Ministerstwo Sprawiedliwości zmieniło projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, który ma przywrócić znaczenie samorządu sędziowskiego. Najnowsza wersja zakłada wprowadzenie dodatkowego organu samorządu w postaci zgromadzenia przedstawicieli sędziów apelacji. To ono zajmie się opiniowaniem kandydatów w konkursach na sędziowskie stanowiska na obszarze „swojej" apelacji. MS proponuje też by prezesów i wiceprezesów, w trakcie kadencji, mogła odwoływać jedynie KRS, na wniosek ministra i po opinii zgromadzeń ogólnych.

W związku z niepełnym wdrożeniem przez Polskę zasad wykonywania europejskiego nakazu aresztowania, skutkującym preferencyjnym traktowaniem polskich obywateli w tej procedurze, nowelizacja kodeksu postępowania karnego ma wprowadzić możliwość, na wniosek państwa wystawiającego ENA, czasowego przekazania osoby ściganej. Jednak po przesłuchaniu lub przeprowadzeniu innych czynności śledczych, taka osoba miałaby zostać „zwrócona” Polsce, chyba że sama zdecyduje inaczej.

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł we wtorek, 24 marca, że fakt powołania sędziego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej po 2017 r., nie wystarczy sam w sobie do stwierdzenia braku jego niezawisłości czy bezstronności. W ocenie TSUE konieczna jest do tego całościowa, łączna ocena wszystkich okoliczności towarzyszących procedurze powołania danego sędziego.

Nie będzie oddzielnych konkursów na stanowiska młodszego asystenta sędziego. O tym, czy student czwartego lub piątego roku prawa zostanie w sądzie zatrudniony, decydować będzie wynik, jaki osiągnie. Przygotowaliśmy natomiast cały program wprowadzania do sądów tych młodych ludzi, kładąc nacisk na praktyczne przygotowanie ich do pracy – mówi Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Wypowiedź radcy prawnego, przeciwnej szczepieniom, podczas konferencji, obraziła lekarzy. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że nie wynika z wypowiedzianych słów, że całe gremium będzie pociągnięte do odpowiedzialności karnej. SN nie ukarał radcy, choć wskazał, że nie ma wątpliwości, że przytoczone zachowanie było niegodne przedstawiciela tego zawodu.

Skarga nadzwyczajna była instrumentalnie wykorzystywana m.in. w sprawach dotyczących Waldemara Żurka – oceniła w drugiej części swojego raportu Komisja do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023. Chodzi w sumie o trzy skargi nadzwyczajne wniesione m.in. od wyroków dotyczących rozliczeń majątkowych pomiędzy byłym sędzią, a obecnym ministrem sprawiedliwości, a jego byłą żoną.

Kancelaria Sejmu nie odpowiedziała na zasadnicze wątpliwości konstytucyjne podniesione przez głowę państwa – to konkluzja pisma pałacu prezydenckiego skierowanego w poniedziałek do Sejmu. Główne zarzuty dotyczą hurtowego wyboru szóstki sędziów w jednym terminie, a ponadto nie wskazano, który sędzia jest wybierany na który wakat. Te kruczki prawne i niedociągnięcia proceduralne mogą być w przyszłości powodem, że prezydent nie będzie chciał odebrać od elektów przysięgi.

Dwa samorządy prawnicze - ORA i OIRP w Poznaniu zwarły szyki i doprowadziły do unieważnienia przetargu na obsługę prawną Sądu Okręgowego w Kaliszu. Wygrała go bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a sąd po interwencji adwokatów i radców i ponownej analizie przyznał, że wymóg wpisu na listę adwokacką/radcowską dotyczy także samego wykonawcy, a nie tylko pracujących dla niego prawników.

Nadużywanie instytucji tymczasowego aresztowania jest polskim problemem systemowym, na który wielokrotnie zwracały uwagę instytucje i trybunały europejskie. Zawetowana przez prezydenta nowelizacja Kodeksu postępowania karnego miała poprawić sytuację, jednak zakładane przez nią ograniczenia nie wejdą w życie. Problem też w tym, że na horyzoncie nie widać rządowego planu „B", który by to zmieniał. Tymczasem karniści podkreślają, że szkopuł nie tylko w przepisach, ale i podejściu sędziów, którzy wnioski prokuratorów rozpatrują często automatycznie.

Drugi rok z rzędu liczba nowych aktów prawnych opublikowanych w dziennikach urzędowych spadła, co jest szczególnie widoczne w przypadku rozporządzeń. Pozytywnym trendem jest ograniczenie zmian ustawowych dotyczących podatków. Niestety praktyka rezygnowania czy ograniczania vacatio legis ma się dobrze. Nadal obowiązują też przepisy nieżyciowe lub wręcz buble prawne, co pokazuje raport „Poprawmy prawo”.

Obecnie trwają dość intensywne prace nad założeniami ustawy o pracownikach sądów. Miałaby wejść w życie już w 2027 r. Podobne plany MS miało w stosunku do ustawy o pracownikach prokuratury – prace nad nią są jednak na etapie konsultacji. Prawo.pl dotarło do pisma prokuratora krajowego Dariusza Korneluka, dotyczącego tej ustawy. Widzi on m.in. możliwość uzależnienia pensji prokuratorskich urzędników, albo ich części, od wynagrodzeń prokuratorów. Wskazuje również, że asystenci powinni być potraktowani oddzielnymi przepisami ze względu na ich rolę i szerokie kompetencje.

Polski ustawodawca, niezależnie od tego, kto sprawuje władzę, od lat nie może doprowadzić do wprowadzenia osobnego pełnomocnictwa, które umożliwiłoby decydowanie na przyszłość zarówno o sprawach pacjenta dotyczącego jego zdrowia, jak i osób, które ewentualnie mogą je za niego podejmować. Padają bowiem liczne deklaracje, a nawet konkretne propozycje legislacyjne, ale są procedowane na dalszych etapach. A problem będzie się tylko pogłębiał ze względu na demografię. Potrzebujemy też innych rozwiązań związanych z medycyną końca życia.

Na stronach RCL pojawiła się nowa wersja projektu, który ma m.in. utemperować sędziowskie delegacje. Zakłada wprowadzenie maksymalnego, czteroletniego czasu delegacji do Ministerstwa Sprawiedliwości, ale też do Biura Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury czy do Sądu Najwyższego. Tym razem dopisano przepisy regulujące przypadki odwołania sędziego z delegacji do innego sądu - będzie mogło to nastąpić wyłącznie w przypadku prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej albo rezygnacji samego sędziego, ale z trzymiesięcznym uprzedzeniem.

Sprawy kredytobiorców złotówkowych z WIBOR mocno różnią się od kredytów frankowych – zamiast ryzyka kursowego mamy ryzyko stopy procentowej, znikomy wpływ kredytodawcy na WIBOR, jak również duże różnice w obowiązkach informacyjnych. Dlatego w ewentualnych sporach sądowych będą podnoszone inne argumenty – pisze Maciej Orkusz, adwokat, partner w kancelarii DZP.

W jaki sposób chronić prawa jednostki i wartości demokratyczne w czasie dominacji gigantów technologicznych? Nad tym zastanawiali się uczestnicy konferencji„Regulacja rynków w obronie zasad demokratycznych” („Regulation of Markets in Defence of Democratic Principles”), która odbyła się w czwartek i w piątek na Uniwersytecie Warszawskim. Wzięli w niej udział m.in. Vera Jourová, była komisarz UE ds. sprawiedliwości oraz Marc van der Woude, prezes Sądu UE.

Minister Sprawiedliwości wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie odwołania Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości dra Michała Sopińskiego. Jak wyjaśniono w komunikacie, odwołanie rektora może nastąpić w przypadku rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa, po zasięgnięciu wymaganych opinii właściwych organów. Zawiadomienie – według MS – zostało skutecznie doręczone 19 marca 2026 r.

Prokuratura Okręgowa w Krakowie wszczęła postępowanie w sprawie portalu Lexspace – po zawiadomieniu samorządu radców prawnych. Sprawa dotyczy możliwego podszywania się pod prawników i wprowadzania użytkowników w błąd. Jak informuje Krajowa Rada Radców Prawnych, pojawiają się również sygnały o wykorzystywaniu danych radców bez ich wiedzy i zgody.

Trójkowy skład Izby Karnej SN zarzuca innemu składowi trzech sędziów instrumentalizację bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sędziowie powołani po 2017 roku uważają, że Sąd Najwyższy uzurpuje sobie poza ramami, tak ustawowymi, jak i ustrojowymi, legitymację do prowadzania faktycznej, pozaprawnej weryfikacji powołań sędziowskich. Orzeka w istocie o "legalności" jednych powołań i "nielegalności" innych – wskazuje sędzia sprawozdawca, powołany przez nową KRS.

Powołanie nowego pierwszego prezesa Sądu Najwyższego może rodzić pewne nadzieje na odblokowanie prac w Trybunale Stanu, którym będzie on też kierował – mówi Jacek Dubois, adwokat, wiceprzewodniczący tego konstytucyjnego organu. I zapowiada wniosek o zwołanie pełnego składu Trybunału w celu uchylenia starego regulaminu i uchwalenie nowego, w celu ograniczenia władzy przewodniczącego na rzecz Trybunału jako ciała kolegialnego.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek rozbudził nadzieję asystentów sędziów, ale też referendarzy na szybszy awans – bez aplikacji uzupełniającej, na stanowisko sędziego. Podczas spotkania ze związkowcami przyznał, że dobrym rozwiązaniem byłaby możliwość takiego awansu pod warunkiem zdania egzaminu zawodowego – np. adwokackiego i określonego stażu pracy. Apelował o to też m.in. Rzecznik Praw Obywatelskich, a uregulowaniem kwestii dojścia do zawodu sędziego zajmuje się obecnie Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.