W styczniu tego roku udział spraw rozpatrywanych w sądach w trybie wideokonferencji wzrósł do ponad 13 proc. Może wydawać się, że to nadal niewiele, ale w 2021 r. było to nieco ponad 7,3 proc., a w 2020 r. poniżej 3 proc. E-rozprawy stają się więc coraz popularniejsze, choć prawnicy coraz częściej podkreślają, że powinny pozostać rozwiązaniem szczególnym, a nie zasadą.

Naczelna Rada Adwokacka chce, by o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu sąd decydował w oddzielnym postanowieniu, wydanym po orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji. W sprawach karnych rozstrzygałby o tym także na każdym etapie postępowania. Komisja senacka zdecydowała, że zajmie się projektem.

Krajowy Rejestr Zadłużonych nadal spędza sen z powiek prawników. Sądy z powodów technicznych wstrzymują się np. z upadłościami. Rejestr nie współgra też z losowym przydzielaniem spraw i nie jest przystosowany dla komorników. Ministerstwo zapewnia, że problemy rozwiąże na przełomie marca i kwietnia. I pracuje nad kolejnymi zmianami - lepszą e-komunikacją z sądem upadłościowym.

Bogdan Święczkowski, dotychczas Prokurator Krajowy i pierwszy zastępca prokuratora generalnego, którego Sejm 8 lutego wybrał na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, złożył w środę ślubowanie przed prezydentem. Jego kandydaturę w sejmie poparło 233 posłów, przeciw było 219. Sędzia TK jest wybierany przez Sejm na 9-letnią kadencję.

Ministerstwo Sprawiedliwości chciałoby, żeby jego propozycje zmian w przepisach dotyczących wpisu hipotek do ksiąg wieczystych, trafiły do Sejmu jeszcze w pierwszym kwartale 2022 r. Chodzi o dwie kwestie - referendarzy sądowych mają odciążyć notariusze, którzy będą mogli wpisywać prawo odrębnej własności lokali do ksiąg wieczystych oraz hipotekę.

Polski frankowicz przegrał przed unijnym sądem w sprawie zastąpienia wskaźnika LIBOR SARON-em. Zdaniem sądu skarga nie została sformułowana w sposób wystarczająco jasny, precyzyjny. Minęły również terminy na kwestionowanie rozporządzenia Komisji Europejskiej w sprawie SARON-u. To jednak nie koniec tej batalii.

21, 29, 34 - zaledwie tylu osobom pokrzywdzonym przestępstwem przyznano w latach 2018-2020 państwową kompensatę, czyli pieniądze niezbędne m.in. na leczenie i rehabilitację. Wcześniej nie było lepiej, a ostatnie dane - 15 kompensat w pierwszym półroczu 2021 r. - potwierdza, że przepisy są martwe. Prawnicy postulują pilne zmiany, a Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że szuka rozwiązań.

Sejmowa komisja zarekomendowała stanowisko, zgodnie z którym unijne przepisy, które umożliwiły stworzenie mechanizmu wiążącego dostęp do środków UE z praworządnością, są niezgodne z konstytucją. Tymczasem w środę - 16 lutego - wypowiedzą się w tej kwestii dwa trybunały - polski Trybunał Konstytucyjny i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Sieć Obywatelska Watchdog Polska skierowała skargę przeciwko Polsce do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie dostępu do kalendarza prezesa i wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego. Organizacja pozarządowa Access Info Europe złożyła opinię przyjaciela sądu w tej sprawie - poinformowali aktywiści stowarzyszenia i dodają, że poszukiwanie informacji łączy się z wolnością słowa.

Prokuratorzy nadal nie mają możliwości złożenia kasacji w sprawach dyscyplinarnych do Sądu Najwyższego, mimo że według Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca popełnił błąd. Jednak stare sprawy deliktowe, popełnione jeszcze przed wejściem w życie ustawy z 2017 r., nadal krążą w Izbie Dyscyplinarnej, gdyż dostrzega się w nich bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące zgwałcenia od lat budzą dyskusję. Duża część prawników uważa, że konieczna jest zmiana, bo o przestępstwie zgwałcenia powinien przesądzać brak świadomej i swobodnie wyrażonej zgody na kontakt seksualny. Taką potrzebę dostrzega również Rzecznik Praw Obywatelskich - wystąpił w tej sprawie do ministra sprawiedliwości.

W piątek do Sejmu wpłynął projekt zupełnie nowej ustawy o ochronie niezawisłości sędziowskiej i szczególnych zasadach odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej sędziów, którego autorami są posłowie Prawa i Sprawiedliwości. Jak poinformowano w poniedziałek, będzie on rozpatrywany razem z wniesionym wcześniej projektem prezydenta.

Sędzia Edyta Barańska z Sądu Okręgowego w Krakowie ma odpowiadać za to, że jako przewodnicząca składu orzekającego dokonała oceny zgodności powołania z prawem sędziego referenta, kwestionując umocowanie konstytucyjne obecnej KRS. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych przedstawił jej zarzuty popełnienia przewinień dyscyplinarnych.

Nie kończy się batalia o zmiany stawek za pomoc prawną z urzędu. Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej wystosował właśnie pisma do stowarzyszeń sędziowskich z apelem o zwrócenie uwagi na ich terminowe i etapowe wypłaty. Wskazuje w nich, że pandemia to czas trudny także dla pełnomocników i obrońców, tymczasem na wynagrodzenie za "urzędówki" muszą czekać i... latami.

Pomimo serii wyroków zarówno ETPC i TSUE, jawnie potępiających systemową, polityczną destrukcję niezależności sędziów, obserwujemy kolejny odrażający atak ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro na polskiego sędziego - tak stowarzyszenie MEDEL komentuje zawieszenie sędzi Joanny Hetnarowicz-Sikory. Podobnie sprawę oceniło Europejskie Stowarzyszenie Sędziów.

Wbrew wątpliwościom, a nawet zarzutom ze strony niektórych prawników, utworzonego w Sądzie Okręgowym w Warszawie XXVIII Wydziału Cywilnego, często potocznie nazywanego wydziałem „frankowym”, nie można uznać za sąd wyjątkowy. Chociażby dlatego, że stosuje on dokładnie te same regulacje prawne, jak i wszystkie inne sądy powszechne - pisze sędzia Tomasz Niewiadomski, przewodniczący wydziału.

Jeśli postępowanie przygotowawcze trwa 13 miesięcy i dotyczy przestępstwa popełnionego przez oficera w czasie misji wojskowej za granicą, to nie można uznać je za przewlekłe. Zwłaszcza że podejrzanych było pięciu, zgromadzenie dowodów wymagało przeprowadzenia eksperymentów w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, a obrońca wykazał się pasywnością.

O ile kiedyś konieczność składania zeznań wiązała się najczęściej z osobistym stawiennictwem w sądzie rozpoznającym sprawę, o tyle dziś nie zawsze jest to konieczne. Oczekując na rozprawę odbywającą się za pośrednictwem łączy internetowych, warto dobrze wybrać miejsce, z którego będziemy łączyli się z sądem i postarać się o odseparowanie od innych.

Władza polityczna powinna zrozumieć, że w obecnym systemie nie możemy dłużej funkcjonować. Jako państwo unijne stwarzamy też wielki problem dla całego sytemu, który oparty jest na zaufaniu do sądów każdego kraju członkowskiego. Powstaje pytanie, jak będą traktowane przez inne państwa członkowskie UE i ich sądy orzeczenia wydawane w Polsce.

Adopcja ma służyć zapewnieniu dziecku najlepszych warunków do rozwoju u boku rodziców adopcyjnych. Bywa, że po orzeczeniu przysposobienia, zgłaszane jest żądanie jego rozwiązania. Uwzględnienie powództwa może wchodzić w grę tylko sporadycznie, gdyż sąd nie rozwiąże stosunku przysposobienia, jeśli mogłoby to zaszkodzić dobru małoletniego dziecka.