Skoro podmioty niepubliczne o celach komercyjnych, świadczące usługi edukacyjne – co potwierdzają orzeczenia TSUE - mogą korzystać ze zwolnienia z VAT, to nie ma żadnego uzasadnienia, by osoba będąca wykładowcą akademickim, świadcząca na zlecenie uczelni jako podwykonawca usługi edukacyjne, nie korzystała ze zwolnienia odnoszącego się do usług edukacyjnych. Takie korzystne orzeczenie wydał Naczelny Sąd Administracyjny (I FSK 2093/23). Samo umieszczenie na fakturze określenia “usługa edukacyjna” nie przesądza jednak o prawie do zwolnienia.

Brak punktów rekrutacyjnych za wysokie miejsca w konkursach i zawodach o randze ogólnopolskiej oraz międzynarodowej stanowił przyczynę interwencji rzeczniczki praw dziecka (RPD). W jej ocenie, możliwość uzyskania punktów za sukcesy w konkursach i zawodach zależy często od decyzji poszczególnych kuratorów oświaty, a nie rzeczywistej rangi osiągnięcia. RPD proponuje stworzenie przez resort edukacji jednolitego wykazu konkursów o zasięgu co najmniej ogólnopolskim.

Opublikowany został projekt nowelizacji Karty Nauczyciela. Ministerstwo Edukacji zakłada systemowe zagwarantowanie odpowiedniego wzrostu średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących, powołując się na brak regulacji zapewniających stałe, coroczne zwiększenie wynagrodzenia. Planowanym terminem przyjęcia projektu jest IV kwartał br.

Apel rzeczniczki praw dziecka o wyższe standardy opieki podczas dowozu uczniów niepełnosprawnych spotkał się ze sprzeciwem resortu edukacji. Ministerstwo informuje, że nie planuje podjęcia prac legislacyjnych w zakresie doprecyzowania przepisów czy wprowadzenia standardów, które zapewnią wszystkim uczniom z niepełnosprawnościami bezpieczny i profesjonalnie zorganizowany transport do szkoły. Natomiast wybór formy dowozu dziecka (we własnym zakresie czy poprzez zorganizowany transport zbiorowy) należy do rodziców zależnie od potrzeb związanych ze stanem zdrowia dziecka czy organizacją życia rodzinnego.

Rodzic nie może samodzielnie zdecydować o rozpoczęciu procedury diagnostycznej, prowadzącej do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, jeśli drugi rodzic sprzeciwia się takiemu działaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że w przypadku sporu między rodzicami zgody na badanie dziecka w kierunku autyzmu nie można domniemywać, a postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd opiekuńczy.

Ministerstwo Edukacji Narodowej nie uwzględniło uwag zgłoszonych przez Rzeczniczkę Praw Dziecka do projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie kształcenia uczniów z zagranicy. Zdaniem Moniki Horny-Cieślak zaproponowane przepisy bezpośrednio oddziałujące na sytuację dzieci i młodzieży przybywających z zagranicy, w tym uczniów z własnymi potrzebami edukacyjnymi, neuroatypowych, z niepełnosprawnościami i innych szczególnie narażonych na wykluczenie, mają charakter porządkujący - mogą jednak prowadzić do powstania barier w dostępie do edukacji. MEN deklaruje, że zmienione regulacje nadal gwarantują prawo do nauki i edukacji bez dyskryminacji.

Jeszcze w tym roku mają ruszyć nabory do kolejnego programu wspierającego termomodernizację szkół i przedszkoli. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada przeznaczenie na ten cel 2 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego. Według szacunków środki pozwolą wyremontować około 500 placówek oświatowych.Beneficjentami programu mają być jednostki samorządu terytorialnego oraz podmioty prowadzące placówki publiczne.

Rzeczniczka praw dziecka (RPD) przedstawiła zastrzeżenia wobec projektowanych regulacji w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Zwróciła uwagę na potrzebę uwzględnienia zróżnicowanej sytuacji uczniów, rzeczywiste warunki realizacji obowiązku szkolnego, konieczność stosowania rozwiązań proporcjonalnych i adekwatnych do rozpoznanych problemów, a także głosu dzieci i młodzieży, których projekt bezpośrednio dotyczy. W jej opinii należy wprowadzić rozwiązania odpowiadające na konkretne nieprawidłowości, bez wprowadzania ograniczeń o charakterze systemowym wobec wszystkich uczestników procesu edukacyjnego, niezależnie od tego, czy problem dotyczy ich sytuacji.

Parlament zakończył prace nad ustawą umożliwiającą pilotaż państwowego e-Dziennika lekcyjnego. Pilotaż ma rozpocząć się w nowym roku szkolnym i w założeniu ma sprawdzić funkcjonowanie nowego systemu w szkołach podstawowych i artystycznych. Udział szkół w pilotażu będzie dobrowolny – same zdecydują, czy chcą z niego skorzystać. Teraz ustawa czeka na podpis prezydenta.

Studiujący często decydują się na łączenie nauki z pracą, by móc pokryć choć część wydatków. Nie w każdym jednak przypadku poświęcenie się zarobkowaniu pozwala na odpowiednie przygotowanie się do zajęć i egzaminów. Osoby, które studiują mogą więc liczyć na wsparcie finansowe od swoich rodziców, jeśli nie są w stanie utrzymać się samodzielnie. W takich sprawach dużo zależy od ich aktywności na studiach oraz od sytuacji finansowej osób bliskich.

Ministerstwo Edukacji nie będzie ingerować w tworzenie miejsc przechowywania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w placówkach oświatowych. Decyzje w tym zakresie pozostawia społeczności szkolnej we współpracy z organem prowadzącym.

Parlament zakończył prace nad nowelizacją ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3, która wprowadza nową jakość opieki żłobkowej. Uporządkowanie kwestii szkoleń dla opiekunów i wzmocnienie ich pozycji zawodowej, wprowadzenie punktów opieki dziennej oraz nowych standardów zabawy na dworze to tylko kilka z nowości – wszystko celem zapewnienia bezpieczeństwa najmłodszym. Ustawa czeka na podpis prezydenta.

Dopóki niepubliczna szkoła podstawowa w domu wczasów dziecięcych pozostaje odrębnie zarejestrowaną placówką o statusie szkoły niepublicznej, to w razie przyjęcia uczniów ma prawo do wystąpienia o dotację. Natomiast nie jest dopuszczalne udzielenie dotacji oświatowej dwóm szkołom na tego samego ucznia spełniającego obowiązek szkolny za ten sam okres. Po stronie organu dotującego leży kontrola, czy taka sytuacja nie ma miejsca – wyjaśnił w jednym z ostatnich wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Mimo istniejących gwarancji prawnych i deklaracji poprawy sytuacji, dzieci z niepełnosprawnościami wciąż napotykają na poważne bariery życia szkolnego. Do rzeczniczki praw dziecka docierają sygnały, że dzieciom z ograniczeniami ruchowymi nie zapewnia się odpowiedniego środka transportu czy wsparcia dodatkowego opiekuna podczas wycieczek szkolnych. Natomiast rzecznik praw obywatelskich zwraca uwagę na wykluczenie dzieci niepełnosprawnych z samorządności uczniowskiej.

Prezydent zatwierdził nowelizację ustawy Prawo oświatowe, która zakazuje korzystania z m.in. telefonów komórkowych w przedszkolach i szkołach. Zakaz ma obowiązywać podczas lekcji, przerw i innych zajęć odbywających się w placówce. Obejmie też zajęcia edukacyjne organizowane poza szkołą, np. lekcje wychowania fizycznego prowadzone na zewnętrznych obiektach sportowych.

W sklepikach szkolnych i automatach nie zobaczymy już słodkich napojów typu cola. Rozporządzenie tzw. „sklepikowe”, które zacznie obowiązywać wraz z początkiem nowego roku szkolnego zobowiązuje do oferowania uczniom m.in. soków owocowo-warzywnych, naturalnej wody mineralnej czy innych napojów bez dodatku cukru i substancji słodzących. Zdaniem ministerstwa, pojawiające się sygnały o przypadkach obchodzenia lub naruszania obowiązujących już regulacji wskazują na potrzebę wzmocnienia nadzoru.

Od nowego roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa. Nieobowiązkowy będzie przedmiot edukacja zdrowotna - zdrowie seksualne. Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało rozporządzenia, które od 1 września br. wprowadzają zmiany do ramowych planów nauczania oraz podstaw programowych szkół branżowych. Na końcowym etapie są również prace legislacyjne w zakresie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli edukacji zdrowotnej.

Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r. nie uczyniło rektora właścicielem uczelni w sensie prawnym, ale skonstruowało urząd, wokół którego skupiono niemal wszystkie realne narzędzia władzy: organizacyjne, kadrowe i finansowe. Senat może uchwalać statut i strategię, a rada uczelni może monitorować zarządzanie, lecz to rektor zarządza uczelnią, obsadza funkcje kierownicze, prowadzi politykę kadrową i nadaje regulamin organizacyjny. W rezultacie autonomia uczelni zbyt łatwo staje się autonomią rektora wobec wspólnoty akademickiej.

Procedura „Niebieskiej Karty” ma zostać uproszczona. Rząd chce ograniczyć formalności, uruchomić elektroniczny system obsługi spraw oraz umożliwić wszczynanie procedury także nauczycielom przedszkoli i opiekunom zatrudnionym w żłobkach i klubach dziecięcych.

Nawet połowa dzieci i młodzieży nie skorzystała w latach 2022-2024 z gwarantowanych i nieodpłatnych badań profilaktycznych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej – wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli (NIK). Kontrola wykazała liczne nieprawidłowości: brak pełnej dokumentacji badań, niepełną realizację świadczeń, brak skutecznych informacji o badaniach profilaktycznych. Słaby był także nadzór Ministerstwa Zdrowia i NFZ nad profilaktyką młodzieży.