Czy obowiązujące regulacje prawne są należycie dostosowane do aktualnych potrzeb i zagrożeń dla zdrowia pracujących, a także czy RODO jest barierą dla aktywnego włączenia sią pracodawców w system ochrony zdrowia publicznego? Na te i na wiele innych pytań spróbują odpowiedzieć eksperci w zorganizowanym przez Urząd Ochrony Danych Osobowych, Społeczny Zespół Ekspertów przy Prezesie UODO oraz Konfederację Lewiatan seminarium: „Ochrona zdrowia w zatrudnieniu a RODO”.

Po 1 stycznia 2025 r. praktyki pielęgniarek oraz położnych podstawowej opieki zdrowotnej mogą stracić możliwości dalszego funkcjonowania. To skutek zapisów w ustawie o podstawowej opiece zdrowotnej. Ministerstwo Zdrowia zapewniło, że trwają prace legislacyjne, które mają zapobiec tej sytuacji. Pielęgniarki i położne obawiają się jednak, że do końca roku projekt nie przejdzie wszystkich szczebli procesu legislacyjnego.

Zarząd Krajowy Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy ustosunkował się do wypowiedzi ministry zdrowia. Stwierdziła ona, że niektóre faktury wystawiane przez medyków opiewają 300 tys. zł miesięcznie. – Takie sformułowania odciągają uwagę opinii publicznej od prawdziwych „winowajców” problemów ochrony zdrowia, dzielą środowisko medyczne, niszczą zaufanie pacjentów do lekarzy – napisali w oświadczeniu związkowcy.

Przepisy miały przyciągać młodych, a także powodować jak najdłuższe pozostanie na rynku pracy w zawodach, w których brakuje specjalistów. Niestety, żaden z celów nie jest realizowany. Młodzi, którzy kończą studia pielęgniarskie, nie podejmują pracy w publicznej ochronie zdrowia. Trafiają do prywatnego systemu niefinansowanego ze środków publicznych lub do innych zawodów - mówi Mariola Łodzińska, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.

Kijowski Uniwersytet Medyczny otworzył kampus w Bytomiu, by umożliwić uchodźcom z Ukrainy ukończenie studiów. Prowadzi jednak nabory nowych kandydatów na kierunki medyczne. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej sprzeciwia się kształceniu lekarzy według programu nauczania obowiązującego w innych państwach. Przypomina też, że absolwenci tych studiów uzyskują dyplomy, które w Polsce nie uprawniają do wykonywania zawodu.

W biurze pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych trwają prace nad wytycznymi dla lekarzy orzeczników, które mają pomóc im rozstrzygać w przypadku chorób rzadkich, kiedy dziecko może otrzymać jedno orzeczenie o niepełnosprawności do 16 roku życia. Wytyczne mają zastąpić listę chorób rzadkich, które uprawniałyby do otrzymania jednego orzeczenia, bez konieczności stawania co kilka lat na komisji orzeczniczej. Mają być gotowe do końca roku. Biuro pełnomocnika zapowiada też inne zmiany.

Najwięcej przestrzeni do mediacji w sprawach medycznych można odnaleźć w odniesieniu do odpowiedzialności zawodowej personelu medycznego, problemem jest jednak to, że ustawodawca nie wymaga, by mediatorzy byli profesjonalistami, którzy ukończyli szkolenia i posiadają odpowiednie certyfikaty. Naprzeciw potrzebom wyszła jednak Naczelna Izba Lekarska, która zorganizowała 40-godzinne szkolenie z mediacji. Generalnie potrzebne są zmiany, by mediacja w sprawach medycznych była bardziej rozpowszechniona.

Nierespektowanie prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, brak informacji, zagubienie pacjenta w systemie ochrony zdrowia, bezpieczeństwo leczenia to najważniejsze obszary, którymi zamierza zająć się rzecznik praw pacjenta. Ukazała się „Strategia wieloletnia Rzecznika Praw Pacjenta na lata 2024 – 2027”. W dokumencie znalazły się też propozycje rozwiązań prawnych, które mają ukrócić działalność „uzdrowicieli” i „szarlatanów”.

Osoby z rejonów objętych powodzią miały trudności z dotarciem na Lekarski Egzamin Końcowy. W świetle ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty stan klęski żywiołowej nie stanowi przesłanki do korekty terminu egzaminu przez ministra zdrowia. O zmianę przepisów upomniał się Rzecznik Praw Obywatelskich. Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało, że nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmianę przepisów dotyczących ogłaszania terminów egzaminów.

Przeniesienie zadań związanych z kształceniem podyplomowym pielęgniarek i położnych z Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych (CKPPiP) do Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) zakłada projekt nowelizacji ustawy o CMKP oraz niektórych innych ustaw. We wtorek został przyjęty przez rząd.

Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich informuje, że trwają prace legislacyjne dotyczące kompleksowych regulacji w sprawie stwierdzania zgonów i ustanowienia instytucji koronera. Rządowa procedura prawodawcza w tej sprawie ma być uruchomiona w drugiej połowie przyszłego roku.

Państwo wywindowało wynagrodzenia lekarzy często do kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie, a nawet więcej. A przecież to szpital powinien sam ustalać personelowi medycznemu takie płace, na jakie go stać. Sytuacja dojrzała do zmiany, ale w najbliższych miesiącach nikt nie odważy się na taką rewolucję, bo będzie zbyt wielu niezadowolonych. W efekcie sytuacja finansowa podmiotów medycznych musi się jeszcze pogorszyć - podkreśla Andrzej Sośnierz, były prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Aby efekty wdrażania przepisów ustawy o jakości były widoczne w praktyce, potrzebna jest przede wszystkim zmiana podejścia. Jeśli regulacja będzie traktowana jako zło konieczne, które trzeba wdrożyć w razie kontroli czy wizytacji, nie będzie miała szansy realnie wpłynąć na poprawę jakości pracy specjalistów medycznych i bezpieczeństwa pacjentów. Potrzebne jest też zapewnienie jasnych wytycznych i czasu - bo tego zazwyczaj brakuje medykom.

Brak wystarczających regulacji prawnych dotyczących sztucznej inteligencji (AI) w Polsce może spowodować naruszenia prywatności obywateli. Ponadto firmy rozwijające i wdrażające technologie AI będą zmuszone hamować innowacje i inwestycje. Natomiast w przypadku błędów AI, brak precyzyjnych przepisów może skutkować długotrwałymi i kosztownymi procesami sądowymi – uważa dr Anna Gawrońska ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Wśród przyczyn, dla których lekarz może nie podjąć się opieki nad pacjentem lub odstąpić od niej, jest m.in. „sprzeciw sumienia” lekarza. Komisja Etyki Lekarskiej Naczelnej Rady Lekarskiej (KEL NRL) przygotowała komentarz dotyczący art. 7 Kodeksu Etyki Lekarskiej. To jeden z tych przepisów, który budzi najwięcej wątpliwości i kontrowersji, głównie w kontekście odmowy aborcji w sytuacji, kiedy miałaby być dokonana zgodnie z obowiązującym prawem.

W ponad połowie specjalistycznych Zespołów Ratownictwa Medycznego brakuje lekarzy. Ministerstwo Zdrowia wydłuża więc po raz trzeci czas, kiedy Narodowy Fundusz Zdrowia nie będzie pobierał kar umownych w przypadku niezapewnienia lekarza w zespołach ratownictwa medycznego. Ostatnio termin wyznaczono na koniec tego roku, teraz ma to być czerwiec 2025 r.

Nie uciekniemy przed użyciem sztucznej inteligencji również w medycynie - eksperci podkreślają, że nie ma powodów, by się jej obawiać. Algorytmy AI "uczą się" bowiem na ogromnych zbiorach danych, dzięki czemu mogą bardzo precyzyjnie pomagać np. we wczesnym wykrywaniu zmian nowotworowych. Po zmianach w Kodeksie Etyki Lekarskiej lekarz będzie musiał prosić pacjenta o zgodę na użycie AI w diagnostyce - nie wiadomo jednak, co zrobić w razie odmowy.

Ze względu na poważne zagrożenie powodziowe, część kandydatów na lekarzy będzie zdawać sobotni Lekarski Egzamin Końcowy (LEK) w innych miastach. Chodzi o dwa miasta: Wrocław i Kiełczów. Centrum Egzaminów Medycznych zamieściło już listę placówek, w których kandydaci mają składać egzamin - mieszczą się one m.in. w Lublinie, Warszawie i Katowicach.

Medyk uprawniony do stwierdzenia zgonu może okazać się pierwszą osobą, która nabierze podejrzeń co do jego spowodowania w wyniku przestępstwa. To z kolei oznacza konieczność powiadomienia organów ścigania. Zaniechanie realizacji tego obowiązku, podobnie jak błąd przy stwierdzaniu zgonu, niesie ryzyko poniesienia przez medyka daleko idącej odpowiedzialności.

Lekarze nie powinni się bać, że za wykonanie aborcji może grozić im odpowiedzialność karna, a pacjentkom trzeba zapewnić realny dostęp do świadczeń. Wytyczne Ministra Zdrowia oraz Prokuratora Generalnego to krok w dobrym kierunku, ale nadal potrzebna jest przede wszystkim regulacja rangi ustawowej. Nie powinno istnieć ryzyko, że takie nieoficjalne dokumenty w przyszłości ulegną zmianie - wskazuje Naczelna Rada Lekarska (NRL) w najnowszym stanowisku.