Nie wszystkie podmioty powiązane z samorządem będą musiały od 1 lipca 2026 r. raportować informacje o umowach do Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych. Spółki komunalne, nawet w 100 proc. należące do gmin jak SIM czy TBS, są poza systemem. Obowiązek dotyczy tylko jednostek sektora finansów publicznych - wyjaśnia Ministerstwo Finansów.

Vendor lock-in brzmi jak modne hasło z branży IT. W praktyce jest jednak jednym z największych problemów współczesnych zamówień publicznych. Nie chodzi wyłącznie o sytuację, w której urząd korzysta z jednego systemu przez wiele lat. Chodzi o coś znacznie poważniejszego – o stopniowe uzależnianie zamawiającego od jednego wykonawcy, który jako jedyny zna kod, architekturę, integracje i sposób działania systemu - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Do końca kwietnia ma być gotowa lista spółek Skarbu Państwa, które zostaną objęte pilotażem sprawozdawczym local content – zapowiada Renata Bielak, wiceprezes Głównego Urzędu Statystycznego. Na pierwszy ogień idzie energetyka, a potem sprawozdawczość ma być rozszerzona na kolejne branże, aby łatwo było ustalić, czy duzi polscy gracze korzystają z zasobów lokalnych firm. Od 2027 roku obowiązki sprawozdawcze w zakresie local content obejmą też wykonawców i dostawców produktów i usług dla sektora publicznego, ale szczegóły poznamy dopiero za kilka miesięcy.

Od 22 kwietnia jednostki samorządu terytorialnego muszą rozpocząć rejestrację w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych. Choć system zacznie działać od 1 lipca, JST mają czas tylko do końca maja na założenie kont, wydanie upoważnień i rejestrację użytkowników. W praktyce samorządowcy mają wiele wątpliwości, np. czy konto w systemie powinna zakładać gmina czy urząd gminy.

Nie można ustawowo narzucić obowiązku uwzględniania local content w zamówieniach sektora publicznego, ale można go promować przez zmianę zasad ładu korporacyjnego – uważa Ministerstwo Aktywów Państwowych i dlatego spółki Skarbu Państwa będą tu polem doświadczalnym. Resort przygotował już dla nich odpowiednie wytyczne.

Promocja komponentu krajowego w zamówieniach w sektorze publicznym oraz nagradzanie menedżerów spółek Skarbu Państwa i lokalnych włodarzy współpracujących z polskimi firmami – to trzy najważniejsze z wielu rządowych pomysłów na rozwój local content. Strategię tę uzupełnia odpowiednia polityka zakupowa dla spółek Skarbu Państwa, jak również powstające – tym razem prywatne albo społeczne - darmowe portale zbierające ogłoszenia o przetargach, aby łatwiej je było wyszukiwać małym firmom.

Ministerstwo Infrastruktury zapowiada nowelizację rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zmiana ma radykalnie zmniejszyć przypadki, kiedy występowanie o taką dokumentację przy inwestycjach drogowych będzie konieczne. Najprostsze inwestycje można byłoby robić bez dodatkowych formalności nawet na odcinkach do czterech kilometrów.

Drożejące paliwa, wstrzymywane inwestycje i widmo ubytków w dochodach podatkowych – wojna na Bliskim Wschodzie coraz mocniej zaczyna uderzać w finanse samorządów, zwłaszcza najmniejszych. Gminy alarmują, że gwałtowny i nieprzewidywalny wzrost cen ropy oraz materiałów ropopochodnych zaczyna zakłócać lokalny transport publiczny, wyhamowuje inwestycje drogowe i termomodernizacyjne. Samorządowcy obawiają się jednocześnie zwiększania presji na zwolnienia i ulgi w podatkach ze strony przedsiębiorców oraz rolników.

Instytucja rażąco niskiej ceny od lat funkcjonuje w polskim systemie zamówień publicznych jako mechanizm mający chronić zamawiających przed ofertami nierealistycznymi ekonomicznie. W założeniu miała zapobiegać sytuacjom, w których wykonawca wygrywa przetarg dzięki nierealnej cenie, a następnie nie jest w stanie zrealizować zamówienia albo próbuje renegocjować warunki umowy - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Remonty i modernizacje dróg publicznych nie powinny być oceniane jako znacząco oddziałujące na środowisko - w zależności od długości placu budowy. Prowadzi to bowiem do sztucznego dzielenia inwestycji, mnożenia zamówień publicznych, wyboru różnych wykonawców oraz utrudniania ruchu drogowego. Pojawiła się właśnie inicjatywa, aby zlikwidować biurokratyczny absurd „jednego kilometra” arbitralnie wyznaczający wpływ inwestycji drogowych na środowisko.

Do Krajowej Izby Odwoławczej trafiło w ubiegłym roku prawie sześć tysięcy spraw, czyli o ok. tysiąc więcej, niż rok wcześniej. Eksperci i praktycy sugerują kolejne zmiany w przepisach, które przyspieszyłyby postępowania w Izbie i zmniejszyły liczbę spraw, a przynajmniej zatrzymały ich szybki przyrost. Szybkości postępowania posłuży na pewno w pełni elektroniczna wymiana korespondencji.

17 kwietnia 2026 r. odbędzie się konferencja „Projektowanie ochrony danych w zamówieniach publicznych. Wyzwania w świetle rozwoju nowych technologii”. Prelegenci szczególną uwagę poświęcą odpowiedzialności uczestników rynku. Wydarzenie będzie miało formułę hybrydową; zapisy na udział stacjonarny już się rozpoczęły.

Choć przepis nakazujący wykonawcy zgłaszającemu przystąpienie do postępowania odwoławczego przedstawić w ciągu jedynie trzech dni kalendarzowych twierdzenia i dowody na poparcie swoich twierdzeń bądź odparcie argumentów jego przeciwników, obowiązuje dopiero niecałe dwa tygodnie, to jest już apel, aby go zmienić i dać zainteresowanym więcej czasu na merytoryczną reakcję.

Już za kilka dni wchodzi w życie kolejna w tym roku nowelizacja Prawa zamówień publicznych. Tym razem zmiany wymuszają zaostrzone zasady cyberbezpieczeństwa. Chodzi o przypadki, kiedy konieczne będzie odrzucenie ofert dotyczących informatycznych produktów, usług lub procesów, które mogłyby mieć negatywny wpływ na podstawowy interes bezpieczeństwa państwa.

Jasne zasady wykluczenia podmiotów wpisanych na listy sankcyjne w zamówieniach publicznych poniżej progów, jak również możliwość odstąpienia od umowy z podmiotem objętym sankcjami w trakcie realizacji kontraktu – to nowości przewidziane w projekcie przepisów sankcyjnych. Polska chce też, aby procedury egzekwowania unijnych i krajowych sankcji były podobne. Wiąże się to też z surowszą odpowiedzialnością karną i rozbudowanymi obowiązkami informacyjnymi.

Idea samooczyszczenia opiera się na założeniu, że wykonawcy, którzy dopuścili się negatywnych zachowań określonych w Prawie zamówień publicznych, mogą wdrożyć środki naprawcze pozwalające na uniknięcie wykluczenia z udziału w kolejnych postępowaniach o udzielenie zamówienia. Ocena tych środków to częsty przedmiot sporów w postępowaniach odwoławczych przed Krajową Izbą Odwoławczą – piszą Aldona Kowalczyk i Magdalena Grabarczyk, radczynie prawne z kancelarii 4K Legal.

Postanowienia Krajowej Izby Odwoławczej, kwestionujące wnoszenie odwołań za pośrednictwem adresu do doręczeń elektronicznych (e-Doręczenia), zostaną zaskarżone do sądu przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Z danych UZP wynika, że na szczęście takich postępowań umorzeniowych nie było wiele.

Od kilku dni obowiązują nowe zasady postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą. Ma być więcej drogi elektronicznej i rozpraw zdalnych – zarówno Urząd Zamówień Publicznych, jak i sama KIO, wydały w tej kwestii swoje komunikaty.

Prawo zamówień publicznych nie ma dziś problemu z procedurą, lecz z podejmowaniem decyzji. System PZP drobiazgowo ocenia poprawność formalną czynności, ale ignoruje to, czy decyzja zamawiającego była racjonalna i uzasadniona w realiach rynkowych. W efekcie prawo, które miało chronić interes publiczny, zaczęło chronić samo siebie – procedury i dokumentację – nawet gdy prowadzą one do oczywistej nieefektywności rezultatów. Problem PZP nie polega zatem na nadmiarze kontroli. Problemem jest brak normatywnej ochrony racjonalnej decyzji - pisze Grzegorz Bebłowski.

Kryterium decydującym o wyborze wygrywającej oferty mogą być wyższe wynagrodzenia personelu, a nawet podwyżki ponad limity wynikające z prawa pracy i układów zbiorowych. Dotyczy to zwłaszcza takich usług jak pomoc społeczna czy opieka zdrowotna, gdzie głównym kosztem wykonawcy są płace - wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wyrok - w Polsce w ogóle niezauważony - wywołuje mocny rezonans w krajach stawiających na jakość usług publicznych, w tym Hiszpanii i Szwecji, gdzie niska cena schodzi na dalszy plan.