Od 1 lipca 2026 r. jednostki sektora finansów publicznych będą musiały publikować i aktualizować dane w Centralnym Rejestrze Umów. Obywatele zyskają dostęp do informacji o kontraktach publicznych, jednak eksperci wskazują na poważne wyzwania: problemy z kwalifikacją umów, krótkie terminy oraz ryzyko przeciążenia systemu i administracji.

Ponad 76 proc. samorządów powiatowych dysponuje w tym roku kwotą mniejszą niż 100 zł miesięcznie na finansowanie różnych form pomocy dla osób bezrobotnych. Tymczasem krąg uprawnionych do wsparcia z urzędu pracy jest szerszy od roku, ale środków urzędy mają dużo mniej niż rok temu. Będą więc niższe dofinansowania do działalności gospodarczej czy na przystosowanie miejsc pracy. Mniej będzie też prac społecznie użytecznych. Tymczasem bezrobocie rośnie.

Od 1 lipca kolejna grupa uchodźców z Ukrainy traci wsparcie ze strony państwa polskiego. Przepisy tzw. ustawy wygaszającej poważnie ograniczyły krąg osób, które będą przebywać w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania na dotychczasowych zasadach. Z szacunków dyrektorów tych ośrodków wynika, że wyprowadzić będzie musiało się około 30–40 proc. dotychczasowych mieszkańców.

Zmiany w ustawie o rehabilitacji spowodują, że osoby, które wypożyczyły sprzęt z centralnej wypożyczalni Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, będą go mogły otrzymać na własność. Taki projekt wpłynął do Sejmu. Tymczasem PFRON ogłosił nową wersję programu o centralnej wypożyczalni, która ma działać do końca 2028 r. Z wypożyczalni do tego czasu mogą więc korzystać także nowe osoby.

Jutro Rada Ochrony Pracy oraz sejmowa Komisja do Spraw Kontroli Państwowej mają zaopiniować Janusza Krasonia na stanowisko Głównego Inspektora Pracy. Szeregowi członkowie ROP nadal nie znają przyczyny odwołania Marcina Staneckiego. Kandydatura Krasonia w PIP już budzi wątpliwości. Wieloletni inspektorzy pracy mówią, że trudno jest im zrozumieć, że nowy GIP będzie oceniał ich pracę, choć sam nie przeprowadził nigdy żadnej kontroli.

Rewolucja w procedurach administracyjnych staje się faktem – milczenie urzędu coraz częściej będzie oznaczało pozytywne rozstrzygnięcie sprawy dla obywatela i przedsiębiorcy. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę z 11 czerwca 2026 r., która wprowadza gruntowne uproszczenia, rozszerzając stosowanie instytucji milczącego załatwienia sprawy na aż 17 różnych aktów prawnych: od ulg w podatku rolnym i umarzania zaległości podatkowych, przez zezwolenia na transport drogowy i organizację imprez masowych, aż po wpisy do rejestrów instytucji płatniczych czy przedłużanie zezwoleń na zbieranie odpadów.

Kontrola Najwyższej Izby Kontroli w czterech urzędach wojewódzkich wykazała problemy systemowe i organizacyjne w nadzorze nad samorządami. W trzech urzędach stwierdzono przypadki niejednolitego podejścia interpretacyjnego do postanowień aktów regulujących tę samą sferę działalności. Izba wytknęła też opóźnienia w publikacji aktów prawa miejscowego oraz rzadkie stosowanie części narzędzi nadzorczych.

Od 1 lipca zmienią się standardy dla jednostek OSP, działających i chcących przystąpić do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Chodzi m.in. o większą liczbę kierowców uprawnionych do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi i strażaków ratowników przeszkolonych w kwalifikowanej pierwszej pomocy. Po wejściu w życie przepisów część już istniejących jednostek może nie spełniać nowych kryteriów.

Polska już pół roku jest opóźniona z wdrożeniem unijnych przepisów o azbeście. Procedowany od półtora roku projekt nie trafił jeszcze pod obrady rządu, co utrudnia aktualizację danych o azbeście, a także zdobywanie środków finansowych na jego likwidację. Opóźnia też szkolenia BHP pracowników narażonych na kontakt z tym szkodliwym minerałem.

Ministerstwo Zdrowia nie planuje zmian przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego żołnierzy obrony terytorialnej, choć w praktyce niektórzy żołnierze WOT mogą czasowo tracić ubezpieczenie. Resort przekonuje, że obowiązujące przepisy są dobre, a problem wynika z niewiedzy rodziców żołnierzy uczestniczących w ćwiczeniach. Dostęp do informacji o ubezpieczeniu zapewniono przez Indywidualne Konto Pacjenta, a problem powinny rozwiązać jednostki wojskowe.

Po zmianie postaci prowadzenia dokumentacji pracowniczej pracownik (a także były pracownik) może odebrać dotychczasową postać dokumentacji. Jeżeli tego nie zrobi pracodawca może (ale nie musi) zniszczyć tę dotychczasową dokumentację. Nie ma tutaj nie tylko żadnego terminu, ale również samego obowiązku jej zniszczenia. Inaczej bowiem niż w przypadku upływu okresu przechowywania dokumentacji nie następuje w takim przypadku zaprzestanie przetwarzania danych w niej zawartych.

W wynagrodzeniu za urlop uwzględniać należy zarówno wynagrodzenie wypłacane kierowcy za pracę na terenie kraju, jak i za granicą, w tym także te składniki wynagrodzenia, które mają wyrównać jego zarobki do płacy w danym państwie członkowskim. Dodatek z tytułu delegowania nie zawiera w sobie zwrotu kosztów – jest składnikiem wynagrodzenia i w taki też sposób powinien być traktowany odnośnie ustalania dla kierowcy świadczeń, które od wynagrodzenia są uzależnione.

Model „silnego burmistrza” przestaje odpowiadać na oczekiwania mieszkańców i urzędników, którzy coraz wyraźniej domagają się dialogu zamiast autorytarnego zarządzania. Z najnowszego raportu prof. Pawła Swianiewicza wynika, że w polskich gminach rośnie znaczenie stylu koncyliacyjnego, choć w praktyce wciąż dominuje zarządzanie hierarchiczne. Luka między oczekiwaniami a rzeczywistością może mieć realne konsekwencje polityczne dla lokalnych liderów.

Resort rodziny skatalogował w projekcie rozporządzenia usługi opiekuńcze, aby ustandaryzować tę formę wsparcia w całym kraju. Określił także minimalny zakres czynności, które powinny być wykonane w ramach usług. Nowe przepisy mają usystematyzować sposób monitorowania usług opiekuńczych.

1 lipca Rada Ochrony Pracy będzie opiniowała wniosek marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego o odwołanie Marcina Staneckiego ze stanowiska Głównego Inspektora Pracy i powołanie Janusza Krasonia na nowego GIP. Ta decyzja jest zaskakująca, bo Stanecki oceniany jest nie tylko jako fachowiec, ale i osoba, która dała inspekcji "ludzką twarz". Wątpliwości prawników dotyczą też odwołania go w momencie, gdy resort pracy inicjuje szereg zmian legislacyjnych, a za tydzień, 8 lipca, wejdą w życie duże zmiany w ustawie o PIP, pozwalające inspekcji przekształcać umowy B2B w umowy o pracę.

Jest już poprawiony regulamin naboru wniosków od miast i gmin, które pracują nad planami ogólnymi i chciałyby skorzystać z dofinansowania z Krajowego Programu Odbudowy. Decydującym kryterium będzie udostępnienie planu ogólnego w Biuletynie Informacji Publicznej do końca sierpnia br. Kolejna gmina – tym razem górnośląskie miasto Radzionków – obroniła też swój plan ogólny w sądzie administracyjnym.

Trójstronny Zespół ds. Ochrony Zdrowia przerwał posiedzenie ze stroną rządową, bo ta nie przedstawiła oczekiwanego planu na zmiany w systemie ochrony zdrowia. Z kolei premier odesłał apel 152 organizacji pacjenckich do Ministerstwa Zdrowia. Pacjenci także domagają się wieloletniego planu, który zapewni bezpieczeństwo Narodowego Funduszu Zdrowia, a, co za tym idzie, bezpieczeństwo pacjentów. Organizacje są rozczarowane – uważają, że adresatem ich apelu jest właśnie premier.

Ponad 105 mld zł ma wynieść budżet Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 przygotowywanego przez MSWiA. Dokument zakłada m.in. rozbudowę schronów, zapewnienie ciągłości dostaw energii i wody oraz rozwój systemów ostrzegania i edukacji obywateli. MSWiA przygotowało założenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) na lata 2027–2031.

Spośród 16 jednostek samorządowych, które skontrolowała Najwyższa Izba Kontroli pod względem dostępności, 87 proc. nie spełniło nawet minimalnych warunków zapewnienia dostępności architektonicznej i informacyjno-komunikacyjnej. Żadna ze stron internetowych nie była dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami w koniecznym zakresie. Tylko jedna nie spełniała zaledwie jednego wymogu dostępności.

Nie tylko firmy, ale i urzędy centralne zatrudniają na umowach zlecenia. KRUS ma ich aż 875, a umowy zlecenie stanowią tam 12,3 proc. ogólnej liczby wszystkich osób zatrudnionych i współpracujących z urzędem. Nie może się jednak porównywać z Urzędem do Spraw Cudzoziemców, który zatrudnia 480 pracowników oraz ma 169 umów zlecenia. To aż 35,20 proc. ogółu liczby pracowników. Urzędy nie zamierzają z tej formy zatrudnienia rezygnować. Część mówi wprost, że umowy będą kontynuowane, inne – że nie mają one charakteru umów o pracę, a jeszcze inne będą dopiero analizowały zmienione przepisy ustawy o PIP.