RIO wyjaśniła, jak stosować nowe przepisy dotyczące nagród jubileuszowych dla nauczycieli

Przepis przyznający nauczycielom nowe uprawnienie w postaci nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy nie działa wstecz – osoby, które osiągnęły wymagany staż przed dniem wejścia w życie nowych przepisów nie zostały pozbawione przywileju, tylko nie objęto ich nowym uprawnieniem. Nowe regulacje w dalszym ciągu budzą wiele wątpliwości, szczególnie, że świadczenie dotyczy około 6000 czynnych zawodowo pracowników oświaty.

Uprawnienia nauczycieli w zakresie niektórych świadczeń zostały zrównane z uprawnieniami pracowników samorządowych, a wysokość nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy podwyższono z 250 do 300 proc. wynagrodzenia miesięcznego. Ponadto MEN ustanowiło nową nagrodę jubileuszową – przyznawaną nauczycielom po 45 latach pracy w wysokości 400 proc. wynagrodzenia miesięcznego.

Art. 47 ust. 1 Karty Nauczyciela przyznaje uprawnienie nauczyciela do nagrody jubileuszowej za wieloletnią pracę, przy czym wysokość nagrody jubileuszowej jest pochodną stażu pracy nauczyciela i wynosi:

• za 20 lat pracy - 75 proc. wynagrodzenia miesięcznego,
• za 25 lat pracy - 100 proc. wynagrodzenia miesięcznego,
• za 30 lat pracy - 150 proc. wynagrodzenia miesięcznego,
• za 35 lat pracy - 200 proc. wynagrodzenia miesięcznego,
• za 40 lat pracy - 300 proc. wynagrodzenia miesięcznego,
• za 45 lat pracy - 400 proc. wynagrodzenia miesięcznego.

Liczy się jedna data

Co istotne, znaczenie mają nie tylko przepracowane lata – liczy się dzień, po którym 45 lat pracy upłynie. Mianowicie, nowe przepisy wprowadzające prawo do nagrody za 40 lat oraz 45 lat pracy mają zastosowanie do nauczycieli, którym okres odpowiednio 40 lat i 45 lat pracy upłynie po dniu 31 grudnia 2025 r. Związki zawodowe protestowały, aby dostosować prawo i zagwarantować jubileusz również dla tych nauczycieli, którzy osiągnęli wymagany staż pracy przed 31 grudnia 2025 r. Przedstawiciele nauczycieli podnosili, że czynnikiem determinującym otrzymanie nagród jubileuszowych powinna stać się wyłącznie wysługa lat.

Ministerstwo Edukacji Narodowej w odpowiedzi na argumenty związkowców tłumaczyło, że nagroda przysługuje wyłącznie w odniesieniu do zdarzeń przyszłych, a nie do sytuacji, które wystąpiły przed wejściem w życie ustawy, ponieważ tak skonstruowane rozwiązanie legislacyjne dotyczące świadczeń pracowniczych i emerytalnych wpływa na stabilność finansów publicznych. Poza tym skutkuje stopniowym rozszerzaniem uprawnień nauczycieli przy jednoczesnym poszanowaniu zasobów finansowych zarówno państwa, jak i jednostek samorządu terytorialnego.

Na marginesie, oświacie taka konstrukcja przepisów nie jest obca – w przeszłości z dniem 1 stycznia 1997 r. nauczyciele uzyskali nowe prawo do nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy. Podobnie sytuacja wyglądała w przypadku pracowników niepedagogicznych, którzy celem otrzymania nagrody za 45 lat pracy musieli osiągnąć taki staż w dniu 29 kwietnia 2023 r. albo później.

Czytaj więcej: Jubileusze za 45 lat pracy nauczycieli – nagroda, ale też źródło dyskryminacji

RIO daje wskazówki

Poza tym, o dodatkowe wyjaśnienia w zakresie przyznawania ww. nagród jubileuszowych po nowelizacji Karty Nauczyciela do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie zwrócił się wójt gminy Ochotnica Dolna. W wyjaśnieniach z 22 maja br. izba udzieliła konkretnej odpowiedzi: do nauczyciela, któremu okres 40 lat pracy upłynął przed dniem 1 stycznia 2026 r., znajduje zastosowanie dotychczasowe brzmienie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy Karta Nauczyciela, przewidujące za 40 lat pracy nagrodę jubileuszową w wysokości 250 proc. wynagrodzenia miesięcznego.

Tym samym RIO w Krakowie potwierdziła, że nowe brzmienie art. 47 ust. 1 pkt 5 ma zastosowanie do nauczycieli, którym okres 40 lat pracy upłynie po dniu 31 grudnia 2025 r., a art. 47 ust. 1 pkt 6 ma zastosowanie do nauczycieli, którym okres 45 lat pracy także upłynie po dniu 31 grudnia 2025 r.

- Informując o powyższym zaznaczamy, że przedstawiane przez izbę wyjaśnienia, odnoszące się do spraw dotyczących stosowania przepisów o finansach publicznych, są udzielane na podstawie kompetencji wynikających z art. 13 pkt 11 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych i nie mają charakteru wiążącego dla podmiotu wnioskującego o przedstawienie wyjaśnienia – dodała izba.