Ministerstwo Sprawiedliwości w najnowszej wersji projektu ustawy o przywróceniu ładu konstytucyjnego w sądownictwie zakłada likwidację skargi nadzwyczajnej. By jednak utrzymać niektóre pozytywne aspekty funkcjonowania tej instytucji, proponuje poszerzenie listy podmiotów uprawnionych do składania skarg kasacyjnych i upoważnienie sądu do uchylenia prawomocnego orzeczenia w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, jeżeli w sprawie tego samego spadku zostało już wcześniej wydane prawomocne orzeczenie.

Ministerstwo Sprawiedliwości podwyższa, zgodnie z obietnicą, minimalne wynagrodzenie asystentów sędziów do 6,5 tys. zł brutto. Rozporządzenie już obowiązuje, opublikowano je 19 maja br. Wyrównanie będzie od 1 stycznia br. Na swoje podwyżki czekają asystenci prokuratorów.

Na wtorkowym posiedzeniu Rada Ministrów rozpatrzy cztery projekty ustaw deregulacyjnych przygotowanych przez Ministerstwo Finansów – wynika z opublikowanego w poniedziałek porządku obrad. Proponowane zmiany mają na celu uproszczenie obowiązków administracyjnych i podatkowych, a także usprawnienie funkcjonowania rynku finansowego. Wśród projektów znajdują się nowelizacje ustaw o PIT, CIT, podatku od spadków i darowizn, a także regulacji dotyczących bankowości i funduszy inwestycyjnych.

Ministerstwo Sprawiedliwości wraca do pomysłu wprowadzenia Krajowego Rejestru Mediatorów, który ma zastąpić papierowe listy stałych mediatorów, prowadzone przez prezesów sądów okręgowych oraz wykazy instytucji i osób uprawnionych do przeprowadzania postępowania mediacyjnego. Jednym z najistotniejszych wymogów stawianych wobec przyszłych mediatorów sądowych będzie ukończenie szkolenia bazowego oraz zdanie egzaminu. Adwokaci, radcy prawni i notariusze będą zdawać jedynie egzamin.

Ogólnopolski Związek Zawodowy Kuratorów Sądowych chce, by minister sprawiedliwości - prokurator generalny wydał ogólne wytyczne dla prokuratorów, dotyczące praktyki wszczynania dochodzeń w zakresie znieważenia kuratorów jako funkcjonariuszy publicznych. Jak wskazują związkowcy, są one konieczne, ponieważ kuratorzy często padają ofiarą ataków osób, wobec których prowadzą lub prowadzili czynności.

Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie, jako kolejne w Polsce, przyjęło uchwałę zakładającą protest w sprawie wynagrodzeń za świadczenie przez adwokatów pomocy prawnej z urzędu. I to mimo, że minister sprawiedliwości Adam Bodnar, w trakcie zgromadzenia, zapewniał, że jeszcze w tym roku powinny wzrosnąć „urzędówki” w kolejnych 15 grupach spraw, a resort rozważa również uregulowania systemowe.

Coraz więcej skarg trafiających do rzecznika dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Warszawie to sprawy wykorzystywane w walce procesowej. Zgromadzenie warszawskiej izby przyjęło właśnie uchwałę, w której zobowiązuje ORA do monitorowania i wspierania działań mających na celu ograniczenie oraz przeciwdziałanie takim sytuacjom, jeśli wyczerpują znamiona art. 234 k.k., penalizującego fałszywe oskarżanie innej osoby.

Warszawscy adwokaci chcą, by jednym z tematów na zbliżającym się, czerwcowym Krajowym Zjeździe Adwokatury było dopuszczenie w ich zawodzie umowy o pracę. Wyjątkiem mają być obrońcy w sprawach karnych. Stosowna uchwała została właśnie przyjęta przez Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie. Zakłada też gwarancje dla niezależności - pracodawca miałby w takiej umowie zobowiązać się do jej poszanowania.

Dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, dotychczasowa wicedziekan ORA w Warszawie, została wybrana na stanowisko dziekana. W wyborach startowała również adwokatka Agata Rewerska i adwokat Sławomir Zdunek. Nowa dziekan uzyskała 1984 głosy. Jak sama podkreśla, jej celem jest, by warszawski samorząd adwokacki był realnym wsparciem dla adwokatów i adwokatek - niezależnie od rodzaju prowadzonej praktyki. Uważa również, że zakaz zatrudniania adwokatów na umowę o pracę to anachronizm, który wymaga zmiany.

Wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha przeprosił za udostępnienie podczas ciszy wyborczej grafiki zachęcającej do głosowania na popieranego przez niego kandydata. Jak wyjaśnił, "w wyniku błędu ładowania" grafiki pojawiły się na jego profilu w mediach społecznościowych już po północy. O północy z piątku na sobotę do końca niedzielnego głosowania 18 maja, czyli do godz. 21 trwa cisza wyborcza. Jest już zawiadomienie w tej sprawie.

Adwokat Mikołaj Pietrzak, dotychczasowy dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, został odznaczony Odznaką Honorową za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar, wręczając ją, podkreślił, że mecenas jest wzorem integralności zawodowej i przywiązania do wartości. Wskazywał również na jego rolę w obronie praw człowieka i Konstytucji.

Kilka dni temu do uzgodnień międzyresortowych trafiła nowelizacja m.in. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wprowadzająca możliwość rozwodu pozasądowego. Projekt ujęto w pakiecie rozwiązań deregulacyjnych, mających na celu uproszczenie procedur oraz zmniejszenie biurokracji, co jest bez wątpienia trafnym kierunkiem prac legislacyjnych. Jednak trzeba poczekać na jej finalny kształt, bo dopiero wtedy będzie można stwierdzić, czy mamy do czynienia z faktycznym uproszczeniem procedur - pisze dr Mateusz Szymura, adwokat z Kancelarii Sobota Jachira.

Kilka projektów uchwał, które będzie rozpatrywało rozpoczynające się właśnie Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie, dotyczy prac legislacyjnych nad zapewnieniem zawodom prawniczym prawa do niezakłóconego wypoczynku. Proponowane jest m.in. wyznaczanie przez sądy jednego z miesięcy letnich jako wolnego od terminów rozpraw albo wyznaczanie przez sądy terminów rozpraw i posiedzeń z uwzględnieniem urlopów adwokatów i radców.

Już w sobotę, 17 maja, rozpocznie się dwudniowe zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie. Adwokatki dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska i Agata Rewerska oraz adwokat Sławomir Zdunek staną w szranki o stanowisko dziekana ORA w Warszawie. Sporo emocji budzić będą też głosowania nad projektami uchwał, których zgłoszono rekordową liczbę - ponad 30. Dotyczą m.in. zniesienia zakazu umowy o pracę i protestu w sprawie urzędówek.

Osobne pełnomocnictwo medyczne nie zostało wpisane również do kolejnej wersji projektu ustawy o zastąpieniu ubezwłasnowolnienia nową instytucją, choć były takie plany. Ministerstwo Sprawiedliwości tłumaczy się, że to kwestia inicjatywy resortu zdrowia. Środowisko lekarskie nie kryje rozczarowania, bo projekt był szansą, by rozwiązać istniejący od lat, poważny problem.

Nie zastosuję się do uchwały Kolegium Sądu Najwyższego i nie zrezygnuję z udziału w pracach nad reformą wymiaru sprawiedliwości – mówi dr Jarosław Matras, sędzia SN, członek Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. I podkreśla, że w Komisji czuje się ekspertem, wypowiada się tylko poprzez swoje analizy prawne. - A to, że komuś mój pogląd prawny może się nie podobać, to nie oznacza, że ja wypowiadam się po jakiejś stronie sporu politycznego - stwierdza.

W uzgodnieniach międzyresortowych znajduje się projekt regulujący kwestie rozwodów pozasądowych. Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje, by w sytuacji, gdy nie ma sporu między małżonkami, nie mają oni małoletnich dzieci, a staż małżeński wynosi minimum rok, możliwe było rozwiązanie małżeństwa przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Wiele krajów, które zdecydowały się na taki model, dopuszcza jednak możliwość rozwodów przed notariuszem. Także Komisja Europejska zwracała uwagę na potrzebę przekazywania spraw bezspornych z sądów właśnie do notariuszy.

Najnowszy projekt regulujący m.in. status sędziów powołanych od 2018 r., zakłada likwidację Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, ale nie - jak w wersji z 24 kwietnia br. - Izby Odpowiedzialności Zawodowej. Do lamusa trafi skarga nadzwyczajna, w zamian ma zostać rozszerzony wykaz organów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej, a także wprowadzony mechanizm zapobiegający występowaniu w systemie prawnym więcej niż jednego prawomocnego orzeczenia o dziedziczeniu.

Ogłoszenie wyroku po dniu zamknięcia rozprawy, bez wydania postanowienia sądu o odroczeniu ogłoszenia wyroku, nie prowadzi do nieważności postępowania, ani do nieistnienia wydanego w ten sposób orzeczenia - orzekła 15 maja Izba Cywilna Sądu Najwyższego w uchwale siedmiorga sędziów. Jest to więc uchybienie mniejszej wagi.

W stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2022 r. wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerywał bieg przedawnienia roszczenia, chyba że z okoliczności dokonania tej czynności wynika, iż nie została przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia - taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie siedmiorga sędziów.