W piątek prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu nowelizacji przepisów dotyczących Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz innych ustaw. Ustawa ta przewidywała modyfikacje w procedurach nominacyjnych i wymogach kwalifikacyjnych dla kadry zarządzającej takimi jednostkami jak NCBR, Sieć Badawcza Łukasiewicz czy instytuty badawcze.

Używanie marihuany ma negatywne skutki zdrowotne i prawne, dotyczy to zwłaszcza młodzieży, której łatwo jest wejść w konflikt z prawem. W Polsce co do zasady legalne jest tylko stosowanie marihuany leczniczej dostępnej jedynie na receptę, choć i ona nie jest zalecana innym pacjentom niż dorośli.

Od 1 stycznia 2026 r. aplikanci adwokaccy, radcowscy, komorniczy i notarialni zapłacą 6500 zł opłaty rocznej za szkolenie. To podwyżka o 650 złotych w porównaniu z dotychczasową opłatą. Samorządy prawnicze generalnie oceniają zmianę pozytywnie, ale w ich ocenie konieczne jest jej dalsze podniesienie i urealnienie.

Ministerstwo Nauki poinformowało, że w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2026 roku powołany zostanie nowy zespół ds. równości, który przejmie zadania dwóch dotychczas działających gremiów ministerialnych, w tym Rady ds. kobiet w szkolnictwie wyższym i nauce. Zespół ds. kobiet pod kierunkiem prof. Anny Pacześniak zajmował się m.in. kwestią wdrożeń planów równości na uczelniach i dobrymi praktykami.

Uczelnie będą mogły przeznaczać na stypendia rektora maksymalnie 45 proc. środków funduszu stypendialnego w danym roku – taką zmianę wprowadza nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, podpisana w poniedziałek przez prezydenta. Nowe przepisy mają dać szkołom wyższym większą elastyczność w gospodarowaniu pieniędzmi na świadczenia dla studentów i poprawić efektywność wykorzystania funduszy stypendialnych.

Osoba, której dane są pozyskiwane przy użyciu kamer nasobnych, musi otrzymać pewne informacje niezwłocznie. Najważniejsze z nich mogą zostać umieszczone na znaku ostrzegawczym, zaś pozostałe mogą zostać podane w miejscu łatwo dostępnym. Tak wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE, który odpowiedział na pytanie szwedzkiego sądu.

Do Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki trafiają głównie sprawy dotyczące niewłaściwych relacji na uczelniach. Sporo jest też spraw o plagiaty, ale nie było jeszcze żadnej sprawy o fabrykację publikacji naukowych - wynika z danych resortu nauki. Od 1 stycznia 2019 roku do początku grudnia 2025 r. przez ręce ministerialnych arbitrów przeszło 130 spraw. Żadnego wniosku nie odrzucono ani nie umorzono na wstępnym etapie.

Rząd przyjął projekt ustawy o utworzeniu Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego. Uczelnia ta - po wzmocnieniu kadrowym, personalnym i organizacyjnym – przejmie od marca zadania Akademii Sztuki Wojennej. Położy nacisk na kształcenie kadr w zakresie cyberbezpieczeństwa, sztucznej inteligencji i technologii wojskowych.

Projekt noweli rozporządzenia w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego przewiduje, że przyszli fizjoterapeuci będą mieli na studiach więcej zajęć praktycznych, a ratownicy - śródroczne praktyki w dyspozytorniach zastąpią praktykami w karetkach lub na SOR-ach.

Katolicki Uniwersytet Lubelski zawiesił w prawach studenta 19-letniego Mateusza W., którego ABW zatrzymała za przygotowania do zamachu terrorystycznego. Chłopak studiował na pierwszym roku prawa. Postępowanie prowadzi również rzecznik dyscyplinarny ds. studentów i doktorantów, a konsekwencją sprawy może być usunięcie go z uczelni.

Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz poinformował, że 7 stycznia odbędzie się uroczystość wręczenia nominacji profesorskich przez prezydenta Karola Nawrockiego. Odniósł się w ten sposób do słów wiceszefowej MNiSW Karoliny Zioło-Pużuk, która powiedziała, że prezydent dotychczas nie podpisał żadnej nominacji.

W Sejmie powoli toczą się prace nad ustawą o zawodzie psychologa, która ma kompleksowo uregulować warunki wykonywania zawodu. Przybywa jednak problemów praktycznych, które mogą się nie rozwiązać albo wręcz pogłębić po jej wprowadzeniu. Jednym z nich jest kwestia niedopuszczenia do zawodu osób, które faktycznie mają ku temu kwalifikacje. Nie wiadomo też, czy posłowie poprą pomysł wprowadzenia obowiązkowego stażu przed rozpoczęciem wykonywania zawodu.

Do 30 czerwca 2026 roku można, bez obowiązku legalizacji pracy, zatrudniać studentów studiów stacjonarnych odbywanych w Polsce. Nawet jeśli jednostka, na której studiują nie jest zatwierdzona przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o ile jednak jest to niepubliczna uczelnia akademicka lub publiczna uczelnia zawodowa. Jeśli natomiast cudzoziemiec był do tej pory – w oparciu o rozporządzenie z 2015 roku – zwolniony z obowiązku legalizacji pracy, to z przedmiotowego zwolnienia może korzystać dalej, ale nie dłużej niż do 1 czerwca 2026 roku.

W Polskiej Akademii Nauk powstanie Zgromadzenie Dyrektorów Instytutów Naukowych, prezes zyska większą samodzielność, a wynagrodzenia dyrektorów instytutów zostaną wyłączone z ograniczeń tzw. ustawy kominowej. Tak zakłada projekt opublikowany w poniedziałek noweli ustawy o PAN. Jego konsultacje potrwają do końca br. zaś reforma miałaby wejść w życie 1 lipca 2026 r.

Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk zaprezentował nową platformę „Global Legal Information” (gli.inp.pan.pl), która ma ułatwić dostęp do specjalistycznych informacji prawnych – w tym aktów prawnych, orzecznictwa i publikacji naukowych. Wyszukiwarka działa w pięciu językach: polskim, angielskim, niemieckim, francuskim i hiszpańskim.

Rada Doskonałości Naukowej nie złamała prawa, odmawiając wystąpienia z wnioskiem do prezydenta o nadanie tytułu profesora dr hab. Małgorzacie Manowskiej i dlatego sąd oddalił skargę Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego - orzekł 27 listopada Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Uzasadnienie orzeczenia powinno zostać opublikowane w na stronach sądu w ciągu miesiąca. Posiedzenie było niejawne i odbywało się w trybie przyspieszonym.

W najnowszym zestawieniu Highly Cited Researchers 2025 zabrakło przedstawicieli polskich instytucji naukowych. W rankingu dominują uczeni z USA, Chin i Wielkiej Brytanii, ale znalazło się w nim także miejsce dla badaczy z dużo mniejszych państw – m.in. Islandii, Luksemburga, Estonii czy Kataru. Łącznie w rankingu uwzględniono 6868 osób, reprezentujących 1300 instytucji naukowych z 60 krajów. Najwięcej wyróżnień trafiło do naukowców ze Stanów Zjednoczonych (2670), Chin (1406) i Wlk. Brytanii (570).

Ludzie piszą coraz mniej artykułów – AI generuje już ponad połowę treści w internecie. Naiwnością jest sądzić, że problem dotyczy tylko dziennikarzy i copywriterów – ChatGPT jest cichym współautorem prac i artykułów naukowych. Wciąż brakuje przepisów i wytycznych, które pozwalają sobie z tym poradzić.

Już wkrótce dyplomy ukończenia studiów, doktoraty i habilitacje będą dostępne w wersji elektronicznej oraz jako dokumenty mobilne w aplikacji mObywatel. Projektowana ustawa ma stworzyć jasne i technicznie wykonalne przepisy, które umożliwią pełne wdrożenie cyfrowych dyplomów w polskim systemie edukacji. Prezydent podpisał ustawę.-KONIEC-]

W 2026 roku Ministerstwo Obrony Narodowej planuje powołać na ćwiczenia do 200 tys. rezerwistów. Jednocześnie limit żołnierzy powołanych do służby w aktywnej rezerwie ma być ponad trzykrotnie mniejszy niż obecnie. Resort planuje też mniej powołań do zawodowej służby wojskowej, dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz Wojsk Obrony Terytorialnej.