Nauczyciele dostaną podwyżki najwcześniej od marca, co oznacza, że część z nich - tych u progu swojej kariery - przez dwa miesiące zarabiało mniej niż płaca minimalna, bo ta wzrosła od 1 stycznia 2024 r. Jak wskazuje Związek Nauczycielstwa Polskiego, należy im się za to wyrównanie i to niezależnie od tego, które przyznaje im rozporządzenie MEN, podpisane 20 lutego 2024 r.

Zaskakujące dla mnie jest to, że standardy ochrony dzieci wywołują tak dużo emocji wśród nauczycieli, dyrektorów i innych pracowników placówek zajmujących się opieką nad dziećmi. W naszych czasach powinny być przecież normą - dziecko jest człowiekiem, podobnie jak dorosły wymaga szacunku. Nie można go poniżać, nie można stosować wobec niego przemocy, trzeba uwzględniać jego wolę - mówi w rozmowie z Prawo.pl Aleksandra Szewera-Nalewajek, trenerka, pedagożka.

Ewentualny rzecznik praw uczniowskich byłby podmiotem umocowanym jedynie ustawowo, a nie konstytucyjnie. Tym samym jego pozycja prawna byłaby słabsza od roli rzeczników konstytucyjnych: praw obywatelskich i praw dziecka - uważa prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej. Wskazuje, że taka instytucja budzi obawy nauczycieli.

Problemy psychiczne dzieci i młodzieży to obecnie jedno z najpoważniejszych wyzwań. Szacuje się, że z depresją może zmagać się co piąty nastolatek. Rośnie także liczba samobójstw i prób samobójczych. Dlatego dzieci i młodzież powinny mieć dostęp do programów profilaktycznych, ale także być cyklicznie diagnozowane pod kątem zdrowia psychicznego.

Prawo oświatowe powinno zawierać kompleksowy, otwarty katalog praw ucznia, oparty o system norm semiimperatywnych - uważa Mikołaj Wolanin, prezes Fundacji na rzecz Praw Ucznia. Wskazuje, że obecnie prawa ucznia są zepchnięte w ustawie na zdecydowany margines. Mówi się o nich bowiem jedynie pośrednio, niejako przy okazji. To zresztą ciekawe przy skontrastowaniu tego z uczniowskimi obowiązkami, którym ustawodawca poświęcił cały osobny artykuł.

NCBR rozstrzygnęło konkurs „Rozwój kwalifikacji i kompetencji kadry realizującej dydaktykę". Ponad 53 mln zł z Funduszy Europejskich trafi na projekty służące rozwojowi potencjału dydaktycznego kadry akademickiej przyszłości przekaże uczelniom Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Otrzyma je 21 uczelni z całej Polski.

Organizacje uczniowskie apelują o powołanie nowego rzecznika. Miałby to być organ powoływany przez parlament, a jego zadaniem byłoby wspieranie uczniów w sytuacjach, gdy dochodzi do łamania ich praw. MEN prawdopodobnie pójdzie im na rękę, przynajmniej w pewnym stopniu - powołany zostanie pełnomocnik zajmujący się tymi kwestiami.

Polska edukacja potrzebuje więcej wolności oraz – co wcale nie jest sprzecznością – lepszej administracji oświatowej. Kuratoria oświaty powinny być fachowe, obsadzone urzędnikami o stabilnym statusie, mającymi rzeczywiste doświadczenie w systemie szkolnictwa. Przy tej okazji zwrócę uwagę na konieczność odbudowy służby cywilnej, która w Polsce aktualnie właściwie już nie istnieje - podkreśla prof. Mateusz Pilich, adwokat z kancelarii BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy.

Z uwagi na obowiązujące regulacje w zakresie organizacji pracy szkół, w szczególności obowiązek określenia w arkuszach organizacji wymiaru zatrudnienia nauczycieli w danej szkole, wejście w życie znowelizowanych przepisów rozporządzenia będzie możliwe najwcześniej z początkiem nowego roku szkolnego 1 września 2024 r. - wskazuje MEN w odpowiedzi na wystąpienie ministra edukacji.

W połowie stycznia Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zleciło Ośrodkowi Przetwarzania Informacji Państwowemu Instytutowi Badawczemu wykonanie analiz i raportów dotyczących programów cyfryzacyjnych prowadzonych w Instytucie Badań Edukacyjnych (IBE). Zgodnie z zapowiedzią wiceminister edukacji Katarzyny Lubnauer, zostanie przeprowadzony audyt wydatków związanych z cyfryzacją edukacji, sprawę zbada także Najwyższa Izba Kontroli.

Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej dotyczące prac domowych nie powinno być wyrwane z kontekstu, ale łączyć się ze zmianami wprowadzanymi w podstawie programowej - uważa prof. Małgorzata Żytko z Uniwersytetu Warszawskiego. W jej opinii regulacje nie powinny być wprowadzane w trakcie roku szkolnego.

Zespół placówek szkolno-opiekuńczych może mieć tylko jednego dyrektora. Dlatego organ prowadzący może odwołać dyrektora jednej łączonych placówek w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.Rozstrzygnięcie to zapadło w sprawie, w której burmistrz odwołał z dniem 1 września 2023 r. Ewę S. ze stanowiska dyrektora przedszkola gminnego.

Statut szkoły nie może powielać treści aktów prawnych, nie powinno się w nim nawet zamieszczać ich sygnatur, bo każde wydanie tekstu jednolitego ustawy zrodzi konieczność jego aktualizacji. W statucie nie można też regulować zachowań uczniów poza szkołą, bo to wkracza w kompetencje rodziców. Choć teoretycznie jest to jasne, szkoły wciąż przekraczają swoje uprawnienia w tym zakresie.

W roku 2024/2025 jednym z kierunków polityki oświatowej państwa będzie wzmocnienie edukacji zdrowotnej w szkole, w tym nauki udzielania pierwszej pomocy. Od 1 września 2024 r. w szkołach podstawowych, w ramach zajęć z wychowawcą, będą realizowane zagadnienia dotyczące pierwszej pomocy. Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje dodatkowe działania, dzięki którym uczniowie będą mogli skutecznie nabywać i rozwijać swoje umiejętności w tym zakresie.

W pierwotnym projekcie rozporządzenia dotyczącego podziału subwencji resort edukacji uznał, że domy wczasów dziecięcych to placówki feryjne, co oznaczałoby brak finansowania pobytu wychowanków w dni wolne. To o tyle absurdalne, że takie domy działają przez cały rok. Rozporządzenie poprawiono, jednak z samym finansowaniem tych placówek nadal nie jest najlepiej.

Minister edukacji Barbara Nowacka ogłasza konkurs na stanowisko dyrektora Ośrodka Rozwoju Edukacji. Obecnie ośrodek nie ma dyrektora, osobą pełniącą obowiązki, począwszy od 20 grudnia 2023 r. do odwołania, jest Marzenna Habib. Ofertę wraz z wymaganymi dokumentami należy złożyć do 12 lutego 2024 r.

Nauczyciele wciąż mają sporo wątpliwości w kwestii obowiązujących wymogów dotyczących ich kwalifikacji. Ma to związek ze zmianami w systemie szkolnictwa wyższego. Chodzi o wymogi dotyczące kwalifikacji nauczycieli szkół podstawowych, nauczycieli psychologów, logopedów i doradców zawodowych.

Obowiązki ucznia określone w Prawie oświatowym są bardzo ogólne i wymagają skonkretyzowania w statucie szkoły. Takie regulacje, jako nazbyt ogólne, budzą wątpliwości konstytucyjne - uważa Mikołaj Wolanin prezes Fundacji na rzecz Praw Ucznia. Jego zdaniem rząd powinien przeanalizować przepisy i rozważyć ich nowelizację.

Od kilku dni toczy się ożywiona dyskusja dotycząca płac nauczycieli. Pokazuje ona z jednej strony, jak niewielkie są zarobki środowiska edukacyjnego, skoro nawet 33-procentowy wzrost płac nie zapewnia podwyżki wynagrodzenia zasadniczego o 1500 zł. Z drugiej strony, dyskusja ta obrazuje, jak skomplikowany jest obecny system wynagradzania, nakreślony jeszcze w XX w. przez min. Mirosława Handkego - wskazuje Sławomir Broniarz, szef Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Wielkimi krokami zbliża się termin wprowadzenie przez szkoły standardów ochrony dzieci. W teorii powinny być już na to przygotowane bo kuratoria, rozsyłały zalecenia w listopadzie 2023 r. W praktyce jednak część szkół nawet nie wie o co dokładnie chodzi. Tymczasem jak dowiedziało się Prawo.pl, "wzór" standardów ma zostać opracowany przez zespół przy Ministerstwie Sprawiedliwości do 31 stycznia br.