RPO: Uczelnie nieprawidłowo pobierają opłaty od doktorantów

Uczelnie w sposób dowolny ustalają opłaty za czynności w przewodach doktorskich i postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora - zwraca uwagę rzecznik praw obywatelskich w wystąpieniu skierowanym do ministra nauki. W części uczelni i jednostek naukowych obciąża się nimi tych, którzy przeszli cykl kształcenia na studiach doktoranckich, a obrony rozpraw finalizują, nie mając już statusu uczestnika tych studiów.

02.01.2025

Więcej pieniędzy na oświatę w 2025 r., ale z uwzględnieniem przedszkolaków

Zarządzanie oświatą

W tym roku subwencję oświatową zastępuje kalkulacja tzw. potrzeb oświatowych jednostki samorządu terytorialnego. To efekt reformy finansowania samorządów. Niemniej, podobnie jak dotychczas, szczegółowy podział pieniędzy na oświatę określać będzie rozporządzenie. Zasadniczą różnicą jest objęcie tymi kalkulacjami przedszkolaków.

02.01.2025

Nie tylko Erasmus - ustawa w sprawie programu wymiany akademickiej opublikowana

Szkolnictwo wyższe

Opublikowano ustawę o porozumieniu w sprawie Środkowoeuropejskiego Programu Wymiany Uniwersyteckiej CEEPUS IV. To program alternatywny dla Erasmusa, a Polska jest jednym z jego największych beneficjentów. Ustawa stwarza odpowiednie ramy prawne nie tylko rozwoju dotychczasowej regionalnej współpracy w ramach programu, ale także daje nowe możliwości dla krajów regionu w zakresie wymiany akademickiej.

02.01.2025

Prof. Manowska broni statusu Izby Kontroli Nadzwyczajnej

Prawnicy Wymiar sprawiedliwości Wybory

Wszyscy sędziowie orzekający w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN zostali powołani na wniosek KRS, w której skład wchodziły osoby wymienione w art. 187 ust. 1 Konstytucji, w szczególności 15 członków wybranych spośród sędziów, zgodnie z art. 187 ust. 4 Konstytucji i na zasadach określonych ustawą o KRS. Nieprawdą jest stwierdzenie, że „powołania do Izby nastąpiły w skrajnie upolitycznionej procedurze przed organem zdominowanym przez jedną opcję polityczną - pisze I prezes SN prof. Małgorzata Manowska.

02.01.2025

ESG: Od stycznia kolejne firmy objęte obowiązkiem raportowania

Środowisko Prawo gospodarcze

Od 2025 roku kolejne polskie przedsiębiorstwa zmierzą się z koniecznością raportowania ESG. Chociaż małe firmy nie mają jeszcze takiego obowiązku, więksi kontrahenci już teraz oczekują od dostawców wdrażania „zielonych” procesów. Przemysł energochłonny czekają liczne, kosztowne inwestycje – zarówno we własne źródła zielonej energii, jak i w technologie zwiększające efektywność energetyczną.

02.01.2025

Od nowego roku wyższe stawki akcyzy na wyroby tytoniowe

Akcyza

Według szacunków Ministerstwa Finansów, w latach 2025-2027 cena detaliczna paczki 20 szt. papierosów będzie rosła średnio o ok. 2,7-3,1 zł rok do roku. W efekcie w 2027 r. może ona kosztować ok. 26 zł. To efekt nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym. Przepisy weszły w życie 1 stycznia br. Stawki opodatkowania nie dotyczą na razie m.in. urządzeń do waporyzacji - te zmiany są procedowane w odrębnym projekcie nowelizacji.

02.01.2025

Eksperci apelują o stworzenie Centralnego Rejestru Przetok

Pacjent Opieka zdrowotna

Specjaliści grupy roboczej ds. dostępu naczyniowego dla pacjentów dializowanych apelują do Ministerstwa Zdrowia o powstanie Centralnego Elektronicznego Rejestru Przetok. Usprawni to opiekę nad pacjentami i umożliwi im swobodne przemieszczanie się między ośrodkami nefrologicznymi, np. przy zmianie miejsca zamieszkania. Umożliwi także sprawne przenoszenie dokumentacji pomiędzy ośrodkami nefrologicznymi, zapewniając ciągłość historii leczenia pacjenta.

02.01.2025

Im bogatsza firma, tym więcej zyska na zmianach w składce zdrowotnej

PIT Ubezpieczenia społeczne Małe i średnie firmy Finanse Polski Ład

Przedsiębiorcy, którzy jednego dnia zaliczą do środków trwałych posiadane ruchomości i nieruchomości, np. dealerzy samochodowi – auta, którymi handlują, a mali deweloperzy - mieszkania na sprzedaż czy domy pokazowe, a następnego dnia je sprzedadzą, nie będą musieli płacić składki zdrowotnej od uzyskanego ze sprzedaży przychodu. Bo rząd nie wprowadził żadnego mechanizmu zabezpieczającego przed nadużyciami. W efekcie im bogatszy przedsiębiorca, tym więcej zyska, a ubytek we wpływach ze składki zdrowotnej, który zasila NFZ, może być wyższy niż zakładał rząd.

02.01.2025

Domena publiczna nie zwalnia z ostrożności

Własność intelektualna Prawo autorskie

Z początkiem 2025 roku do domeny publicznej weszły utwory m.in. polskiej pisarki Zofii Nałkowskiej, meksykańskiej malarki Fridy Kahlo i francuskiego pioniera kinematografii Auguste’a Lumière’a. Z twórczości tych artystów można korzystać swobodnie i nieodpłatnie. Nie zawsze ustalenie statusu prawnoautorskiego danego utworu jest jednak proste – trzeba brać pod uwagę m.in. ewentualne prawa innych osób i kwestie międzynarodowe.

02.01.2025

Skuteczność egzekucji spada - potrzebne zmiany w przepisach

Prawo cywilne Wymiar sprawiedliwości Domowe finanse Prawo pracy Poprawmy prawo

Wzrost wysokości minimalnego wynagrodzenia ogranicza możliwość egzekucji długu od coraz większej liczby dłużników. Komornicy, ale też prawnicy reprezentujący wierzycieli apelują o zmiany w przepisach, bo jak podkreślają, nadal część pracowników wykorzystuje przepisy, zatrudnia się na umowę o pracę z minimalnym wynagrodzeniem, by uniknąć egzekucji. Dodatkowo - jak wskazują - emeryci nie są tak chronieni - w ich przypadku kwota wolna od zajęcia wynosi do 75 proc. minimalnej emerytury.

02.01.2025

W areszcie podejrzany nadal nie porozmawia z obrońcą bez świadków

Prawo karne Prawnicy Wymiar sprawiedliwości

Projektowana nowelizacja kodeksu postępowania karnego ma usunąć przepisy pozwalające prokuratorowi na przysłuchiwanie się rozmowom podejrzanego z obrońcą. To ważna zmiana uznająca w Polsce międzynarodowe standardy dotyczące poufności takich kontaktów. Jednak nadal zostanie przepis pozwalający na monitorowanie takich spotkań w aresztach i zakładach karnych.

02.01.2025

Od 1 stycznia 2025 r. nowa lista leków refundowanych

Pacjent Farmacja

Od nowego roku wchodzi w życie nowa wersja listy leków refundowanych. Znalazło się na niej 31 nowych cząsteczko–wskazań stosowanych m.in. w onkologii, kardiologii i chorobach rzadkich. To m.in. lek dla dzieci chorych na achonodroplazję, nowe terapie onkologiczne oraz leki zawierające nowe substancje kardiologiczne, wpływające na skuteczność leczenia.

01.01.2025

Od Nowego Roku prawnik ma mieć e-skrzynkę, za jej brak konsekwencji nie poniesie

Prawnicy

Od Nowego Roku adwokaci i radcy prawni mają mieć zarejestrowany adres do doręczeń elektronicznych i aktywowaną e-skrzynkę. Będą w ten sposób komunikować się m.in. z administracją publiczną. Tyle, że nie od razu - podmioty publiczne dostały dodatkowy rok na uporanie się z e-doręczeniami. Prawnicza e-skrzynka może więc w tym czasie świecić pustkami. Dodatkowo, choć istnieje obowiązek posiadania, to nie przewidziano żadnych konsekwencji za jej brak.

01.01.2025

Od Nowego Roku zmiany w zawieraniu i realizacji umów na świadczenia POZ

Opieka zdrowotna

Nowe zasady dotyczą między innymi porad edukacyjnych i konsultacji dietetycznych. Ich liczba zależy od potrzeb zdrowotnych pacjenta. Fundusz sfinansuje maksymalnie trzy konsultacje dietetyczne i sześć porad edukacyjnych oraz jedną kompleksową. Poza tym lekarze będą musieli podawać informację o typie niepełnosprawności w indywidualnej dokumentacji ucznia według nowych zasad. Zmienia się też finansowanie opieki koordynowanej.

31.12.2024

Poseł ukrywający się przed wymiarem sprawiedliwości ma zostać bez pieniędzy

Jeżeli wobec posła lub senatora wydano nakaz, ale nie zastosowano środka tymczasowego w postaci tymczasowego aresztowania, bo ten ukrywa się przed organami ścigania, zostanie mu m.in. odebrane uposażenie parlamentarne oraz dieta. To kluczowa propozycja poselskiego projektu nowelizacji ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, który właśnie trafił do Sejmu. To bezpośrednia odpowiedź na działania posła Marcina Romanowskiego.

31.12.2024

Rząd przyjął zmiany w ustawie o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych

Prawo gospodarcze

We wtorek Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszach Promocji Produktów Rolno-Spożywczych, przedłożony przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Projekt przewiduje wprowadzenie zmian w funkcjonowaniu mechanizmu naliczania, pobierania i przekazywania wpłat na Fundusz Promocji Roślin Oleistych. Jak wskazano w uzasadnieniu, nowe rozwiązania będą miały pozytywny wpływ na sektor biokomponentów i biopaliw ciekłych.

31.12.2024

Budynki wyższe niż 50 m będzie trzeba zgłaszać do MON

Rząd przyjął we wtorek projekt nowelizacji prawa lotniczego przewidujący obowiązek zgłaszania do Ministerstwa Obrony Narodowej obiektów budowlanych, w tym tymczasowych, o wysokości od 50 do 100 m niewpisanych do rejestru przeszkód lotniczych - poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Chodzi m.in. o lądowe i morskie turbiny wiatrowe.

31.12.2024

Sprawa nieopublikowania korzystnego dla emerytów wyroku TK. Kolejne pismo RPO do szefa KPRM

Finanse publiczne Emerytury i renty Ubezpieczenia społeczne

Od ponad czterech miesięcy w Dzienniku Ustaw nie został ogłoszony korzystny dla tzw. wcześniejszych emerytów wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. Dzięki niemu świadczenia od 150 do 200 tys. seniorów mogą wzrosnąć nawet o 1200 zł, każdy może też otrzymać 64 tys. zł wyrównania. RPO ponownie wystąpił do szefa kancelarii premiera, przypominając, że w opinii z 7 grudnia 2024 r. Komisja Wenecka skrytykowała zwłokę w publikowaniu orzeczeń TK.

31.12.2024

Za odpalanie fajerwerków można dostać mandat

Prawo karne

Fajerwerki mają w założeniu uatrakcyjnić świętowanie Sylwestra i nadejście Nowego Roku. Trzeba jednak mieć na uwadze, że ich stosowanie uregulowane jest szczegółowo w przepisach prawa. Za ich złamanie grożą surowe konsekwencje - łącznie z karą pozbawienia wolności. Odpalając produkty pirotechniczne, trzeba mieć na uwadze dobro sąsiedzkie i zwierzęta - zarówno domowe, jak i te żyjące na wolności.

31.12.2024