W 2023 r. padły kolejne niechlubne rekordy w ilości tworzonego prawa. Po raz kolejny zwiększyła się liczba ogłoszonych nowych aktów prawnych – łącznie było ich aż 143 155. Przynajmniej raz zmieniono 31 968 aktów, co daje wzrost aż o 26,9 proc. w porównaniu do 2022 r. W żadnej dziedzinie prawa nie zabrakło też przykładów przepisów sprzecznych, niejasnych czy też luk prawnych, które wymagają pilnej poprawy. Wskazujemy je w raporcie "Poprawmy prawo".

Sąd rejonowy dla m.st. Warszawy oddalił skargę na postanowienie referendarza, która dotyczyła odmowy wpisu "nowej" rady nadzorczej TVP w Krajowym Rejestrze Sądowym. Na razie nie zostało upublicznione uzasadnienie wyroku, jednak skutki orzeczenia są już bardziej dotkliwe - decyzję podjął bowiem sędzia zawodowy. Tym samym wpis nowego składu rady nadzorczej TVP został na razie zablokowany.

Położenie większego nacisku na kwalifikacje i zatrudnianie fachowców, wzmocnienie nadzoru, stworzenie skutecznych narzędzi weryfikacji i zaostrzenie odpowiedzialności polityków za podejmowane decyzje właścicielskie. To, zdaniem prawników, kluczowe kwestie, które powinny znaleźć odzwierciedlenie w przepisach mających pomóc w odpolitycznieniu państwowych spółek. Toczą się prace nad projektem ustawy.

Chociaż i w przypadku mediów publicznych, i państwowych spółkach mamy do czynienia z podmiotami Skarbu Państwa, ich sytuacja nie jest identyczna. Dlatego zmiany kadrowe w „zwykłych” spółkach przebiegają raczej sprawnie i bez większych kontrowersji. Eksperci podkreślają, że wciąż pozostają jednak kwestie, które mogą okazać się problematyczne - na przykład obsadzenie stanowisk fachowcami.

Odpowiedzialność członków zarządu spółek handlowych - zarówno karna, jak i cywilna, jest ograniczona terminami przedawnienia. Może się więc okazać, że czasu na wszczęcie określonych postępowań obecna władza wcale nie ma tak dużo, jak się wydaje - pisze Wiktor Wesołowski, adwokat, partner w kancelarii LWW Łyszyk Wesołowski i Wspólnicy sp. k. 

Agencja Rozwoju Przemysłu, ElectroMobility i Polski Fundusz Rozwoju - to trzy spółki państwowe, w przypadku których organem wykonującym prawa z akcji Skarbu Państwa jest prezes Rady Ministrów. Według opublikowanych założeń projektu zmiany rozporządzenia, zgodnie z nowymi przepisami prawo to przejdzie na ministra aktywów państwowych. Celem jest przede wszystkim o ujednolicenie.

"Żelazna miotła kadrowa" w spółkach Skarbu Państwa działa sprawnie, a - jak przewidują eksperci - ostatecznie zmiany dotkną prawdopodobnie wszystkie te instytucje. Coraz częściej mówi się także o odpowiedzialności odwoływanych władz, np. w przypadku Orlenu i Enei. I choć odwołania nie będą miały w tej sytuacji znaczenia, eksperci wskazują, że potencjalnym problemem mogą okazać się terminy przedawnień. Są one krótkie - zwłaszcza w przypadku roszczeń cywilnych.

Warszawski sąd rejestrowy (w zawodowym składzie sędziowskim) utrzymał wpis do rejestru przedsiębiorców KRS likwidacji spółki prowadzącej „Radio Dla Ciebie” - poinformowało we wtorek w oświadczeniu Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To pierwsze rozstrzygnięcie, które zapadło w związku ze skargą na wcześniejsze postanowienie referendarza w tej sprawie.

Podczas poniedziałkowej konferencji prasowej Najwyższa Izba Kontroli przedstawiła najistotniejsze wyniki kontroli fuzji Orlenu i Lotosu. Nie są one korzystne dla poprzednich władz - stwierdzono liczne nieprawidłowości, m.in. rażąco niską cenę za sprzedaż aktywów Grupy Lotos, co najmniej 5 mld zł poniżej szacowanej wartości. Wskazano także, że ówczesny minister aktywów państwowych nie sprawował prawidłowo nadzoru nad połączeniem spółek.

Sąd Rejonowy Lublin-Wschód oddalił wniosek o otwarcie likwidacji spółki Radio Lublin. Decyzję o likwidacji regionalnych rozgłośni Polskiego Radia podjął pod koniec grudnia minister kultury. Postanowienie zapadło na posiedzeniu niejawnym w Wydziale Gospodarczym Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku.

Podczas poniedziałkowego posiedzenia niejawnego warszawski sąd rejonowy zatwierdził wpisanie otwarcia likwidacji Polskiej Agencji Prasowej. To kolejne rozstrzygnięcie w sprawie wpisywania likwidacji spółek mediów publicznych. Wcześniejsze postanowienia - dotyczące TVP i Polskiego Radia - zostały oddalone, m.in. z powołaniem na najnowszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Eksperci uważają, że nie ma powodów, by traktować sytuację spółek odmiennie.

W postanowieniach, w których oddalono wnioski o formalne otwarcie likwidacji TVP i Polskiego Radia, powołano się m.in. na najnowszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, co do którego skuteczności prawnicy mają zasadnicze wątpliwości. Co zaskakujące, nie przeszkodził w tym nawet fakt, że rozstrzygnięcia na razie nie opublikowano. Wskazano bowiem, że nie ma to zasadniczego znaczenia, a rolą sądu rejestrowego nie jest "wybiórcze stosowanie orzeczeń TK".

Postanowieniem referendarza Sądu Rejonowego w Warszawie dla m.st. Warszawy oddalono wniosek o formalne otwarcie likwidacji Polskiego Radia i wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. Rozstrzygnięcie nie jest jednak prawomocne. Wcześniej sądy na terenie całej Polski zaakceptowały kilkanaście wpisów o likwidacji regionalnych rozgłośni radiowych należących do jednostek mediów publicznych.

Znów wraca pytanie, czy likwidacja spółek prowadzących działalność w zakresie publicznej radiofonii i telewizji jest możliwa i dopuszczalna na gruncie obecnego prawa, czy też wymagałaby zmiany ustawy. Emocje podgrzało stanowisko Prokuratora Generalnego w sprawie, która toczyła się przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku posłów PiS. Zdaniem prawników, proces likwidacji spółki może się zacząć, natomiast nie może się skończyć dopóki ustawa nie zostanie zmieniona.

Były prezes zarządu twierdził, że odpowiedzialność za zaległości powinien ponosić także prokurent samoistny, który posiadał wszelkie pełnomocnictwa do reprezentowania spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie zgodził się z tym poglądem i podkreślił, że prokurent samoistny nie został zaliczony przez ustawodawcę do katalogu osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości spółki, więc nie mógł być adresatem zaskarżonej decyzji.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepisy k.s.h. obejmujących rozwiązanie i likwidację spółek akcyjnych w odniesieniu do spółek radiofonii i telewizji są niezgodne z ustawą zasadniczą. Stwierdził również, że wszelkie decyzje ministra nie wywołują skutków prawnych. Wcześniej, podczas wtorkowego posiedzenia zadecydowano o odrzuceniu wniosku o wyłączenie ze sprawy sędziego Jarosława Wyrembaka, który jest uznawany za tzw. dublera.

Informacja o planach przyjęcia projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa, zamieszczona w wykazie prac legislacyjnych i programowych nowego rządu 10 stycznia br., zaskoczyła wielu komentatorów. Dzień później tekst projektu opublikowano już na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Wszystko wskazuje na to, że będzie to pierwszy projekt ustawy transponującej prawo unijne przedstawiony przez rząd Donalda Tuska. Do Sejmu ma on trafić w pierwszym kwartale tego roku – piszą dr Anna Hlebicka-Józefowicz i Gniewomir Wycichowski-Kuchta.

Była prezes zarządu nie chciała ponosić odpowiedzialności za zadłużenie spółki, które powstało w czasie, gdy pełniła swoją funkcję. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma znaczenia, czy niewypłacalność była zawiniona przez zarząd, powstała z przyczyn obiektywnych lub leżących po stronie innych organów spółki albo jej wspólników. Podstawą powstania odpowiedzialności jest bowiem sam fakt bycia członkiem zarządu.

Coraz bardziej skomplikowany staje się spór dotyczący mediów publicznych. W ostatnich dniach zatwierdzono kilka wniosków o otwarcie likwidacji regionalnych rozgłośni radiowych, oddalone zostały natomiast te o wpisanie nowych władz TVP i Polskiego Radia do Krajowego Rejestru Sądowego. Można spodziewać się, że w obu przypadkach zostaną złożone skargi (albo już zdążyło to nastąpić). Eksperci tłumaczą, jaki będzie to miało wpływ na sytuację.

W listopadzie 2023 r. weszła w życie nowelizacja kodeksu spółek handlowych, która zmieniła zasady oferowania udziałów w spółce z.o.o. wobec anonimowego adresata. Wpłynęło to przede wszystkim na finansowanie społecznościowe i dopuszczalne formy promocji, jednak dla syndyków konsekwencje są znacznie bardziej poważne. Przez to, że ustawodawca nie wyłączył stosowania przepisów w postępowaniach upadłościowych, za wykonywanie obowiązków mogą narazić się na surową odpowiedzialność.