Pracownik socjalny interweniujący w rodzinie, w której dochodzi do przemocy wobec dziecka, może już zdecydować o umieszczeniu go np. w rodzinie zastępczej gdy tylko uzna, że istnieje zagrożenie dla jego zdrowia i życia. Wcześniej bolączką było brzmienie przepisu wskazujące, że takie zagrożenie musi być bezpośrednie. Zmiana już obowiązuje.

Nowy projekt ustawy o Sądzie Najwyższym autorstwa środowiska sędziowskiego zakłada rewolucyjne zmiany. Likwidację dwóch izb, odsunięcie od orzekania neo-sędziów wybranych do SN w wadliwej procedurze przez polityków, a także zrezygnowanie z udziału ławników. Projekt wprowadza też nowy rodzaj skargi oraz zniesienie skargi nadzwyczajnej. Zmiany te mają na celu przywrócenie sprawnego funkcjonowania SN i jego autonomii.

Rozdzielenie funkcji Prokuratora Generalnego i Ministra Sprawiedliwości, powołanie Naczelnej Rady Prokuratury, wzmocnienie prokuratorskiego samorządu, spłaszczenie struktury poprzez likwidacje prokuratur regionalnych, ograniczenie nadzoru przełożonych nad czynnościami prokuratora - to założenia do projektu ustawy o prokuraturze, które Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia przedstawiło podczas III Kongresu Prawników Polskich.

Coraz dłuższe postępowania przygotowawcze, coraz więcej aresztów, Trybunał Konstytucyjny zdyskredytowany na forum międzynarodowym, uzurpujący sobie prawo do orzekania w sprawach, w których orzekać nie powinien, targany konfliktami Sąd Najwyższy - taka wizja wymiaru sprawiedliwości wyłania się z wystąpień uczestników III Kongresu Prawników Polskich.

Polscy prawnicy stoją przed wielką szansą. Jeśli uda się im odwrócić negatywny bieg zdarzeń, to środowisko prawnicze i organizacje społeczne będą miały zasługi dla demokracji w Polsce, ale także dla wzmocnienia Unii Europejskiej. A zatem potrzebna jest odwaga i wytrwałość w walce o praworządność - wskazywano, rozpoczynając III Kongres Prawników Polskich, który trwa w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia przygotowało projekt ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Projekt zakłada przywrócenie zasad praworządności w wyborze sędziów i włączenie sędziów wszystkich szczebli oraz obywateli w ten proces, a także członków korporacji prawniczych. Obecna KRS nie jest organem konstytucyjnym, co stwierdził Sąd Najwyższy w Izbie Karnej w uchwale z 2 czerwca 2022 roku.

Sędziowie obywatelscy mieliby w sądach zastąpić dotychczasowych ławników. Co więcej, w myśl projektu przygotowanego m.in. przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia, to strony decydowałyby, czy chcą ich udziału w sprawie, czy nie. W postępowaniu cywilnym, w pierwszej instancji, potrzebny byłby ich zgodny wniosek, a w postępowaniu karnym - wniosek oskarżonego.

Wymiar sprawiedliwości wymaga naprawy, ale nie może się to odbywać przez narzucenie z góry jakiegoś rozwiązania i bez uwzględniania tego co powinno być najważniejsze, czyli interesu obywateli. Priorytetem nie mogą być interesy, którejkolwiek z prawniczych grup zawodowych. A bolączek jest wiele - nie tylko neosędziowie, ale też długotrwałość postępowań sądowych, koszty ich prowadzenia, czy niedofinansowany system świadczenia pomocy prawnego z urzędu - mówi Przemysław Rosati prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.

Rozprawie - jak wynika z piątkowej wokandy na stronie TK - wyznaczonej na 13 lipca na godz. 11 - przewodniczyć ma sędzia Stanisław Piotrowicz, sprawozdawcą ma być sędzia Jarosław Wyrembak, zaś w składzie są jeszcze sędziowie Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski i Bartłomiej Sochański.

Nie można zgodzić się z tezą mec. Radosława Górskiego, że z wyroku TSUE wynika, że po unieważnieniu umowy kredytu banki mogą odzyskać od konsumentów jedynie nominalną wartość wypłaconego kapitału wraz z odsetkami od wezwania do zapłaty. W wyroku mowa jest tylko o zwrocie wypłaconego kapitału, może być więc on zwrócony w wartości realnej - pisze Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich.

W ciągu ostatnich dwóch kadencji Sejmu doszło do poważnego zaburzenia trójpodziału władzy, przede wszystkim na niekorzyść władzy sądowniczej. Najwięcej zyskała władza wykonawcza - wskazywali prelegenci konferencji "Lepsze prawo, lepsza Polska". Podkreślali konieczność refleksji na temat sądownictwa.

Wybory parlamentarne i prezydenckie w 2015 r. rozpoczęły pasmo przemian zmierzających w stronę zwiększenia potencjału władzy publicznej. Tę tendencję pogłębiły sytuacje kryzysowe - pandemia, kryzys migracyjny i wojna w Ukrainie - wynika z raportu Centrum Badań Procesu Legislacyjnego Uczelni Łazarskiego.

Czerwiec to kolejny miesiąc, który przynosi prokuratorom wygrane w sprawach dotyczących wynagrodzeń, a konkretnie kształtowania ich na podstawie zapisów ustawy okołobudżetowej, a nie ustrojowej, czyli Prawa o prokuraturze. Tylko w Nowej Soli zapadło dziewięć korzystnych dla prokuratorów rozstrzygnięć, co istotne, sąd nadał im rygor natychmiastowej wykonalności. Sądy oddalają też wnioski o zawieszanie postępowań do momentu rozstrzygnięcia pytań prawnych przez TK.

Trzecia edycja Kongresu ma wyjątkową wagę. Wszystkie reprezentowane podczas wydarzenia środowiska prawnicze z rosnącym zaniepokojeniem obserwują pogarszającą się kondycję polskiego systemu wymiaru sprawiedliwości - mówi Prawo.pl Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych. Dodaje, że największe kongresowe wyzwanie to wdrożenie wypracowanych ustaleń w życie.

Tyle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego zostało wydanych przy udziale sędziów dublerów i - w myśl projektu ustawy o TK - muszą one zostać uznane za nieważne. Wśród nich jest m.in. wyrok uchylający jedną z przesłanek legalnej aborcji, ale też orzeczenia dotyczące np. stawek za urzędówki adwokackie i radcowskie. Miałaby też zostać wprowadzona swoista ochrona dla obywatela - taka nieważność nie będzie wpływała na wydane w danej sprawie rozstrzygnięcie sądu powszechnego.

Sędzia Piotr Gąciarek z Sądu Okręgowego w Warszawie otrzymał wytyk orzeczniczy od prezesa sądu dyscyplinarnego Sądu Apelacyjnego SSA Izabeli Szumniak. Stwierdziła ona oczywistą i rażącą obrazę prawa przez sędziego Gąciarka. Obraza polegała na zawieszaniu postępowań wykonawczych wydanych przez sędziów powołanych przez nową Krajową Radę Sądownictwa, utworzoną po zmianie ustawy z grudnia 2017 r.

Związek Banków Polskich mylnie interpretuje wyrok TSUE z 15 czerwca br. Po jego ogłoszeniu prezes ZBP oświadczył bowiem, że nie dotyczył waloryzacji kapitału kredytu i zapowiedział równocześnie, że banki mają ku temu podstawę i będą pozywały o waloryzację świadczenia. Zawiadomiłem już TSUE o przedstawionej przez ZBP mijającej się z prawdą interpretacji wyroku - pisze Radosław Górski, radca prawny.

Z powodu użycia niewłaściwych słów nie można usunąć radcy prawnego z zawodu. Niekiedy grzeczne wyrażenia mogą być bardziej obraźliwe niż negatywne sformułowania obwinionego – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i nie zgodził się na skreślenie z listy radcy prawnego, który ukarany licznymi karami nadal w pismach procesowych nadużywał – poza rzeczową potrzebę - wolności wypowiedzi.

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo unijne nie stoi na przeszkodzie temu, by sąd krajowy, który wystąpił z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, zawiesił postępowanie główne jedynie w odniesieniu do tych aspektów postępowania, na które odpowiedź Trybunału może mieć wpływ. Sprawa dotyczyła Bułgarii, ale może też oddziaływać na praktykę polskich sądów.

W Sejmie trwają prace nad pakietem zmian m.in. w procedurze cywilnej, które na stałe wprowadzą możliwość przeprowadzania rozpraw zdalnych. Rozwiązanie, które miało być ratunkiem w czasie pandemicznych obostrzeń, wpisało się już na stałe w sądową rzeczywistość. I choć gros prawników, w tym sędziów i pełnomocników, je chwali, są i tacy, co mają wątpliwości konstytucyjne.

Rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowane na podstawie ustawy o zwalczaniu COVID-19 ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego i prowadzi do nieważności postępowania - taką uchwałę w składzie siedmiu sędziów podjęła Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN.

Podczas ostatniego posiedzenia Sejmu odbyło się pierwsze czytanie poselskiego projektu nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz innych ustaw – czyli projektu, który ma wprowadzić kompleksową ochronę prawną małoletnich. Pytanie tylko, dlaczego znów musiało dojść do tragedii, by zająć się przepisami, o które prawnicy i eksperci apelują od dobrych kilku lat.

Polityka handlowa, a więc też ewentualne sankcje gospodarcze wobec wybranych państw, należy do polityki wspólnej Unii Europejskiej. W tej sytuacji stworzenie w polskiej ustawie sankcyjnej dodatkowej listy podmiotów nimi objętych, może być uznane za naruszenie unijnego prawa – twierdzi adwokat dr Marcin Radwan-Röhrenschef.

Asesura jest wątpliwa konstytucyjnie, więc powinno się od niej odejść. Wystarczą sędziowie powołani bezterminowo, którzy w pierwszych latach orzekania będą podlegali dodatkowym ocenom - uważa Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia. Taka propozycja ma się znaleźć w pakiecie zmian uzdrawiających wymiar sprawiedliwości. Prawnicy są w tym zakresie podzieleni, część uważa, że kierunek jest dobry, inni, że spowoduje to odpływ absolwentów KSSiP do wolnych zawodów.

Wciąż zdarza się, że interwencje służb następują zbyt późno, w momencie kryzysu, co uniemożliwia prowadzenie działań naprawczych w przypadku zagrożenia dobra dziecka. Wiele da się też naprawić w obszarze współpracy służb, których zadaniem jest ochrona dzieci - wynika z badań, które przeprowadziła dr hab. Magdalena Szafranek z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.

Prokurator ma prawo, jak każdy pracownik, do godnych warunków wykonywania zawodu, aby nie czuł się przez swoich szefów mobbingowany – orzekł Sąd Najwyższy. Pracownik, także prokurator, ma prawo zwrócić uwagę na nieprawidłowości zachodzące w jego jednostce, nie jest przecież niewolnikiem.

Okres naprawy wymiaru sprawiedliwości musi potrwać. Podstawa to poprawa sprawności i wyrwanie sądów ze skansenu oraz politycznego chaosu. Zapewni to legalnie wybrana KRS, która musi przejąć od ministra sprawiedliwości nadzór m.in. nad sądami. Neosędziowie, za wyjątkiem m.in. sędziów po asesurze, muszą wrócić na poprzednie miejsce. Zastąpić ich - do czasu rozstrzygnięcia konkursów - mogą sędziowie w delegacji - mówi prof. Krystian Markiewicz, prezes Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia.

Podawanie sądowi każdorazowo nowego adresu do doręczeń podczas procesu, jak również wszystkich dowodów i twierdzeń już w pierwszych składanych pismach – to nowe wymogi dotyczące osób prowadzących jednoosobowo działalność gospodarczą. Niedopełnienie ich będzie oznaczać konsekwencje, np. pozostawienie pisma sądowego w aktach sprawy, ze skutkiem doręczenia.

Areszty w Polsce nadal są systemowym problemem. Prokuratorzy coraz częściej występują z takimi wnioskami, a sędziowie w większości przypadków wnioski te zatwierdzają. Dla poprawy sytuacji potrzeba zmian w przepisach, szkolenia sędziów i prokuratorów, oddzielenia polityki od wymiaru sprawiedliwości i funkcji Ministra Sprawiedliwości od Prokuratora Generalnego - wynika z raportu przygotowanego przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia.

Siedem związków zawodowych, zrzeszających pracowników sądów i prokuratury, wyraziło stanowczy sprzeciw wobec porozumienia, które 7 czerwca podpisało z rządem NSZZ "Solidarność". Chcą waloryzacji płac - o 20 proc., począwszy od 1 lipca, i o kolejne 24 proc., od 1 stycznia 2024 roku. Tymczasem “Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury w oświadczeniu przesłanym mediom informuje, że też czuje się oszukana i nawołuje do wyjścia we wrześniu na ulice.