Obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe dla doktorantów i weryfikacja papierowych dyplomów

Rada Ministrów przyjęła dwa kolejne projekty nowelizacji ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z założeniami, doktoranci mają otrzymać nowe uprawnienia, a pracodawcy możliwość zwrócenia się do uczelni o potwierdzenie danych zawartych w papierowym dyplomie ukończenia studiów. Jak informują autorzy projektów, procedowane regulacje to kolejne kroki na drodze do zreformowania systemu szkolnictwa wyższego w Polsce i element działań deregulacyjnych rządu.

Celem zreformowania systemu szkolnictwa wyższego w Polsce, ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zmieniana jest stopniowo, drobnymi, ale bardzo istotnymi nowelizacjami. Przedłożone przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego i przyjęte na posiedzeniu Rady Ministrów 6 października br. dokumenty mają znacząco poprawić sytuację doktorantów, którzy borykają się z problemami zdrowotnymi i losowymi. - Umożliwią absolwentom szkół doktorskich bezpłatne korzystanie z infrastruktury uczelni oraz prowadzenie badań w celu przygotowania się do obrony pracy doktorskiej. Wzmocnią także pozycję pracodawców, którzy zyskają możliwość zwrócenia się do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomach ukończenia studiów przedstawianych przez pracowników i kandydatów do pracy – podsumowuje resort nauki i szkolnictwa wyższego w opublikowanym komunikacie.

Czytaj także: Będą zmiany w statusie doktoranta

Nowe uprawnienia dla doktorantów

Pierwszy z projektów (UDER70) obejmuje zmiany w zasadach zawieszania kształcenia doktorantów oraz objęcia ich obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym i prawem do świadczeń w przypadku choroby, rodzicielstwa lub wypadku. Nowelizowane przepisy mają również ułatwić osobom, które ukończyły szkołę doktorską, dalsze prowadzenie badań i przygotowanie się do obrony doktoratu.

- Obecnie doktoranci mają ograniczone możliwości zawieszenia kształcenia w sytuacjach innych niż związane z rodzicielstwem. Jednocześnie, mimo opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, nie mogą w pełni korzystać ze świadczeń w ramach ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego – uzasadnia ministerstwo. Dlatego zgodnie z proponowanymi rozwiązaniami, doktoranci zostaną objęci obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym. Dzięki temu będą mogli korzystać ze świadczenia w razie choroby lub wypadku.

Czytaj też w LEX: Wybrane problemy postępowania w sprawie pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, studentów i doktorantów >

Ponadto ministerstwo planuje łatwiejsze czasowe zawieszenie kształcenia z powodów losowych i osobistych. Regulamin szkoły doktorskiej ma wskazać dodatkowe sytuacje, w których doktorant będzie mógł złożyć wniosek o zawieszenie kształcenia, a łączny okres zawieszenia nie będzie mógł przekroczyć 24 miesięcy w całym okresie kształcenia.

- Zawieszenie kształcenia nie będzie oznaczało utraty prawa do świadczeń w razie choroby – doktorant zachowa prawo do stypendium na zasadach odpowiadających regulacjom stosowanym wobec pracowników, a następnie będzie mógł otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS. Doktoranci będą mogli zawiesić kształcenie w związku z opieką nad dzieckiem – rozwiązanie obejmie okres odpowiadający urlopowi wychowawczemu, możliwe pozostanie także zawieszenie kształcenia na okresy odpowiadające urlopom związanym z rodzicielstwem – czytamy w komunikacie ministerstwa.

Zobacz szkolenie online w LEX: Rola uczelni w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej >

Dodatkowo w czasie zawieszenia zatrzymane zostaną najważniejsze terminy związane z doktoratem, czyli wyznaczenie promotora, złożenie indywidualnego planu badawczego, ocenę śródokresową i złożenie rozprawy doktorskiej. Osoby, które ukończyły szkołę doktorską, zachowają bezpłatny dostęp do infrastruktury badawczej i informatycznej – rozwiązanie to dotyczy możliwości korzystania m.in. z laboratoriów, sprzętu i zasobów informatycznych do czasu zakończenia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora. Jego celem jest umożliwienie prowadzenia badań i przygotowania się do obrony.

Przepisy w większości mają wejść w życie po 9 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. 

Czytaj też w LEX: Kariery akademickie kobiet, czyli o współczesnych wyzwaniach w szkolnictwie wyższym >

Dyplom ukończenia studiów do weryfikacji

Drugi projekt (UDER72) umożliwi pracodawcy zwrócenie się do uczelni o potwierdzenie danych zawartych w papierowym dyplomie ukończenia studiów, jeśli pracodawca poweźmie uzasadnione wątpliwości co do ich prawdziwości. Uczelnia porówna dane z dyplomu z własną dokumentacją dotyczącą przebiegu studiów.

W szczególności pracodawca będzie mógł zweryfikować dyplom osoby już zatrudnionej oraz ubiegającej się o pracę, natomiast uprawnienie nie będzie dotyczyło osób współpracujących na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zobacz też szkolenie online w LEX: Najczęstsze błędy w pracy dyplomowej – jak się ich wystrzegać, jak je poprawić? >

Pracodawca nie będzie potrzebował zgody pracownika lub kandydata na zwrócenie się do uczelni o weryfikację danych. We wniosku elektronicznym składanym do uczelni wskaże m.in. imię i nazwisko absolwenta, dane dyplomu, zakres informacji, które chce potwierdzić oraz uzasadni powody swoich wątpliwości. Maksymalny czas na udzielenie odpowiedzi przez uczelnię ma wynosić 30 dni, liczonych od dnia otrzymania kompletnego wniosku. Odpowiedź uczelni będzie opatrzona podpisem elektronicznym rektora lub osoby przez niego upoważnionej.

Za weryfikację danych uczelnia ma pobierać opłatę w wysokości 0,5 proc. przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale poprzedniego roku. Opłata ma pokryć koszt obsługi wniosku przez uczelnię. - Przedsiębiorcy zyskają narzędzie, które pozwoli im upewnić się, że informacje przedstawione przez kandydata do pracy lub pracownika są zgodne z dokumentacją uczelni. Przepisy mają wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw – dodaje ministerstwo.  

Zobacz też szkolenie online w LEX: Jak napisać dobrą pracę dyplomową na studiach prawniczych i obronić ją bez stresu >