Sytuacja wokół Izby Dyscyplinarnej, a następnie Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN, dała się adwokackim dyscyplinarkom mocno we znaki. NRA chce poprawić przepisy Prawa o Adwokaturze i proponuje, by adwokata skreślało się z listy adwokatów z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o jego wydaleniu z adwokatury, czy w praktyce - po decyzji Wyższego Sądu Dyscyplinarnego jako drugiej instancji. Prawnicy mają jednak wątpliwości: co w sytuacji, gdy SN uwzględni potem kasację.

Sam fakt udziału w Stowarzyszeniu Sędziów Polskich „Iustitia”, które nakłada pewne rygory na członków nie wskazuje na wątpliwości co do bezstronności. Sędzia orzeka zgodnie ze swoim sumieniem, a udział w organizacji nie ogranicza go w orzekaniu. Natomiast istotne jest to, czy w jakikolwiek sposób doszło do uzewnętrznienia negatywnych postaw względem rzecznika dyscyplinarnego – stwierdziła Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Rządowy projekt ustawy nowelizujący Prawo o ustroju sądów powszechnych przewiduje likwidację przepisów tzw. ustawy kagańcowej. Chodzi o uchylenie regulacji przewidujących odpowiedzialność dyscyplinarną z tytułu „odmowy wykonywania wymiaru sprawiedliwości”, „działania lub zaniechania mogącego uniemożliwić lub istotnie utrudnić funkcjonowanie organu wymiaru sprawiedliwości”, a także „działania kwestionującego istnienie stosunku służbowego sędziego, skuteczność powołania sędziego, lub umocowanie konstytucyjnego organu RP”.

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar powołał z dniem 21 marca 2025 r. Marka Szymanowskiego, sędziego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, do pełnienia funkcji prezesa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, na okres sześciu lat. Akt powołania został podpisany 10 marca 2025 r.

Sędzia dopuścił się czynu zasługującego na najwyższe potępienie - oceniła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Obwiniony sędzia przyznał, że przed rozpoczęciem jazdy samochodem wypił trzy piwa, a już spożycie takiej ilości alkoholu prowadzi do stężenia alkoholu we krwi przekraczającego 0,5 promila. Następnie spowodował wypadek, jednak przyznanie się do winy nie było okolicznością łagodzącą. Został złożony z urzędu.

Zwycięstwo w wyborach daje nowej ekipie wyłącznie prawo do działania przy pomocy środków prawnych, a nie do tego, żeby prawo łamać. Wygraliście wybory, to zmieniajcie prawa, ale nie łamcie ich. Możecie przeprowadzać zmiany, ale zgodnie z Konstytucją. Nie sposobem, nie chytrością, tylko zgodnie z procedurami – mówi prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego.

W ramach kolejnego ogólnopolskiego Dnia Edukacji Prawnej przedstawiciele gdańskich środowisk prawniczych organizują Tygiel Prawniczy pod hasłem „Pytasz – wiesz. Zadaj pytanie prawnikowi”. W sobotę 15 marca br. od godz. 10.00 do 14.00 w Galerii Bałtyckiej w Gdańsku (poziom -1) w ramach poszerzania świadomości prawnej w społeczeństwie, na pytania zainteresowanych odpowiadać będą komornicy sądowi, sędziowie, notariusze oraz radcowie prawni i przedstawiciele Wydziału Prawa i Administracji UG.

Udzielanie wywiadów mediom przez sędziego, wydanie postanowienia o wysłaniu pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE oraz wyłączenie neo-sędziego - nie zostanie ukarane. Wniosek rzecznika Piotra Schaba został zastąpiony wnioskiem o cofnięcie zażalenia przez rzecznika ad hoc Grzegorza Kasickiego. To wyraźna zmiana w linii orzeczniczej Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.

Jackpot - system do wykrywania deepfake'ów i monitorowania fałszywych treści wygrał 7. edycję Legal Hackathonu. organizowanego przez Wolters Kluwer Polska. Przez trzy dni prawnicy, entuzjaści LegalTech i przedstawiciele branży IT wymieniali się wiedzą, a przede wszystkim opracowywali narzędzia wpierające wymiar sprawiedliwości, kancelarie, oświatę, ale też przedsiębiorców - od systemu analizującego ugody frankowe, poprzez generowanie testamentów, po sprawdzanie - pod względem formalnym - dokumentów.

32 zespoły biorą udział w tegorocznej 7. edycji Legal Hackathonu. Od piątku wymieniają się doświadczeniami i szukają praktycznych zastosowań sztucznej inteligencji w pracy prawnika, wymiarze sprawiedliwości oraz jako rozwiązań poprawiających dostęp do pomocy prawnej. W wydarzeniu organizowanym przez Wolters Kluwer Polska biorą udział prawnicy, entuzjaści LegalTech oraz przedstawiciele branży IT.

Wciąż trwają zabiegi o wprowadzenie do polskiego prawa europejskiego standardu o obowiązkowym udziale obrońcy już od zatrzymania i pierwszego przesłuchania przez policję. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada załatwienie tej sprawy w ramach przygotowywanego pakietu zmian w procedurze karnej, ale przedmiotem sporu jest nadal sposób traktowania osób z niepełnosprawnością intelektualną. RPO zabiega np. o obligatoryjny wywiad środowiskowy w takich przypadkach.

Uchwała kolegium sądu o zwolnieniu sędziego z obowiązku rozpoznania przydzielonych mu spraw powinna opierać się na obiektywnych i precyzyjnych kryteriach - orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE. Powinna ona również zostać uzasadniona, aby wykluczyć, że zwolnienie z obowiązku rozpoznania sprawy mogło być arbitralne czy wręcz stanowić ukrytą karę dyscyplinarną.

W poniedziałek, 10 marca, kończy się dla prezydenta Andrzeja Dudy czas na decyzję, czy podpisze tzw. ustawę incydentalną, zgodnie z którą o ważności wyboru prezydenta w 2025 roku ma orzekać 15 sędziów najstarszych stażem w Sądzie Najwyższym, a nie - jak dotychczas - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Jeśli tego nie zrobi, nadal otwarte będzie pytanie, czy zwycięzca wyborów będzie mógł objąć urząd.

Brakuje nam przepisu definiującego, czym jest działalność publiczna sędziego. Jest on częścią społeczeństwa i najlepiej wie, jak ono funkcjonuje, więc nie można mu odbierać prawa wypowiadania się w sprawach wyborczych. Kwestionowanie legalności Izby Kontroli nie może być karane, bo sędzia nie może być ofiarą systemu politycznego – tak orzekł Sąd Najwyższy, uniewinniając kolejnego sędziego, który podpisał apel do OBWE.

Paulina Rzeszut, mediatorka, dyrektor w Instytutcie LegalTech przy Naczelnej Radzie Adwokackiej, laureatka Nagrody Rising Star Prawnicy – Liderzy Jutra 2022 została Adwokatką Roku 2024. Kapituła konkursu przyznała też trzy wyróżnienia dla adwokatek Patrycji Kasicy, Moniki Gąsiorowskiej i Moniki Haczkowskej. To już ósma edycja konkursu organizowanego przez Zespół do spraw Kobiet przy Naczelnej Radzie Adwokackiej.

Wprowadzone w ustawach okołobudżetowych zasady obniżenia wynagrodzenia sędziów i prokuratorów nie przechodzą weryfikacji spełnienia wymogów określonych zarówno przez prawo europejskie, jak i naszą Konstytucję. W szczególności trzy z pięciu podstawowych wymogów nie zostały spełnione - uważa adwokat Piotr Mikołajczyk.

Udział sędziów w debacie publicznej na temat sądownictwa, tworzeniu aktów prawnych i opiniowanie projektów zasługuje na uznanie i docenienie, a nie krytykę – uważają sędziowie Stowarzyszenia Sędziów Polski "Iustitia”. Stanowisko to popierają też sędziowie sądów administracyjnych - wbrew uchwale, którą podjęło Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przyjęcie stanowiska podsekretarza stanu w ministerstwie przed objęciem urzędu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego rodzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i niezależności takiego sędziego – uznał NSA. Nieodebranie aktu powołania na stanowisko sędziego przez okres blisko jednego roku i czterech miesięcy nie można uznać za usprawiedliwione.

Adwokatura z uznaniem przyjęła dwa warianty projektu ustawy mającej uregulować status sędziów powoływanych po 2018 roku. Jesteśmy jednak za większym zakresem indywidualnej weryfikacji w tej procedurze oraz szerszym prawem do wnioskowania o wznawianie spraw, w których orzekali sędziowie powołani z udziałem KRS ukształtowanej na mocy noweli z 8 grudnia 2017 - mówi dr hab. Monika Haczkowska, adwokat, współautorka opinii.

Współdziałanie organów w wypłacaniu zasądzonych zadośćuczynień – to cel nowej ustawy. Rząd przygotował projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Mają one być wykonywane przez organy władzy natychmiast. Czuwać nad tym procesem ma minister spraw zagranicznych, który powoła zespół do spraw Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.