Prowadzony przez ministra sprawiedliwości krajowy rejestr mediatorów, który ma zastąpić listy mediatorów prowadzone przez prezesów sądów okręgowych, a także akredytowane ośrodki mediacyjne, to najważniejsze elementy projektu ustawy, który został właśnie skierowany do konsultacji publicznych. Ustawa ma też określić minimalne wymagania wobec mediatorów oraz jednolite standardy ich szkolenia i egzaminowania.

Komisja śledcza ds. Pegasusa bez udziału i wyjaśnień ówczesnego ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego nie może ustalić, czy użycie tego oprogramowania inwigilacyjnego przez rząd, służby specjalne i policję w czasie, kiedy rządziło PiS było zgodne z prawem. Komisja ma też wyjaśnić, kto był odpowiedzialny za zakup Pegasusa i podobnych narzędzi dla polskich władz.

W postępowaniu grupowym sąd wydaje postanowienie co do składu grupy w składzie trzech sędziów zawodowych, niezależnie, czy rozpoznaje sprawę na posiedzeniu jawnym czy niejawnym – taką uchwałę podjęła Izba Cywilna Sądu Najwyższego 24 lipca br. w sprawie w postępowaniu grupowym z powództwa reprezentanta grupy przeciwko Skarbowi Państwa.

Gotowe są projekty ustaw sądowych, wystarczy tylko przesłać je do Sejmu - to proste zadanie dla nowego ministra sprawiedliwości. Z fazy konferencyjnej trzeba przejść do fazy realizacji. Złą sytuację ustrojową można także naprawić bez ustaw. Do wykorzystania jest też potencjał, jakim są sędziowie przechodzący w stan spoczynku, ale chcący jeszcze jakiś czas orzekać. Minister mógłby także wolne etaty, w związku ze sporem wokół KRS, obsadzać referendarzami i powierzać im część zadań wykonywanych dotąd przez sędziów.

Projekt ustawy frankowej jest już na ostatniej legislacyjno-rządowej prostej. Znajdą tam coś dla siebie zarówno kredytobiorcy, jak i banki oraz orzekający w tych sprawach sędziowie. Nikt jednak nie będzie zadowolony, a projekt może się jeszcze radykalnie zmienić podczas prac parlamentarnych. Przedstawiamy najważniejsze rozwiązania i wskazujemy największe kontrowersje.

Aplikanci powinni mieć dodatkową możliwość podejścia do egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego. Przy czym, w mojej ocenie, możliwość ponownego zdawania tych egzaminów powinna być ograniczona – właśnie do trzech razy. Zależy nam bowiem na tym, by do zawodu trafiały osoby, które są najlepsze. Możliwość zdawania egzaminów w nieskończoność raczej temu nie służy – mówi prof. Piotr Girdwoyń, dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W jego ocenie aplikant powinien mieć też możliwość odwołania się od niezdanego egzaminu z przyczyn formalnych.

Sejm przyjął nowelizację ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. Po poprawkach wniesionych przez posłów w trakcie prac sejmowych, ustawa nie zakłada już zniesienia oświadczeń o sytuacji finansowej przy udzielaniu pomocy prawnej. Pozostała natomiast możliwość świadczenia takiej pomocy przy użyciu środków komunikacji na odległość.

Rządowy raport dotyczy śmierci dzieci po porodzie, zdrowia psychicznego matki oraz braku wystarczającej współpracy między pracownikami ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Raport pokazuje systemową lukę, jaka powstaje w momencie opuszczenia przez matkę z dzieckiem szpitala po porodzie. Autorzy raportu rekomendują m.in. systematycznie monitorowanie sytuacji rodziny przez pracowników socjalnych - zwłaszcza kobiet w ciąży lub połogu, które mają zdiagnozowaną chorobę psychiczną. Wskazano na potrzebę zmian legislacyjnych.

Stanowisko ministra sprawiedliwości stracił prof. Adam Bodnar. Nowym ministrem sprawiedliwości ma zostać sędzia Waldemar Żurek, sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie i przez ponad 14 lat jego rzecznik prasowy, następnie członek Krajowej Rady Sądownictwa przez dwie kadencje, obecnie zastępca dyrektora ds. organizacyjnych Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Czołowy krytyk zmian w wymiarze sprawiedliwości wprowadzonych przez ministra Zbigniewa Ziobro, za co był szykanowany przez lata.

Sprawą wciąż otwartą jest, czy wybierać nowych sędziów do Trybunału Konstytucyjnego i w ten sposób legitymizować tę zdeformowaną instytucję, czy też poczekać, aż możliwe będzie wybranie takiej ich liczby, by mogli zdecydować o jej działaniu – mówi prof. Piotr Tuleja, sędzia TK w stanie spoczynku, kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zastanawia się też, czy znaleźliby się poważni kandydaci do Trybunału w obecnym kształcie.

Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej i członek Trybunału Stanu Przemysław Rosati poinformował, że wniosek o zwołanie posiedzenia w pełnym składzie dotyczy uchylenia immunitetu pierwszej prezes SN prof. Małgorzaty Manowskiej. Z inicjatywą wystąpili: Kamila Ferenc, Jacek Dubois, Marek Małecki, Marcin Radwan-Röhrenschef i Przemysław Rosati.

Projekt zmian kodeksu postępowania cywilnego, który będzie przedmiotem obrad plenarnych Sejmu w tym tygodniu, zakłada dwustronną komunikację elektroniczną. Ma się to przyczynić do przyspieszenia obiegu dokumentów, zmniejszenia kosztów oraz zwiększenia dostępności wymiaru sprawiedliwości. Projekt przewiduje także lepsze wykorzystanie w sądach alternatywnych metod rozwiązywania sporów, m.in. mediacji. Rozwiązania dotyczą tylko profesionalnych prawników.

Asesor prokuratorski nie będzie odpowiadał karnie. Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego orzekając w drugiej instancji zmieniła uchwałę z 2024 roku. Wówczas sędzia Tomasz Demendecki orzekł o uchyleniu immunitetu asesorowi. Teraz trzech sędziów uznało, że istnieje znikome prawdopodobieństwo, iż asesor prokuratorski przytrzymując mężczyznę w areszcie 23 minuty dłużej niż nakazuje prawo świadomie popełnił przestępstwo.

Trwa konkurs adresowany do sędziów ubiegających się o delegowanie do wykonywania czynności w Kancelarii Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na okres jednego roku, z możliwością przedłużenia do maksymalnie trzech lat. Celem konkursu jest wyłonienie jednej osoby, która włada jednym językiem urzędowym Unii Europejskiej.

I Prezes Sądu Najwyższego w liście do marszałka Sejmu stwierdziła, że brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych lub prawnych dla twierdzeń Prokuratora Generalnego o rzekomych nieprawidłowościach związanych z procesem rozpoznawania protestów wyborczych oraz stwierdzania ważności wyboru Prezydenta RP. W piśmie Prokuratora Generalnego z 17 lipca 2025 r. podano informacje nieprawdziwe oraz sformułowano oceny niemające oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach prawa - wskazuje prof. Małgorzata Manowska.

Strony mają się dwa razy zastanowić, zanim złożą skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż będzie znacznie drożej niż dotychczas. Resort sprawiedliwości przygotował nowe przepisy o wysokości wpisów sądowych - co do zasady będzie dwa razy drożej, ale w niektórych sprawach nieruchomościowych wpisy urosną nawet pięciokrotnie. Taryfikator nowych stawek wpisów trafia właśnie do konsultacji publicznych.

Skarżąca, składając protest wyborczy do Sądu Najwyższego, opisała szereg okoliczności znanych jedynie z przekazów medialnych. Nie sformułowała zaś żadnych zarzutów, które odnosiłyby się do konkretnych zdarzeń, w których wnosząca protest brała udział czy których była świadkiem. Protest ten należało zatem ocenić jako abstrakcyjny. Dodatkowo część podnoszonych zarzutów nie mieści się w również w ramach przedmiotowych protestu wyborczego.

Dla bezpieczeństwa dziecka niejednokrotnie sąd orzeka o tym, że kontakty małoletniego z rodzicem (lub innymi bliskimi) powinny odbywać się w obecności kuratora sądowego. W szczególności chodzi o zapewnienie odpowiedniej atmosfery w trakcie spotkań, gdy bliscy są w konflikcie lub istnieją zastrzeżenia co do zachowań rodzica. Obecność kuratora musi być realna - nie w każdym miejscu nadzór może być odpowiednio zrealizowany.

Po pięciu miesiącach od daty wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny opublikował uzasadnienie. Postanowienie prezydenta Andrzeja Dudy z września 2022 r. o wyznaczeniu sędziego Sądu Najwyższego Pawła Grzegorczyka do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN narusza zasady niezawisłości sędziowskiej oraz sprzeciwia się normom prawa UE oraz pozostaje niezgodne z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE – orzekł WSA.

Kolejny sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku nie odpowie karnie za pozbawienie wolności opozycjonisty w stanie wojennym. Izba Odpowiedzialności Zawodowej odmówiła uchylenia mu immunitetu. Zawsze należy odróżnić działania sędziów okresu PRL, wynikające ze sprawowania przez nich wymiaru sprawiedliwości, od intencjonalnego działania na szkodę interesu konkretnego człowieka z powodu jego przynależności do określonej grupy politycznej, która sprzeciwiała się wprowadzeniu stanu wojennego.