i referendarzom sądowym. Co najmniej 90 proc. przydziału mają mieć rzecznik i zastępcy rzecznika dyscyplinarnego, którzy do tej pory mieli go zaledwie na poziomie co najmniej 10 proc. Mniej spraw w referacie będzie miał za to rzecznik dyscyplinarny ministra sprawiedliwości - spadek ze 100 proc. na co najmniej 75 proc.

W TK wniosek o zbadanie konstytucyjności przepisów

Tymczasem w kwietniu Krajowa Rada Sądownictwa wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego o zbadania zgodności z Konstytucją:

• art. 41b par. 3b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którym organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości jest Minister Sprawiedliwości;
• art. 112b Prawo o ustroju sądów powszechnych, który jest podstawą do wyznaczania rzecznika dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości do prowadzenia określonej sprawy dotyczącej sędziego Powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wyłącza innego rzecznika od podejmowania czynności w sprawie.
• art. 114 par. 9 p.u.s.p w zakresie, w jakim przewiduje, że Minister Sprawiedliwości może złożyć sprzeciw od postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia postępowania, oraz jego część zgodnie z którą wniesienie sprzeciwu przez ministra od postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia postępowania jest równoznaczne z obowiązkiem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego;
• art. 114 par. 12 w zakresie, w jakim przewiduje, że minister sprawiedliwości może żądać od rzecznika dyscyplinarnego przesłania materiałów zebranych w toku czynności wyjaśniających lub postępowania dyscyplinarnego, a zawierających dokumenty z akt sądowych, zaś rzecznik dyscyplinarny jest zobowiązany do niezwłocznego przesłania tych materiałów;
• oraz par. 573 ust. 3 i ust. 4 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej dotyczący ewidencjonowania spraw dyscyplinarnych.

•