Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadnia zmianę agresją Rosji na Ukrainę i związanym z tym zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski. Jak wskazuje  powoduje to konieczność dodatkowych zmian w projekcie nowelizacji Kodeksu karnego, nad którym obecnie pracuje już Sejm. 

Obecnie kara za udział w działalności obcego wywiadu wynosi od roku do 10 lat więzienia. Nowelizacja ma to zmienić na od 5 do 25 lat więzienia. Za szpiegostwo polegające na udzielaniu wiadomości grozi dziś od 3 lat więzienia. Po zmianach będzie to od 8 lat albo nawet dożywocie. Z kolei za kierowanie i organizowanie działalności obcego wywiadu na terenie Polski będzie grozić kara od 10 lat więzienia oraz dożywocie (obecnie - od 5 lat lub 25 lat więzienia).

Autopoprawka jest przygotowywana we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Prokuraturą Krajową oraz szefami służb specjalnych.  MS poinformowało właśnie Prawo.pl, że projekt w najbliższym czasie trafi do Sejmu. 

Czytaj: Odstraszać, nie wychowywać - Sejm pracuje nad zmianą filozofii karania >>

Nie tylko szpiegostwo, ścigane będą "formy maskujące"

Nowelizacja - ma dostosowywać przepisy Kodeksu karnego do metod działań szpiegowskich prowadzonych z wykorzystaniem nowoczesnych środków technicznych. Propozycje rozszerzają również znamiona przestępstwa szpiegostwa przeciwko państwu polskiemu. Nowe regulacje wzorowane są na przepisach francuskich - jak zapewnia resort. Karana będzie nie tylko działalność szpiegowska na rzecz obcego państwa, ale również inne formy ją maskujące.

To zagadnienie zawiera:

{"dataValues":[93,67,3,3],"dataValuesNormalized":[12,9,1,1],"labels":["Komentarze i publikacje","Orzeczenia i pisma urz\u0119dowe","Akty prawne","Pytania i odpowiedzi"],"colors":["#007AC3","#EA8F00","#85BC20","#940C72"],"maxValue":166,"maxValueNormalized":20}

Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX

Projekt przewiduje objęcie karalnością tzw. działalności wywiadowczej, polegającej na pozyskiwaniu lub przekazywaniu wiadomości, których ujawnienie lub wykorzystanie może naruszyć interes państwa m.in. w zakresie ochrony niepodległości, integralności terytorialnej, bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego, czy obronności.

- Stosowanie w praktyce obecnego art. 130 Kodeksu karnego, sankcjonującego przestępstwo szpiegostwa, może spotykać się z trudnościami dowodowymi. Powodem jest to, że niektóre znamiona szpiegostwa nie są dziś precyzyjnie objęte sankcjami. Nowelizacja wprowadza karę za przygotowanie działań szpiegowskich (od 6 miesięcy do lat 8 więzienia), a także za nieumyślną postać szpiegostwa (od 3 miesięcy do 5 lat więzienia). W tym drugim przypadku celem jest wyprzedzenie tworzenia przez podejrzanego czy oskarżonego linii obrony polegającej na zasłanianiu się nieświadomością o przekazywaniu informacji na rzecz obcego wywiadu lub podmiotu prowadzącego działalność wywiadowczą - informuje ministerstwo.

I dodaje, że nowela ma wprowadzić szczególnie surową odpowiedzialność wobec funkcjonariusza publicznego za przestępstwo szpiegostwa. Grozić będzie za to od 8 lat więzienia albo kara dożywocia. Karze (od 6 miesięcy do 8 lat więzienia) podlegać będzie również samo zgłaszanie gotowości działania na rzecz obcego wywiadu.

Projekt zawiera również zmiany w ustawie o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Kompetencje ABW dotyczące dziś zapobiegania i zwalczania przestępczości terrorystycznej zostaną rozszerzone na przestępstwa o charakterze szpiegowskim.

Czytaj:
Kara ma odstraszać, nie wychowywać – MS zmienia filozofię karania >>

MS wraca z nowelą kodeksu karnego - pijany kierowca może stracić auto, 14-latek trafić "za kraty" na 30 lat>>
Gwałty będą zagrożone wyższymi karami, za nagrywanie zgwałcenia nawet 20 lat więzienia >>
Prokurator, a nie sąd, ma decydować o małym świadku koronnym>>
 

Zmiana koncepcji kary - odstraszanie nie wychowywanie

Chodzi o projekt, który trafił do dalszych prac w komisjach. Zakłada on likwidację osobnej kary 25 lat więzienia, wprowadzenie bezwzględnego dożywocia, konfiskatę aut pijanym kierowcom, nowe typy przestępstw i podwyższenie kar za przyjmowanie łapówek. W reformowanym kodeksie proponuje się bardziej konkretne niż obecnie, wskazówki dla sądu, co brać pod uwagę przy wymierzaniu kary jako okoliczność łagodzącą (np. naprawienie szkody czy dobrowolne ujawnienie przestępstwa), a co jako obciążającą (np. uprzednia karalność, wykorzystanie bezradności ofiary, jej niepełnosprawności, choroby lub podeszłego wieku, a także szczególne okrucieństwo). Według projektodawców, zmiany dadzą sądom możliwość orzekania zgodnie z poczuciem sprawiedliwości i współmiernie do ciężaru winy. Obecnie sędziowie dysponują ograniczonym zakresem kar za najpoważniejsze przestępstwa. Możliwe jest orzekanie kar do 15 lat pozbawienia wolności, osobnej kary 25 lat więzienia i dożywotniego pozbawienia wolności. Nie mogą więc wymierzyć np. kary 18 czy 27 lat więzienia, nawet gdyby była ona odpowiednia. Projekt zakłada likwidację osobnej kary 25 lat więzienia i wprowadzenie elastycznego wymiaru kar – do 30 lat pozbawienia wolności oraz dożywocie.

Projekt przewiduje wprowadzenie kary dożywotniego pozbawienia wolności bez możliwości warunkowego zwolnienia. Orzeczenie takiej kary będzie zależeć od uznania sądu. Będzie mogła być orzekana w dwóch sytuacjach. Jak deklaruje MS, po pierwsze za czyn popełniony po prawomocnym skazaniu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, wolności, wolności seksualnej, bezpieczeństwu powszechnemu lub za przestępstwo o charakterze terrorystycznym na karę dożywotniego pozbawienia wolności albo karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 20 lat. A po drugie jeżeli charakter i okoliczności czynu oraz właściwości osobiste sprawcy wskazują, iż pozostawanie sprawcy na wolności spowoduje trwałe niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia, wolności lub wolności seksualnej innych osób.

W tych przypadkach wyrok dożywocia ma mieć charakter bezwzględny – na zawsze pozbawiać możliwości ubiegania się o warunkowe zwolnienie.

Wydłuża także do 30 lat okres, po którym skazani dożywocie mogą ubiegać się o warunkowe zwolnienie. Dziś wynosi on 25 lat. Wydłuży się również okres próby przy warunkowym zwolnieniu z kary dożywotniego pozbawienia wolności. Dziś ten okres wynosi 10 lat. Po zmianie Kodeksu karnego okres próby dla skazanych na dożywocie będzie dożywotni. Zwiększy się ponadto okres przedawnienia karalności zabójstwa – z 30 do 40 lat.

Podwyższenie kar za pedofilię i gwałty

Sprawca zgwałcenia dziecka będzie podlegał karze od 5 do 30 lat więzienia albo dożywotniemu pozbawieniu wolności. Obecnie podlega karze od 3 do 15 lat więzienia. Kara od 5 do 30 lat więzienia albo dożywocie będzie też grozić za zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem (obecnie od 5 do 15 lat więzienia). Za zgwałcenie z następstwem w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu będzie grozić od 5 do 30 lat więzienia albo dożywotnie pozbawienie wolności (obecnie od 2 do 12 lat). Natomiast za zgwałcenie z następstwem w postaci śmierci człowieka grozić będzie kara od 8 do 30 lat więzienia lub dożywocie (obecnie od 2 do 12 lat więzienia).

W przepisach znajdzie się nowe typy kwalifikowane zgwałceń, np. na kobiecie ciężarnej, z  posługiwaniem się bronią palną, czy z utrwalaniem obrazu i dźwięku z przebiegu czynu. Obecnie za tego rodzaju przestępstwa grozi od 2 do 12 lat pozbawienia wolności. Po zmianach ten czyn będzie sankcjonowany karą od 3 do 20 lat więzienia.

Większa surowość wobec recydywistów

Wobec przestępców seksualnych – recydywistów stosowane ma być nadzwyczajne zaostrzenie kary, czyli podwyższenie dolnej granicy kary pozbawienia wolności o połowę, a w przypadku występków również podwyższenie górnej granicy o połowę. Obecnie nie ma szczególnej postaci recydywy dla przestępców seksualnych.

Podwyższona zostanie również dolna granicy kary pozbawienia wolności dla multirecydywisty. Obecnie wzrasta ona o miesiąc, a będzie wzrastać o połowę.

Zaostrzone zostaną zasady warunkowego zwolnienia z więzienia recydywisty seksualnego. Będzie to możliwe dopiero po odbyciu trzech czwartych kary, a nie – jak obecnie – po odbyciu dwóch trzecich kary.

Projekt przewiduje wyłączenie przedawnienia karalności przestępstwa zgwałcenia dziecka lub zgwałcenia ze szczególnym okrucieństwem. Natomiast w przypadku innych przestępstw seksualnych na szkodę małoletniego albo występków przeciwko życiu i zdrowiu, popełnionych na szkodę małoletniego, zagrożonych karą, której górna granica przekracza 5 lat pozbawienia wolności, przedawnienie karalności przestępstwa nie będzie mogło nastąpić przed ukończeniem przez małoletniego 40. roku życia.