Sąd pierwszej instancji niezwłocznie przedstawi akta sprawy sądowi drugiej instancji. Kontrola formalna będzie już dokonywana przez sąd odwoławczy, który też powinien skupić się na merytorycznej ocenie apelacji. Nowe zasady powinny przyspieszyć postępowanie odwoławcze - uważają Patrycja Bolimowska i Łukasz Strankowski, adwokaci z Deloitte Legal.

Obowiązująca od dziś nowelizacja postępowania cywilnego wprowadza wiele rewolucyjnych zmian - jedna z nich znosi fikcję doręczeń. Gdy pozwany po dwukrotnym awizo nie odbierze listu z sądu, jego doręczeniem zajmie się komornik. Będzie mógł wręczyć pismo, nawet gdy jego odbiorca przebywa pod innym adresem, niż wskazany w pozwie.

Ministerstwo Sprawiedliwości nie wyklucza zmian w przepisach zobowiązujących komorników do badania, czy roszczenie, które mają wyegzekwować, jest przedawnione. Rozważa doprecyzowanie, że chodzi o zweryfikowanie, czy po nadaniu klauzuli wykonalności doszło do przedawnienia.

Prawnicy zgodnie krytykują nowe przepisy zobowiązujące komorników do badania czy roszczenie, które mają wyegzekwować, jest przedawnione. Podkreślają, że są nieprecyzyjne, brakuje odpowiednich narzędzi do liczenia terminów, a komornicy nie powinni zastępować sądów. I apelują do Ministerstwa Sprawiedliwości o ich pilną zmianę.

Instytucja posiedzenia przygotowawczego jest wzorowana na posiedzeniach organizacyjnych funkcjonujących postępowaniach przed stałymi sądami polubownymi. Może sprawić, że więcej spraw zostanie rozstrzygniętych w drodze mediacji. Czy tak będzie, zależy od przygotowania sędziów - piszą adwokaci Patrycja Bolimowska i Łukasz Strankowski

Najbardziej kontrowersyjna w nowelizacji postępowania cywilnego wydaje się możliwość oddalenia w uproszczony sposób powództwa oczywiście bezzasadnego - uważa dr hab. Tadeusz Zembrzuski z Katedry Postępowania Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego. Jego zdaniem przepis ten rodzi poważne wątpliwości w świetle konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego procesu.

Na mocy wchodzącej właśnie w życie zmiany w prawie asystenci sędziów będą mogli we własnym imieniu wydawać niektóre zarządzenia w sprawach cywilnych. Jeśli zarządzenie dotyczyć będzie wezwania strony do uiszczenia opłaty, to jego kwestionowanie przez strony wymaga złożenia zastrzeżenia do zarządzenia.

Do 7 listopada, kiedy wejdą w życie kolejne zmiany w przepisach o kosztach sądowych, wnioski o uzasadnienie wyroku nieopłacone przez profesjonalnych pełnomocników są przez sądy zwracane. Jeśli pełnomocnik nie wniesie opłaty w ciągu siedmiu dni, nie dostanie uzasadnienia.

W dwóch wyrokach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Polska została zobowiązana do opracowania dobrych pouczeń w postępowaniach cywilnych. Uchwalona niedawno nowelizacja procedury cywilnej zobowiązuje ministra do opracowania takich wzorów, ale zadanie to nie zostało jeszcze wykonane.

Po zmianach w procedurze cywilnej należy się przygotować na wyższe koszty w odzyskiwaniu najmniejszych i największych wierzytelności. Zmiany w największym stopniu dotkną roszczeń nie przekraczających 20 tys. złotych oraz tych ponad 2 mln złotych - pisze Maciej Wisławski, adwokat w Kancelarii Brysiewicz i Wspólnicy.

Jeśli po 7 listopada 2019 r. profesjonalny pełnomocnik nie zamieści w piśmie odpowiedniej formuły oświadczenia, sąd będzie musiał je zwrócić bez wzywania do usunięcia braku formalnego. Zgodnie z nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego wszystkie sprawy, niezależnie od tego, kiedy zostały wszczęte, będą objęte jednolitą regulacją w tym zakresie.

Uchwalony niedawno pakiet zmian w procedurze cywilnej wprowadza też szereg pozytywnych zmian w odniesieniu do spraw z zakresu prawa pracy. Jednak zastrzeżenia, m.in. z punktu widzenia pracodawców, budzą rozwiązania dotyczące przywrócenia pracownika do pracy w przypadku nieprawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji - pisze radca prawny Justyna Gunia.

Sądy arbitrażowe będą mogły rozstrzygać jeszcze więcej sporów. Sejm doprecyzował bowiem kryteria tzw. zdatności arbitrażowej, co oznacza, że zakres przedmiotowy spraw poddawanych pod rozstrzygnięcie arbitrów rozszerzy się. O zmiany od lat zabiegało polskie środowisko arbitrażowe - pisze radca prawny Marek Furtek.

Dzięki zmianom w procedurze cywilnej, jeśli dwie próby dostarczenia pisma nie przyniosą skutku, pozew będzie mógł dostarczyć komornik. Ma to ograniczyć skutki tzw. fikcji doręczeń, ale prawnicy i sami komornicy podnoszą, że może to prowadzić do wydłużenia postępowań i utrudnić firmom odzyskiwanie wierzytelności.

Od 21 sierpnia tego roku wniosek o uzasadnienie wyroku kosztuje 100 złotych. I nie ma znaczenia, że rozstrzygnięcie zapadło wcześniej. Jeśli ktoś nie wniesie opłaty, sąd powinien wezwać do jej uzupełnienia. Po 7 listopada może się jednak zdarzyć, że taki nieopłacony wniosek zostanie odrzucony.

Zmiany w postępowaniu cywilnym utrudnią rozstrzyganie spraw gospodarczych. Przedsiębiorcy będą zmuszeni do wszczynania wielu spraw, choćby posiadali roszczenia wzajemne, wynikające z jednego kontraktu. Oznacza to zwielokrotnienie zaangażowania w sprawy, dublowanie dokumentów, a czasem konieczność wielokrotnych przesłuchań świadków - ostrzega prof. Katarzyna Bilewska

Za sprawą reformy postępowania cywilnego, sądy mogą wcześniej umorzyć wiele zawieszonych spraw. Przeoczenie terminu na podjęcie zawieszonego postępowania może mieć dotkliwe i w praktyce nieodwracalne konsekwencje. Skutkiem nowelizacji może być wiele spraw zakończonych w ten sposób wbrew woli stron - pisze radca prawny Agata Jóźwiak

Do środy zawieszane postępowania były umarzane po roku. Teraz, jeśli przerwa była spowodowana brakiem adresu pozwanego czy innymi formalnymi błędami, zostaną umorzone już po trzech miesiącach, a po sześciu - te zawieszone na zgodny wniosek stron lub spadkobiercy. To efekt reformy postępowania cywilnego. Prawnicy nie mają wątpliwości, że takie odciążenie sądów uderzy w obywateli.

Reforma postępowania cywilnego zwiększa opłaty za sprawy prowadzone przez spółki lub ich wspólników. O 250 procent wzrosną opłaty za pozew o uchylenie czy stwierdzenie nieważności uchwały. Spółce trudniej będzie też uzyskać zwolnienie z kosztów sądowych.

Po zmianach w procedurze cywilnej, od 21 sierpnia wzrosną opłaty od wezwania do próby ugodowej. Pacjenci, którzy chcieliby się porozumieć ze szpitalem, zapłacą 2,5 tys. zł od wniosku zamiast 300 złotych. Wzrosną także opłaty o zabezpieczenie roszczenia. Zdaniem prawników bardzo utrudni to poszkodowanym pacjentom prowadzenie procesów o błędy medyczne.