Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE nie stwierdził wprawdzie wprost, czy KRS i Izba Dyscyplinarna SN są niezależnymi organami, ale pozwala on i ułatwia stosowanie wprost przepisów polskiej konstytucji określających, czym jest sąd. A ma być niezależny, a sędziowie niezawiśli - taka ocena dominowała podczas debaty zorganizowanej we wtorek przez redakcję Europejskiego Przeglądu Sądowego.

Niezależność sądów i niezawisłość sędziów stanowi istotę demokratycznego państwa prawnego. Każdy z radców prawnych – powinien stanąć w obronie tych zasad – bez względu na wyznawany światopogląd, system wartości i przekonania, zgodnie ze swoim sumieniem i zasadami etyki radcowskiej - brzmi stanowisko Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych.

Proponowane zmiany w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz innych ustaw mają charakter całkowicie arbitralny i stanowią przejaw instrumentalizacji postępowania dyscyplinarnego. Wywołają efekt mrożący wśród sędziów, a także pozwolą na usunięcie ze stanu sędziowskiego osób, których poglądy nie odpowiadają rządzącej większości - takie stanowisko ogłosił we wtorek Sąd Najwyższy.

Już na najbliższym posiedzeniu, zaplanowanym na czwartek i piątek (19-20 grudnia), w Sejmie ma odbyć się głosowanie nad projektem ustawy, który przewiduje wprowadzenie zaostrzonej odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, szczególnie z kwestionowanie statusu sędziów powołanych przy udziale nowej KRS.

Próbuje się zakneblować usta nie tylko sędziom, ale i prokuratorom - tak o projekcie złożonym w Sejmie przez PiS mówią nieoficjalnie prokuratorzy. Jak ustaliło Prawo.pl Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury przyjęła w tej sprawie negatywne stanowisko. W jej ocenie propozycja narusza podstawowe prawa i wolności.

Sama wiedza prawnicza, choćby najwyższej próby, nie wystarczy już do zrobienia kariery w obsłudze biznesu. Coraz bardziej konieczna jest znajomość zasad funkcjonowania gospodarki, zarządzania i komunikacji - twierdzi radca prawny Tobiasz Adam Kowalczyk, dyrektor Działu Prawnego Volkswagen Poznań sp. z o.o., zwycięzca tegorocznej edycji konkursu Lider Prawników Przedsiębiorstw.

W Izbie Karnej Sądu Najwyższego zostały zarejestrowane dwa wnioski o wznowienie postępowania, w sprawie orzeczeń zapadłych w nowej Izbie Dyscyplinarnej. Wnioski złożyli radca prawny i adwokat, kwestionujący prawidłowość powołania osób do tej Izby oraz legalność Krajowej Rady Sądownictwa. Do Izby Karnej, a nie Dyscyplinarnej wpłynęły też kasacje.

Możliwość odwołania sędziów z delegacji przez ministra sprawiedliwości może wywoływać „efekt mrożący" i skłaniać do unikania przez sędziów decyzji, które nie podobają się władzy wykonawczej - uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyraził swoje zaniepokojenie cofnięciem przez ministra Zbigniewa Ziobrę delegacji sędziego Pawła Juszczyszyna do Sądu Okręgowego w Olsztynie.

Prokuratorzy mają reagować na wszelkie przypadki kwestionowania statusu sędziów Sądu Najwyższego i sądów powszechnych. Mają też składać wnioski o wyłączenie sędziów podważających status innych sędziów. Takie polecenie wydał im prokurator krajowy Bohdan Święczkowski. Prokuratorzy mają też o takich zdarzeniach informować rzeczników dyscyplinarnych.

Komisja Europejska będzie analizować projekt PiS w sprawie dyscyplinowania sędziów pod kątem zgodności z unijnymi zasadami, dotyczącymi niezależności w wymiarze sprawiedliwości. To nietypowa sytuacja, ponieważ KE z reguły zajmuje się dopiero uchwalonymi aktami prawnym w państwach członkowskich.

Musimy wprowadzić mechanizmy skutecznie blokujące dostęp do treści pornograficznych dla dzieci i młodzieży – stwierdził w poniedziałek premier Mateusz Morawiecki. I zapowiedział szybkie przygotowanie projektu odpowiedniej ustawy. Według premiera powinien to być projekt ponadpolityczny.

Zarzuty dyscyplinarne i wniosek o zawieszenie w pełnieniu urzędu ogłosił rzecznik dyscyplinarny sądów powszechnych wobec dwójki sędziów z katowickiego Sądu Apelacyjnego, które zwróciły się z pytaniem do Sądu Najwyższego w sprawie statusu sędziego rekomendowanego przez nową Krajową Radę Sądownictwa.

Prawo i Sprawiedliwość zyskało niespodziewanie sojusznika w walce z sądami w postaci aktywisty społecznego Pawła Śpiewaka, który przypomniał, że kiedyś uczestniczył w protestach przeciwko ograniczaniu niezależności sądów, ale teraz będzie te działania popierał. A zmienił swoje zapatrywania, bo przegrał proces z adwokatką, którą pomówił.

Sądy mogłyby skutecznie poprawić sytuację prawną osób LGBT w Polsce, choćby korzystając z bogatego europejskiego orzecznictwa - podkreślają eksperci. Problem w tym - jak mówią - że nadal zdają się nie dostrzegać międzynarodowych standardów, a samym sędziom, ale też urzędnikom, brakuje przeszkolenia w zakresie takich spraw.

Nowe instytucje w procedurze cywilnej oparte są na znacznie większym zaufaniu do fachowości i uczciwości sędziego. Nadmierny formalizm może się zdarzyć, ale uważamy, że sędziowie liniowi będą rozpatrywać sprawy w sposób najlepszy i dla sprawności postępowania, i dla dobra stron - mówi sędzia Paweł Mroczkowski

Nie można karać sędziów za stawianie pytań związanych z sytuacją w wymiarze sprawiedliwości. Obecny kryzys należy rozwiązać na drodze ustawowej. Ale droga wybrana w projektowanych zmianach ustaw sądowych jest zła. Nie można rozwiązać problemu przez uciszanie sędziów i grożenie sankcjami - mówi sędzia SN Michał Laskowski.

Brak strategicznego podejścia do wyzwań przyszłości - zmian klimatycznych, nowej technologii, problemów demograficznych, kryzysu praworządności i podejście młodzieży do demokracji - to obecnie jeden z największych problemów Polski, jeśli chodzi o prawa człowieka - wskazuje RPO i apeluje do polityków o zmiany.

W uchwale przyjętej w sobotę PO wzywa większość sejmową do natychmiastowego zaprzestania prac nad projektem ustawy o ustroju sądów i Sądzie Najwyższym. Postrzegamy przedstawione propozycję zmian jako próbę siłowego wykluczenia Polski ze wspólnot europejskich i kręgu cywilizacji zachodu - wskazano.

Panuje całkowity bałagan prawny, totalna niepewność prawa, kwestionowanie wszystkiego w czambuł - uważa adwokat Grzegorz Fertak. - A nowy projekt ustawy daje dodatkowy argument do ręki tym wszystkim, którzy mówią o tym, że w Polsce wywiera się bezpośrednią presję na sędziów - dodaje. I zapowiada, że adwokaci nadal będą składać wnioski do sądu o zbadanie jego właściwości.

W Polsce stworzono w sposób całkowicie bezrozumny system, w którym sędziowie właściwie nie ponoszą konsekwencji nawet swoich całkowicie bezprawnych i szkodliwych działań. Chcemy powstrzymać wysadzenie w powietrze wymiaru sprawiedliwości - powiedział prezes PiS Jarosław Kaczyński.