W ramach prac zmierzających do uporządkowania w Polsce zasad korzystania z różnorodnych form inwigilacji obywateli proponowane jest też wzmocnienie nadzoru sądowego nad stosowaniem kontroli operacyjnej. Przed wydaniem takiej zgody sąd miałby możliwość zapoznania się materiałami sprawy, a potem mógłby sprawdzać prowadzenie kontroli. Jednak bez zmian w wykonywaniu tego zadania przez sądy, nowe przepisy mogą pozostać martwym prawem.

Programy oparte na sztucznej inteligencji mogą skutecznie wspomóc w pracy zarówno sądy jak i prawników. By jednak tak się stało potrzebne są zarówno dedykowane dla wymiaru sprawiedliwości programy, jak i standardy oraz szkolenia. W grę wchodzi bezpieczeństwo danych obywateli i klientów ale też postępowań. Dlatego Ministerstwo Sprawiedliwości stawia obecnie mocno na cyfryzację, choć zapowiada też rekomendacja dla sędziów i pracowników sądów w zakresie AI, samorządy prawnicze - swoje standardy już wypracowały, rozważają też ewentualne zmiany w zasadach etyki.

Wiele tematów tzw. światopoglądowych nadal nie zostało uregulowanych w polskim porządku prawnym. Chodzi tu nie tylko o ustawę o związkach partnerskich, ale też np. kwestie ubezwłasnowolnienia – prace nad ustawą nadal trwają, mowę nienawiści czy represje za niesienie pomocy humanitarnej na granicy polsko-białoruskiej. A przecież ochrona prawa człowieka to też bezpieczeństwo, o czym władza nie powinna zapominać – mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Jarosław Jagura, laureat I miejsca w konkursie Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2025.

Ta znana postać ma zbyt mało indywidualności, trudno ją też oderwać od całości serii filmów o Jamesie Bondzie, a zwłaszcza od głównego bohatera, agenta 007 - zdecydował niemiecki Federalny Trybunał Sprawiedliwości oceniając, że filmowcy nie mogą mieć monopolu na wykorzystanie nazwy fikcyjnej postaci sekretarki.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Nowe regulacje upraszczają i przyspieszają procedury wpisów w księgach wieczystych w przypadku przejścia prawa własności nieruchomości wskutek dziedziczenia. Rząd przedstawiał te zmiany jako część pakietu deregulacyjnego.

W Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wolne są trzy stanowiska sędziowskie. Odbyło się już losowanie sędziów, którzy mają zająć urząd po sędziach Krzysztofie Staryku i Marku Motuku, którzy przeszli w stan spoczynku. Wyłoniono sześć osób, które mają być przedstawione prezydentowi Karolowi Nawrockiemu w celu wybrania dwóch osób. Pozostaje wolne miejsce po prezesie Izby Wiesławie Kozielewiczu i już wylosowano trzech kandydatów na jego miejsce. Obecnie Izbą kieruje I Prezes Małgorzata Manowska.

Zespół problemowy ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury miał właśnie zakończyć pracę nad projektem ustawy Prawo o ustroju prokuratury. Szczegółów nadal nie znamy, a to, co jest przekazywane przez przewodniczącą zespołu prof. Karolinę Kremens, w zakresie choćby jednolitego statusu prokuratora i spłaszczenia struktury prokuratury, nie jest niczym nowym i niestety nie nastraja optymistycznie. Podobnie jak plan wprowadzenia ewaluacji pracy prokuratury, czyli po prostu systemu oceniania - pisze prokurator Kazimierz Orzechowski z Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu.

Obywatel powinien być chroniony przed niskiej jakości usługami prawnymi, stąd m.in. propozycja samorządu radcowskiego, by podwyższyć kary za nieuprawnione posługiwanie się tytułem radcy prawnego. Takich spraw jest coraz więcej, bo rozwój technologiczny ułatwia wprowadzanie klientów w błąd. W mojej ocenie nadszedł też czas, by zastrzec takie określenia jak kancelaria czy kancelaria prawna - mówi Anna Sękowska, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

Prof. Marlena Sakowska-Baryła z Uniwersytetu Łódzkiego, Katarzyna Szymielewicz z Fundacji Panoptykon oraz Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia otrzymały nagrody ministra cyfryzacji dla osób i podmiotów, które swoją pracą wyznaczają kierunki cyfrowego rozwoju Polski. Wręczono je 10 grudnia 2025 r. w Warszawie podczas konsultacji społecznych dotyczących cyfryzacji.

Podniesienie przez frankowicza zarzutu potrącenia wzajemnych roszczeń w procesie wytoczonym przez bank o zwrot kapitału kredytu nie oznacza, że konsument rezygnuje z zarzutu przedawnienia. To musi być zawsze traktowane priorytetowo, zwłaszcza gdy wcześniej sąd stwierdził nieważność frankowego kredytu hipotecznego ze względu na niedozwolone klauzule – orzekł w czwartek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Adwokat sam nie może skreślić się z listy, zwłaszcza gdy trwa postepowanie dyscyplinarne - orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Wniosek obwinionej o skreślenie z listy miał zapobiec ukaraniu. - Wina adwokata została udowodniona, zaś zarzut niewspółmierności kary w stosunku do wagi czynu okazał się chybiony, gdyż obwiniona, fałszując dokumenty, wystąpiła przeciwko dobru wymiaru sprawiedliwości i wizerunkowi korporacji - stwierdził SN.

W Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury finalizują się prace nad projektem Prawa o ustroju sądów powszechnych. Jednym z jego założeń jest wprowadzenie jednolitego statusu prokuratora. Za tym mają pójść też uregulowania dotyczące awansów – minimalny staż na stanowisku prokuratora w przypadku awansu do prokuratury okręgowej miałby wynosić sześć lat, a w przypadku Prokuratury Generalnej – 15 lat. Stanowisko młodszego prokuratora ma zastąpić stanowisko asesora.

Minął rok od zapowiedzi obecnego Ministerstwa Sprawiedliwości, że przygotowany zostanie projekt regulujący działalność tzw. kancelarii odszkodowawczych. Samorządy prawnicze próbują poradzić sobie swoimi własnymi propozycjami - w Sejmie jest m.in. projekt Prawa o Adwokaturze, wprowadzający nową definicję świadczenia pomocy prawnej i nowelizacja ustawy o radcach prawnych z wyższymi karami za podszywanie się pod tytuł radcy. W dyskusji powracają też głosy, że warto zastrzec określenie "kancelaria prawna".

Sędzia nie poniesie odpowiedzialności karnej za kolizję z hulajnogą. Sąd Najwyższy uznał, że częściową winę ponosi kierująca, która nie zachowała należytej uwagi przy przekraczaniu jezdni i przejścia dla pieszych. Po zmianie przepisów, część obowiązków, zwłaszcza zachowanie szczególnej ostrożności, ustawodawca nałożył na kierujących hulajnogami. A w tym przypadku poszkodowana nie zwróciła w ogóle uwagi na stojące na przejściu auto sędziego.

Wykonujemy zawód o ogromnych kompetencjach i potężnej odpowiedzialności za los innych ludzi. Dostajemy za to całkiem już niezłe pieniądze, inaczej niż jeszcze 15-20 lat temu - czemu więc zaskoczeniem jest próba wprowadzenia wewnętrznej formuły, cyklicznej oceny pracy prokuratora? W każdej normalnie funkcjonującej instytucji czy profesji pracownik podlega pewnym formom analizy jakości jego pracy. Nie widzę powodu, by miało to omijać prokuratorów - mówi dr Michał Gabriel-Węglowski, członek zespołu problemowego ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Obecnie, inaczej niż kiedyś, policjanci przyjmujący zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa z nienawiści nie okazują lekceważenia. Zmierzamy więc w dobrą stronę. Prawo daje wiele narzędzi chroniących przed dyskryminacją, ale problem tkwi w ich stosowaniu, choćby przez dowolność interpretacji skarżonych zachowań. Tymczasem prawo jest jedno - mówi Paula Sawicka wiceprezeska Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw i przewodnicząca Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.

Sądy samorządowe, w tym lekarskie, powoli rozpoznają sprawy, dotyczy to także sporządzania uzasadnień orzeczeń - dlatego bardzo często karalność czynów się przedawnia. A to uniemożliwia merytoryczną kontrolę przez Sąd Najwyższy. Co więcej, 80 procent kasacji dyscyplinarnych zawiera słuszny zarzut pozbawienia obwinionych prawa do obrony. Izba Odpowiedzialności Zawodowej ostro krytykuje opieszałość sądów dyscyplinarnych. A także traktowanie obrońców tak, jak było i w tym przypadku.

W kwietniu br. Trybunał Konstytucyjny orzekł niekonstytucyjność przepisów dotyczących wynagrodzenia dla kuratorów, m.in. dla osób nieznanych z miejsca pobytu. W tym momencie ich stawki stanowią 40 proc. stawek minimalnych za czynności adwokackie czy radcowskie. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że trwają prace wewnątrzresortowe dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w których „zamierza się" uregulować między innymi kwestie dotyczące wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w postępowaniu cywilnym.

W wykazie prac legislacyjnych jakiś czas temu opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który dopuszcza możliwość przystąpienia przez jej absolwentów po raz trzeci do egzaminu sędziowskiego. W uzasadnieniu tego projektu wprost wskazano, że „proponowane rozwiązanie pozwoli na poszerzenie kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o stanowiska asesorskie w sądach, a tym samym służyć będzie poprawie sytuacji kadrowej w wymiarze sprawiedliwości i korzystnie wpłynie na dynamikę prowadzonych postępowań" – pisze Artur Skepka, starszy asystent sędziego w Sądzie Apelacyjnym w Białymstoku.

W Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Ustroju Sądownictwa i Prokuratury kończą się prace nad projektem Prawa o ustroju prokuratury. Zakłada on m.in. wprowadzenie ewaluacji pracy prokuratora w zakresie zarówno sprawności, jak i efektywności wykonywanych obowiązków służbowych. Dwukrotny wynik negatywny będzie mógł zakończyć się odwołaniem prokuratora ze stanowiska. Prokuratorom ewaluacja wprost kojarzy się z ocenami okresowymi, już pojawiają się głosy, że takie pomysły uderzą w prokuratorską niezależność i staną się narzędziem do rozliczeń.