Po trzech latach od zamknięcia nas w domach z powodu pandemii, wiele aspektów dotyczących prawa zatrudnienia będzie musiało ulec zmianie – pisze Paulina Sulgostowska, adwokat. I przypomina, że tylko do 1 lipca 2023 r. pracodawca mógł, bez zgody pracownika oraz z pominięciem planu urlopów, jednostronnie skierować go na urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w poprzednich latach.

W czasie obrad w Senacie w czwartek 27 lipca br. senatorowie omówili rządową ustawę o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego. Przewiduje udzielenie wsparcia pieniężnego tym pracownikom ze spółek tego sektora. Przedyskutowano osiem poprawek do ustawy.

Aby otrzymać czternastą emeryturę, nie będzie trzeba składać żadnych wniosków. Świadczenie będzie wypłacone z urzędu – przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustawa, która wprowadza czternastą emeryturę na stałe, wejdzie w życie 8 sierpnia. Termin wypłaty zostanie podany w rozporządzeniu wydanym na jej podstawie.

Pracujących w gospodarce narodowej w lutym 2023 r. było 15,1 mln osób, w tym mężczyzn 8 mln, a kobiet - 7,1 mln. Średnia wieku wyniosła 42,5 lat, mediana wieku 42 lata – podał w czwartek GUS. Cudzoziemców pracowało 577,1 tys., a emerytów i rencistów – 758,9 tys. Natomiast osób z niepełnosprawnością pracowało 473,2 tys.

Osobom z największą potrzebą wsparcia świadczenie wspierające będzie przysługiwało już od nowego roku, a kolejne grupy osób z niepełnosprawnością będą mogły się o nie starać w 2025 i 2026 r. Świadczenie wspierające będzie skierowane bezpośrednio do osób z niepełnosprawnością. Zmienią się też zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.

Instytucje finansowe będą mogły – zmieniając np. profil prowadzonej działalności gospodarczej – zaprzestać prowadzenia PPK. Zdaniem rządu to usunięcie istniejącej luki w prawie. Prawnicy mówią wprost o konsolidacji rynku i wycofywaniu się z prowadzenia PPK przez instytucje, którym się to nie opłaca, z uwagi na niski poziom partycypacji w stosunku do planów. Oszczędzający nie dostaną jednak pieniędzy, bo ich rachunki zostaną przeniesione do innej instytucji finansowej.

1 sierpnia 2023 roku wejdą w życie przepisy wydłużające okres korzystania przez przedsiębiorców z Małego ZUS Plus - prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę, która wprowadza tę zmianę. Okres korzystania z ulgi w postaci możliwości opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne zostanie wydłużony o kolejne 12 miesięcy, dzięki czemu przedsiębiorcy będą mogli korzystać z rozwiązania łącznie przez 48 miesięcy.

Pracownica, która karmi dziecko piersią, ma prawo do dodatkowych przerw w pracy. Ustawodawca nie wprowadził maksymalnego okresu, przez który można korzystać z tego uprawnienia. Przepisy nie wymagają też przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego okoliczność karmienia dziecka piersią. W praktyce stan ten może prowadzi do nadużyć.

Polacy wciąż mają problem z zachowaniem równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Szczególnie widać to w wakacje – wynika z 52. edycji badania Monitor Rynku Pracy. Więcej niż co trzeci pracownik ma na koncie zaległy urlop, a ponad połowie zdarza się odbierać służbowe telefony podczas wypoczynku.

Pracodawca, który z uwagi na prowadzenie pracowniczych programów emerytalnych (PPE) miał prawo nie uruchamiać pracowniczych planów kapitałowych (PPK), ale wdrożył ten program, nie może zrezygnować z prowadzenia PPK. Również nowy pracodawca nie może wybrać PPE zamiast PPK. Osobami zatrudnionymi w rozumieniu ustawy o PPK są nie tylko pracownicy.

W pierwszym półroczu 2023 roku liczba ofert w pełni zdalnej pracy dla specjalistów IT spadła o 7,74 proc. w porównaniu z II kwartałem 2022 r. - wynika z danych Just Join IT. Choć opcja pracy w pełni zdalnej nadal stanowi niemal 73 proc. wszystkich ogłoszeń, to coraz większą część stanowi praca hybrydowa i stacjonarna. Jednocześnie powoli rośnie trend oferowania pracownikom workation, czyli możliwości łączenia pracy z wakacjami.

Nowelizacja ustawy o weteranach działań poza granicami państwa wprowadza zapomogę dla weteranów oraz dodatek dla wszystkich weteranów poszkodowanych w misjach - nie tylko emerytów i rencistów, ale także tych, którzy nadal służą lub pracują. Dotychczas taki dodatek przysługiwał tylko tym weteranom poszkodowanym, którzy nie pracują.

Począwszy od tego roku dodatkowe roczne świadczenie, popularnie zwane czternastą emeryturą, staje się stałym świadczeniem, wypłacanym emerytom i rencistom raz w roku. W przeciwieństwie do trzynastej emerytury, i tak jak do tej pory, nie wszyscy świadczeniobiorcy będą mogli liczyć na to dodatkowe wsparcie finansowe od państwa.

W maju 2023 roku ZUS przekazał na rachunek bankowy 79,8 proc. emerytur. Dla nowo przyznanych świadczeń wskaźnik ten przekroczył 85 proc. – wynika z raportu ZUS. Zdaniem prawników wraz z rozwojem technologii, stopień ubankowienia emerytów będzie rósł i może przekroczyć nawet 90 proc. Nie znaczy to jednak, że należy likwidować wypłaty gotówkowe.

Dodatek emerytalny dla sołtysów to jeden ze sztandarowych programów rządu. Może się jednak okazać, że wielu go nie otrzyma, a inni długo na niego poczekają. Problemem jest udokumentowanie pełnienia funkcji - nie tyle przez co najmniej 2 kadencje, ale dokładnie przez 8 lat. KRUS interpretuje bowiem przepisy bardzo zawężająco.

W 2022 roku płatnicy zgłosili do ZUS drukiem ZUS ZSWA 306,5 tys. pracowników, którzy wykonywali pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – przekazał serwisowi Prawo.pl Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Rok wcześniej, czyli w 2021 r., było ich najmniej od momentu, gdy zaczęły być zbierane dane o emeryturach pomostowych – raptem tylko 304,5 tys. osób. Najwięcej, bo 329 tys. pracowników zgłoszono w 2018 r.

W Brukseli unijni partnerzy społeczni negocjują nowe porozumienie. Ma ono na nowo uregulować telepracę i ustanowić prawo pracowników do odłączenia na poziomie europejskim. Jeżeli we wrześniu uda się zawrzeć porozumienie, a Rada UE zdecyduje o przekwalifikowaniu jego tekstu w decyzję Rady, co może się stać do końca br., to za 2-3 lata polscy pracownicy zyskają prawo do bycia niedyspozycyjnym dla pracodawcy po godzinach pracy.

Zasadą jest obowiązek wydania świadectwa pracy w dniu zakończenia zatrudnienia. Dopiero, gdy jest to niemożliwe, powstaje wyjątek od tej zasady – przekazanie dokumentu w ciągu siedmiu dni od końca pracy. Drugim wyjątkiem jest wydanie świadectwa jedynie na wniosek pracownika, wówczas gdy istnieje zamiar kontynuowania współpracy.

Pracownicy cywilni skarżą się na niskie płace wskazując, że osoby przyjmowane do Policji mają wyższe wynagrodzenie niż te z wieloletnim stażem. Nie ma też szczegółowych regulacji ustawowych dotyczących ich statusu. Według MSWiA, w latach 2016-2023 wynagrodzenia pracowników Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Ochrony Państwa wzrosły przeciętnie miesięcznie na etat o 2156 zł.

Trzynastki i czternastki wypłacane Polakom żyjącym w Niemczech, wciąż są wliczane do kwoty ich niemieckiego świadczenia. W efekcie osoby, które je pobrały, otrzymują niższe niemieckie świadczenie. Mimo interwencji ZUS, niemieckie instytucje ubezpieczeniowe nie zmieniły swojego postępowania. Z kolei prowadzone w Polsce analizy podwójnego opodatkowania tego świadczenia nie doczekały się rozwiązań prawnych.