Poradniki bezpieczeństwa dla uczniów szkół podstawowych już dostępne

Ministerstwo Edukacji Narodowej zaprezentowało dwa opracowane poradniki bezpieczeństwa – osobno dla uczniów klas I-III oraz IV-VII szkół podstawowych. Materiały mają pomagać dzieciom i młodzieży poznawać zasady bezpieczeństwa i rozwijać umiejętności reagowania w trudnych sytuacjach. Ponadto stanowią wsparcie dla nauczycieli, rodziców i opiekunów w rozmowach i pracy z dziećmi.

Poradniki zatytułowane „Wiedza moją Tarczą” powstały w ramach współpracy międzyresortowej. MEN informuje o współdziałaniu z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Obrony Narodowej, Akademią Pożarniczą, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, Naukową i Akademicką Siecią Komputerową - Państwowym Instytutem Badawczym oraz Ośrodkiem Rozwoju Edukacji. Poza tym przygotowanie tekstów, zadań i grafiki wymagało konsultacji merytorycznych oraz opinii ekspertów z zakresu dydaktyki i bezpieczeństwa, a także psychologów.

Prace organizacyjne nad powstaniem poradników trwały od listopada 2025 r. Poradniki dla dzieci z założenia mają w bezpieczny sposób informować o najważniejszych obszarach życia. Drugim najistotniejszym celem jest nabycie umiejętności poradzenia sobie w sytuacjach trudnych. Ministerstwo już na etapie przygotowania publikacji informowało, że ze względu na różnice w percepcji tekstu i zadań między dzieckiem siedmioletnim a trzynastolatkiem materiał podzielono na dwie części.

Informacje dostosowane do wieku

Ministerstwo wyjaśnia, że zaproponowany podział na dwie grupy wiekowe pozwala dostosować sposób przekazywania informacji i poziom trudności zadań do potrzeb uczniów. Młodsze dzieci poznają proste zasady przez zadania i wspólną zabawę. Natomiast starsi uczniowie mają poznać bardziej złożone zagrożenia i praktyczne sposoby reagowania na nie. Treści mają układ spiralny: uczniowie wracają do poznanych zagadnień, utrwalają je i stopniowo poszerzają swoją wiedzę.

Z poradnika dla klas I-III uczniowie dowiadują się m.in:. jak wezwać pomoc pod numerem 112, jak bezpiecznie poruszać się po drodze i korzystać z internetu oraz jak zachować się podczas pożaru, powodzi, alarmu czy braku prądu. Publikacja podpowiada także, co zrobić w razie zgubienia się w tłumie, jak reagować na przemoc rówieśniczą i do kogo zwrócić się o wsparcie. Poradnik zawiera również proste ćwiczenia pomagające radzić sobie ze strachem, które można wykonywać w bezpiecznym miejscu.

Poradnik dla klas IV-VII pomaga uczniom rozpoznawać zagrożenia i poznawać zasady właściwego reagowania. Wyjaśnia m.in., jak skutecznie wezwać pomoc, jak rozpoznawać sygnały alarmowe, jak postępować podczas ewakuacji oraz jak przygotować się na pożar, powódź czy długotrwały brak prądu. Zwraca również uwagę na to, które działania uczniowie mogą podejmować samodzielnie, a które wymagają pomocy dorosłych.

O cyberbezpieczeństwie też trzeba mówić

- Ważną częścią publikacji jest bezpieczeństwo w internecie. Uczniowie poznają zasady ochrony danych i kont internetowych, ostrożnego korzystania z linków i załączników oraz sprawdzania wiarygodności informacji. Poradnik porusza także temat przemocy rówieśniczej, w tym hejtu w internecie, uczy rozpoznawania zachowań naruszających granice i wskazuje, gdzie szukać wsparcia. Zawiera również ćwiczenia pomagające radzić sobie ze stresem i strachem – informuje resort edukacji.

Ministerstwo dodaje, że wiele proponowanych zadań zakłada współpracę dziecka z osobą dorosłą lub wykonanie ich pod jej nadzorem. W obu poradnikach znalazły się zadania dotyczące m.in. wspólnego przygotowania plecaka bezpieczeństwa i przećwiczenia opuszczania domu w sytuacji zagrożenia. W ocenie autorów, poradniki mogą być wsparciem dla nauczycieli w pracy z uczniami, a rodzicom pomagać w codziennych rozmowach o bezpieczeństwie. Dzięki wspólnemu zaangażowaniu szkoły i najbliższych dzieci mogą utrwalać poznane zasady i wykorzystywać je na co dzień.