Już za kilka dni wchodzi w życie kolejna w tym roku nowelizacja Prawa zamówień publicznych. Tym razem zmiany wymuszają zaostrzone zasady cyberbezpieczeństwa. Chodzi o przypadki, kiedy konieczne będzie odrzucenie ofert dotyczących informatycznych produktów, usług lub procesów, które mogłyby mieć negatywny wpływ na podstawowy interes bezpieczeństwa państwa.

Jasne zasady wykluczenia podmiotów wpisanych na listy sankcyjne w zamówieniach publicznych poniżej progów, jak również możliwość odstąpienia od umowy z podmiotem objętym sankcjami w trakcie realizacji kontraktu – to nowości przewidziane w projekcie przepisów sankcyjnych. Polska chce też, aby procedury egzekwowania unijnych i krajowych sankcji były podobne. Wiąże się to też z surowszą odpowiedzialnością karną i rozbudowanymi obowiązkami informacyjnymi.

Idea samooczyszczenia opiera się na założeniu, że wykonawcy, którzy dopuścili się negatywnych zachowań określonych w Prawie zamówień publicznych, mogą wdrożyć środki naprawcze pozwalające na uniknięcie wykluczenia z udziału w kolejnych postępowaniach o udzielenie zamówienia. Ocena tych środków to częsty przedmiot sporów w postępowaniach odwoławczych przed Krajową Izbą Odwoławczą – piszą Aldona Kowalczyk i Magdalena Grabarczyk, radczynie prawne z kancelarii 4K Legal.

Postanowienia Krajowej Izby Odwoławczej, kwestionujące wnoszenie odwołań za pośrednictwem adresu do doręczeń elektronicznych (e-Doręczenia), zostaną zaskarżone do sądu przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Z danych UZP wynika, że na szczęście takich postępowań umorzeniowych nie było wiele.

Od kilku dni obowiązują nowe zasady postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą. Ma być więcej drogi elektronicznej i rozpraw zdalnych – zarówno Urząd Zamówień Publicznych, jak i sama KIO, wydały w tej kwestii swoje komunikaty.

Prawo zamówień publicznych nie ma dziś problemu z procedurą, lecz z podejmowaniem decyzji. System PZP drobiazgowo ocenia poprawność formalną czynności, ale ignoruje to, czy decyzja zamawiającego była racjonalna i uzasadniona w realiach rynkowych. W efekcie prawo, które miało chronić interes publiczny, zaczęło chronić samo siebie – procedury i dokumentację – nawet gdy prowadzą one do oczywistej nieefektywności rezultatów. Problem PZP nie polega zatem na nadmiarze kontroli. Problemem jest brak normatywnej ochrony racjonalnej decyzji - pisze Grzegorz Bebłowski.

Kryterium decydującym o wyborze wygrywającej oferty mogą być wyższe wynagrodzenia personelu, a nawet podwyżki ponad limity wynikające z prawa pracy i układów zbiorowych. Dotyczy to zwłaszcza takich usług jak pomoc społeczna czy opieka zdrowotna, gdzie głównym kosztem wykonawcy są płace - wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wyrok - w Polsce w ogóle niezauważony - wywołuje mocny rezonans w krajach stawiających na jakość usług publicznych, w tym Hiszpanii i Szwecji, gdzie niska cena schodzi na dalszy plan.

Ministerstwo Finansów udostępniło API do systemu Centralny Rejestr Umów JSFP (system CRU JSFP). Resort udostępnił też środowisko testowe. Jednocześnie ruszył system obsługi zgłoszeń dotyczących funkcjonowania rejestru.

Prawnicy-praktycy apelują do Urzędu Zamówień Publicznych, aby doszło do korekty orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej, które rodzą negatywne konsekwencje dla odwołujących się za skutki awarii systemu ePUAP, która nastąpiła bez ich winy miesiąc temu. Niektórzy arbitrzy bowiem umarzają postępowania.

Gorsza pozycja przystępujących do postępowania i niejasności co do zdalnych rozpraw – zmiany, które zaczną obowiązywać od najbliższego piątku, wywołują kontrowersje wśród praktyków zajmujących się zamówieniami publicznymi. Są też kłopoty z niektórymi sprawami wnoszonymi drogą elektroniczną, gdyż część arbitrów jej umarza.

Krajowa Izba Odwoławcza zakwestionowała unieważnienie przetargu śmieciowego we Wrocławiu. Izba przyznała rację firmom zajmującym się odbiorem odpadów komunalnych i podważyła decyzję komunalnej Ekosystem Sp. z o.o.

Do końca miesiąca mamy się dowiedzieć, jak rząd zdefiniuje local content w zamówieniach publicznych i jaką strategię jego wdrażania przyjmie na najbliższe lata. Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun zdecydował o przedłużeniu prac ekspertów w tej kwestii.

Dzisiaj Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych, ma zaprezentować polską definicję local content i strategię jej wdrażania. Już obecne przepisy Prawa zamówień publicznych umożliwiają blokowanie dostępu do przetargów obcych wykonawcom i ich kooperantom, ale to za mało. Nacisk będzie położony na inwestycje infrastrukturalne, w tym energetykę wiatrową i sektor zbrojeniowy.

Resort finansów opublikował projekt rozporządzenia, które określa procedurę certyfikacji wykonawców w zamówieniach publicznych. Ma to przyspieszyć weryfikację oferentów prowadzoną przez ponad 31 tysięcy zamawiających. Nowe przepisy wejdą w życie być może jeszcze w marcu.

Celem fakultatywnych przesłanek wykluczenia jest eliminacja z postępowania wykonawcy nierzetelnego. Stosując każdą fakultatywną przesłankę wykluczenia – a nie jedynie przesłanki wybrane przez dane państwo członkowskie – zamawiający muszą brać pod uwagę zasadę proporcjonalności. Sprawa Mirbudu pokazuje problem, jakim jest nieprawidłowa redakcja art. 109 ust. 3 ustawy - Prawo Zamówień Publicznych. Jeżeli dyrektywa została zaimplementowana nieprawidłowo i przepis krajowy jest sprzeczny z jej treścią, to powinna być zastosowana bezpośrednio – uważa Bartłomiej Wachta, radca prawny, partner w kancelarii Rymarz Zdort Maruta.

Konsorcjum Mirbud-Torpol, którego oferta została wykluczona przez Krajową Izbę Odwoławczą z przetargu na modernizację linii kolejowej Białystok-Ełk, będącej częścią szklaku Rail Baltica, złożyło do Sądu Okręgowego odwołanie oraz wniosek o zabezpieczenie roszczenia, co ma polegać na wstrzymaniu zawarcia umowy z konsorcjum Budimex-PORR, którego oferta była druga w kolejności, ale o ok. 410 milionów złotych droższa. Podejście do sprawy dzieli też przedstawicieli branży budowlanej.

Do umowy o roboty budowlane zawieranej przez jednostki sektora finansów publicznych, po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia, mają zastosowanie przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych. Umowa taka wymaga od wykonawcy podwyższonej staranności zawodowej, obejmującej weryfikację dokumentacji i aktywne współdziałanie z zamawiającym – pisze Michalina Woch, adwokat w Gardocki i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.

Obowiązujący w Polsce model kontroli zamówień publicznych w praktyce częściej prowadzi do zachowawczości i bierności zamawiających niż do podnoszenia jakości i efektywności wydatkowania środków publicznych. System ten, oparty na kontroli ex post, formalizmie i rozproszonej odpowiedzialności, nie tylko nie zachęca do podejmowania racjonalnych decyzji, ale wręcz zniechęca do aktywnego i odpowiedzialnego zarządzania procesem zakupowym - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Od 1 lipca 2026 r. zacznie funkcjonować Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych, w którym ujawniane będą dane o wszystkich umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych (JSFP). Najnowszy projekt rozporządzenia Ministerstwa Finansów precyzuje, jak prawidłowo ustalać wartość umów – zarówno tych o określonej wartości, jak i zawieranych na czas nieoznaczony lub bez wskazanej kwoty, a także sposób ujmowania opcji, wznowień i umów realizowanych na rzecz wielu jednostek.

Rezygnacja z fabrycznie nowych urządzeń i produkowanych mebli mogłaby poprawić sytuację finansową publicznych przychodni i szpitali, przyspieszyć zdobycie potrzebnego sprzętu i zwiększyć liczbę potencjalnych dostawców – to tezy jednej z interpelacji poselskich do Ministerstwa Zdrowia, aby szpitale i przychodnie zamawiała także produkty sprzed 2025 roku.