Prezydent Andrzej Duda powołał od 1 października dotychczasową prezes Izby Cywilnej Sądu Najwyższego prof. dr. hab. Joannę Misztal-Konecką na drugą trwającą trzy lata kadencję na tym urzędzie. Wręczenie aktu powołania nastąpiło podczas uroczystości, która odbyła się w piątek w Pałacu Prezydenckim.

27 września Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił zażalenie Prokuratury Krajowej na odmowę aresztowania b. wiceministra sprawiedliwości, obecnie posła, dr Marcina Romanowskiego. Ta nie składa broni, prokurator wystąpi do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy (ZPRE) o wydanie zezwolenia na ściganie polityka.

Sędziowie rodzinni są obciążeni sprawami, ich referaty sięgają nierzadko 800 spraw, do pracy nie zachęcają m.in. jej warunki i brak perspektyw awansu. MS szuka rozwiązań, które poprawiłyby sytuację. Sami sędziowie szanse widzą m.in. we wzmocnieniu ich wydziałów poprzez umożliwienie orzekania w nich asesorom, referendarzom i zapewnienie każdemu sędziemu asystenta. Postulują też ograniczenie kognicji sądów rodzinnych.

5817 osób podejdzie w sobotę, 28 września, do egzaminów na aplikację radcowską, adwokacką, notarialną i komorniczą. Najwięcej kandydatów zgłosiło się na aplikację radcowską - 2825, a 2307 na adwokacką. Będą mieć 150 minut na rozwiązanie 150 pytań testowych jednokrotnego wyboru; pozytywny wynik będzie wymagać co najmniej 100 poprawnych odpowiedzi. Tymczasem w środowisku prawniczym trwa dyskusja, co zmienić w szkoleniach, by prawników lepiej przygotować do zawodu.

Nie jest wypadkiem mniejszej wagi długa bezczynność i umarzanie śledztw bez przesłuchania świadków. Prokurator, mimo że nadmiernie obciążony pracą, otrzymał karę upomnienia. Jednak Sąd Najwyższy zauważył, że trudno pracować kilkadziesiąt lat przy takim obciążeniu i nie popełnić błędu, dlatego dochodzi do zaniedbań służbowych.

Być może już wkrótce zapisy w umowach stawiające w niekorzystnej sytuacji jedną ze stron, będą zakazane nie tylko w relacjach firm z konsumentami, ale także w umowach między przedsiębiorcami, gdy jeden z nich jest duży i silny, a drugi mały i słaby. Nad rozciągnięciem przepisów o tzw. klauzulach abuzywnych na przedsiębiorców pracuje właśnie Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego.

Coraz częściej zapadają prawomocne już wyroki, uznające roszczenia sędziów, referendarzy i prokuratorów w związku z naliczaniem ich wynagrodzeń na podstawie ustawy okołobudżetowej - począwszy od 2021 r. Początkowo ten rok był sporny, bo pandemiczny - część sądów stała na stanowisku, że zamrożenie płac można było uzasadnić trudną sytuacją budżetową. Teraz jednak przyznają wyrównania, wskazując, że rząd nie miał do tego podstaw - tym bardziej, że wysupłał podwyżki dla innych grup zawodowych.

Ojciec dziecka, będący na utrzymaniu swojej matki, nie płacił alimentów przez kilka lat i teraz wnosił o umorzenie zaległości. Naczelny Sąd Administracyjny nie wyraził zgody. Dłużnik alimentacyjny powinien w pierwszej kolejności zwrócić się o odroczenie terminu spłaty występującego zadłużenia lub rozłożenie tej spłaty na raty, a dopiero w ostateczności uzasadnione jest wystąpienie o umorzenie powstałej należności – stwierdził sąd.

Właściciel zalanej restauracji albo zniszczonego przez powódź hotelu, czy też najemca czekający na eksmisję będą mogli wnioskować do sądu o wstrzymanie egzekucji długów. Na jak długo? Jeszcze nie wiadomo. Określi to rząd w rozporządzeniu. Maksymalnie może to być jednak rok. Takie rozwiązanie przewiduje rządowy projekt nowelizacji specustawy powodziowej, w czwartek 26 września odbyło się pierwsze jego czytanie w Sejmie.

Ławnik, zasiadający w składzie orzekającym w danej sprawie, nie jest uprawniony do formułowania wniosku o wyłączenie sędziego – orzekł Sąd Najwyższy, powołując się na raport o praworządności. A jedynym żądaniem w tym zakresie mu przysługującym jest „samowyłączenie”. Przez takie wyłączenie ławnicy są nękani przez I Prezes SN prof. Małgorzatę Manowską, która chce ich odwołać. Senat się temu sprzeciwia. Ani jeden wniosek I Prezes nie został uznany przez senatorów za słuszny.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego zmierza do rezygnacji z jednoosobowych składów w sądach odwoławczych - wynika z informacji przekazanych serwisowi Prawo.pl przez zastępcę jej przewodniczącego prof. Wojciecha Kocota. Uważa, że to sprzeczne z Konstytucją, a także niekorzystnie wpływa na jakość wyroków i… powagę sądu odwoławczego. Kolegialnego orzekania w sądach odwoławczych domaga się w swoim projekcie także Adwokatura.

Podoba mi się projekt przewidujący możliwość powoływania specjalistów cywilnych na stanowiska w służbie więziennej. Natomiast z dezaprobatą przyjmuję protest związku zawodowego funkcjonariuszy przeciwko takiej możliwości. Ochronę zakładów karnych muszą zapewnić funkcjonariusze, ale wiele innych zadań mogą wykonywać specjaliści cywilni – twierdzi dr Paweł Moczydłowski, profesor Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, dyrektor generalny Służby Więziennej w latach 1990-94.

Projekt specjalnej ustawy regulującej sytuację w czasie i po powodzi został już przesłany do Sejmu. Przewiduje się w nim m.in. zawieszanie postępowań cywilnych i administracyjnych oraz możliwość zawieszenia na wniosek poszkodowanego powodzią dłużnika natychmiastowej wykonalności tytułu wykonawczego lub wstrzymanie jego wykonania. Sejm zajmie się tą ustawą 26 września, w czwartek.

Czy sędziowie Sądu Najwyższego mogą decydować o waloryzacji swoich wynagrodzeń? Czy właściwy jest do tego sąd powszechny, jak w każdej sprawie pracowniczej sędziów? Czy ustawodawca nie złamał zasady równości wobec prawa w tym zakresie, nie dając możliwości zaskarżenia orzeczenia do innego sądu – takie zagadnienie sędzia Wiesław Kozielewicz skierował do Trybunału Konstytucyjnego. Nie zgodził się z sytuacją, że sędziowie SN sądzą się z własną instytucją we własnej instytucji.

Kiedyś zasadą było, że skazany na karę pozbawienia wolności miał sam stawić się do jej wykonania, a dopiero gdy tego unikał, doprowadzała go policja. Od blisko dwóch lat zasadą jest doprowadzenie, i to bez zapowiedzi, a jedynie wyjątkowo sąd może wezwać do stawienia się. Nowe przepisy miały być batem na unikających kary, ale nie przyniosły skutku, więc są postulaty ich wycofania.

W Wielkiej Brytanii też kiedyś przewlekłość postępowań sądowych była poważnym problemem, ale zapoczątkowana blisko 30 lat temu reforma sędziego Woolfa doprowadziła do istotnego usprawnienia ich pracy. W Polsce w tym czasie zapowiadano to samo - przypomina Paweł Stykowski, radca prawny z kancelarii DWF Poland Jamka sp.k. I ubolewa, że bez większych efektów.

Afera wizowa z udziałem urzędników i dyplomatów obejmuje 96 tomów akt głównych, 81 tomów załączników oraz 30 tomów akt niejawnych - poinformował prok. Przemysław Nowak, rzecznik Prokuratury Krajowej. Są trzy wątki w tej sprawie, jednym z nich jest wydanie ponad 350 tys. wiz obywatelom państw muzułmańskich i afrykańskich, często bez sprawdzenia danych. Wydano postanowienia o przedstawieniu zarzutów wobec dziewięciu podejrzanych.

Nawet 131 orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowiek w Strasburgu przeciw Polsce znajduje się w fazie wykonywania. Dzieje się to pod nadzorem Komitetu Ministrów Rady Europy. Liczba orzeczeń negatywnych dla polskiego rządu to 81, a pozytywnych - 38. Senacka Komisja Praw Człowieka i Praworządności rozpatrzyła „Raport z wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przez Polskę za 2023 r.”

W związku z sytuacją powodziową i pytaniami dotyczącymi przebiegu egzaminów wstępnych na aplikacje adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą, które są zaplanowane na 28 września 2024 r., resort sprawiedliwości informuje, że pozostaje w kontakcie z Komisjami Egzaminacyjnymi oraz obsługującymi je radami na terenach objętych powodzią. Zgodnie z aktualnym stanem (zwłaszcza co do lokalizacji sal egzaminacyjnych), termin i miejsca przeprowadzenia egzaminów pozostają bez zmian.

29 organizacji społecznych, w tym stowarzyszenia sędziowskie i obywatelskie, wystosowały apel do Prezydenta RP o podpisanie ustaw dotyczących Trybunału Konstytucyjnego, które zostały uchwalone przez Sejm 13 września br. Podpisanie tych ustaw stanowiłoby istotny krok w kierunku rozwiązania wątpliwości dotyczących funkcjonowania Trybunału, wskazanych również przez sądy europejskie – wskazują sygnatariusze.