Wyniki ewaluacji jednostek naukowych wzbudzają w tym roku większe emocje niż w latach ubiegłych, bo przeprowadzona przez rząd reforma nauki i szkolnictwa wyższego znaczne podniosła stawki w tej grze. Kiedyś ocena jakości badań decydowała głównie o prestiżu, w mniejszym stopniu o pieniądzach. Dziś decyduje nawet o tym, jakie studia może prowadzić uczelnia.

Ustawa o obowiązku rejestracji umów jednostek sektora finansów publicznych jest bublem. Dobrze, że parlament wydłużył wejście jej w życie o półtora roku. Rząd powinien ten czas wykorzystać na doprecyzowanie przepisów, usunięcie kolizji z innymi, duplikowania się obowiązków. A przede wszystkim zdefiniować umowy, jakie mają być ujmowane w tym rejestrze i uchylić sankcje karną.

Pandemia zrobiła mnóstwo złego w zakresie wiedzy i umiejętności, lecz również jeśli chodzi o świadomość obowiązków uczniowskich. Z moich obserwacji wynika, że dzisiejsi maturzyści są mniej dojrzali. Niby mają skończone osiemnaście lat, są pełnoletni, ale nie zdają sobie sprawy z różnych sytuacji, przepisów, które normują życie społeczne, a przede wszystkim życie szkoły.

Nawet najlepsze narzędzia nie będą się sprawdzały w efektywnym nauczaniu, gdy wykładowca będzie chciał przygotować zajęcia jak najniższym kosztem. Niezwykle istotny jest zatem czynnik ludzki, zatrudnianie do nauczania jak najlepiej dobranej kadry dydaktycznej, polepszanie doskonalenie swoich kompetencji. Nauczanie online stało się dla wielu nauczycieli brutalną weryfikacją metod i technik prowadzenia zajęć.

Jeśli organy prowadzące odmawiają dyrektorom otwierania oddziałów przygotowawczych, dyrektorzy mają prawo odmówić przyjęcia dzieci do klas. Wtedy to organ prowadzący powinien znaleźć jakieś rozwiązanie, żeby zająć się dziećmi przybywającymi z Ukrainy - mówi Ewa Radanowicz, wieloletnia dyrektorka szkoły w Radowie Małym.

Zmieniamy całą filozofię działania z nieletnimi. Z jednej strony chcemy ograniczyć napływ do sądów drobnych spraw - bo przykładową rozbitą szybą powinni zajmować się dyrektorzy szkół, a nie sędziowie. Wprowadzamy też okręgowe ośrodki wychowawcze, które odciążą MOW-y i narzędzia, które pozwolą na skuteczniejszą resocjalizację tych, którzy dopuścili się najpoważniejszych czynów - mówi Michał Woś, wiceminister sprawiedliwości.

Nam się mówi: działacie w kryzysie, nie bójcie się, podejmujcie decyzje. Ale niestety, każda decyzja ciągnie za sobą pewne konsekwencje i odpowiedzialność, choćby finansową. Czy zrobisz klasę przygotowawczą czy dasz więcej godzin języka polskiego jako obcego, czy włożysz dzieci do klas - każda taka sytuacja generuje konsekwencje finansowe i organizacyjne.

Biuletyny informacji publicznej traktowane są często po macoszemu. Bywa też, że albo jest w nich za mało informacji, albo udostępnia się takie, które nigdy nie powinny się tam znaleźć - mówi dr Marlena Sakowska-Baryła, radca prawny, zajmująca się problematyką ochrony danych osobowych. Tymczasem to biuletyny mogą okazać się kluczowe przy wdrażaniu obowiązków wynikających z ustawy o otwartych danych.

Na pewno zdobyte przez studentów kompetencje w zakresie korzystania z narzędzi informatycznych okażą się przydatne, bo przecież praca firm czy kancelarii też zmieniła się przez ostatnie lata – w większej mierze otwarto się na nowe technologie i pracę zdalną - mówi prof. Jerzy Pisuliński, dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Społeczeństwo wyedukowane nie ma obaw. Może też wpływać na rządzących, np. wyrażając swoje zdanie podczas protestów, gdy sprzeciwia się uchwaleniu określonych przepisów. Z tego względu tak ważne są działania edukacyjne w zakresie prawa, które mogą podejmować także sędziowie - podkreśla sędzia Monika Ciemięga z Sądu Rejonowego w Opolu, ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”.

Wojna na Ukrainie pokazuje, jak ważne dla naszego bezpieczeństwa są traktaty międzynarodowe – przynależność Polski do NATO i Unii Europejskiej. Na webinariach 15 marca porozmawiamy o tym, po co nam NATO oraz UE. Powiemy też, dlaczego system sądownictwa europejskiego jest tak dla nas Polaków i dla każdego demokratycznego społeczeństwa taki ważny - mówi mówi Elżbieta Piotrowska-Albin, wiceprezes Fundacji Edukacji Prawnej Iustitia.

Tragedią jest, że WOS został okrojony, jest tak szczątkowy, że praktycznie nie istnieje. Tymczasem w polskiej szkole źle stoimy z edukacją obywatelską. Jej ostatnim bastionem był właśnie WOS - mówi Agnieszka Jankowiak-Maik, nauczycielka historii i wiedzy o społeczeństwie. I krytykuje wprowadzenie przedmiotu Historia i Teraźniejszość.

Na lekcji na temat katastrofy smoleńskiej świetnie sprawdzi się debata oksfordzka. Jedna drużyna będzie uzasadniała, że to największa katastrofa od II wojny, a druga, że nie. Każdy, kto z takiej lekcji wyjdzie, wyrobi sobie własne zdanie. Nie wyobrażam sobie, że w XXI w szkole mamy narzucić młodemu człowiekowi taki, a nie inny sposób myślenia.

System punktacji jest upolityczniony, ministerstwo narzuca czasopisma wysokopunktowane, pomijając w spisach niejednokrotnie te dotyczące badań kulturowych, czy dziedzin nauki źle widzianych przez rządzących - gender, tak jak ekologia, zaczynają być prawie zakazane. Punktacja jest łatwa do zmanipulowania i zideologizowania, zwłaszcza gdy w ministerstwie zatrudniani są sami swoi - mówi dr hab. Joanna Hańderek, profesor UJ.

Dyrektor oświatowej placówki niepublicznej nie jest funkcjonariuszem państwowym, więc uznano za niezbędne załatanie luki prawnej poprzez wprowadzenie zapisów "lex Wójcik". Ale przy okazji wpisuje się do Prawa oświatowego surowe kary także dla dyrektorów szkół publicznych - mówi Jarosław Pytlak, dyrektor Zespołu Szkół STO na warszawskim Bemowie.

Reforma psychiatrii dzieci i młodzieży ma charakter ewolucyjny i zmierza w kierunku opieki środowiskowej. W kraju działa już ponad 300 poradni psychologiczno-terapeutycznych, do których dzieci i młodzież nie muszą mieć skierowania – podkreśla prof. dr hab. n. med. Małgorzata Janas-Kozik, pełnomocnik ministra zdrowia do spraw reformy w psychiatrii dzieci i młodzieży.

Nauczyciele są cichymi bohaterami czasów epidemii. Mówiło się o służbie zdrowia, a szkoły, a szczególnie przedszkola były prawie cały czas czynne. Były elementem polskiej normalności. W takiej sytuacji nie wolno ludzi dodatkowo stresować, np. proponując poważne zwiększenie czasu pracy, czy czasu do dyspozycji dyrektora - mówi Wojciech Marek Książek, przewodniczący Sekcji Gdańskiej NSZZ „Solidarność".

Resort unika podjęcia decyzji w sprawie wprowadzenia jako zasady wynagrodzeń nauczycieli, stałej, corocznej waloryzacji płac. A chodzi o to, żeby niezależnie od kaprysów polityki i polityków ten wzrost następował. Postulujemy, by to było uzależnione od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej - mówi Wojciech Marek Książek, przewodniczący sekcji gdańskiej NSZZ „Solidarność”.

Odsuwamy się od nowoczesnego nauczania, cofamy się do czasów, gdy nauczyciel miał być przekaźnikiem jedynej słusznej interpretacji dziejów. Nie rokuje dobrze skład zespołu ekspertów powołanych do stworzenia podstawy programowej przedmiotu historia i teraźniejszość - mówi dr Piotr Kroll, pełnomocnik dziekana do spraw specjalizacji nauczycielskiej na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego.

Przez zmianę oceny czasopism i ewaluacji minister sprawia, że ludzie widzą, że nie trzeba uprawiać międzynarodowo nauki, można publikować w Polsce i być za to wynagradzanym. Teraz słyszą, że Narodowe Centrum Nauki musi być zreformowane, bo nie przyznaje grantów na badania nad rodziną, jeśli nie uwzględnia się refleksji nad rodzinami homoseksualnymi. Wraca lokalność, przaśność.