Problemy związane z trwającym kryzysem na granicy polsko-białoruskiej, wojna w Ukrainie i zbliżające się zmiany w europejskim prawie migracyjnym – to główne tematy najnowszego numeru Europejskiego Przeglądu Sądowego. Eksperci przeanalizowali m.in. przepisy specustawy ukraińskiej, wdrożenie unijnych przepisów dotyczących nielegalnego przekraczania granicy oraz najnowszą praktykę orzeczniczą.

Bezcelowe jest wnoszenie protestu wyborczego przed datą, w której odbywa się głosowanie do Sejmu i Senatu – uważa sędzia SN Aleksander Stępkowski. Po ogłoszeniu wyborów ich kontrola jest czysto formalna i iluzoryczna – uważają sędziowie nie zasiadający w Sądzie Najwyższym. Winę za to ponosi częściowo kodeks wyborczy, brak poważnych dowodów, ale też członkowie organów wyborczych – brak im odwagi, by podjąć trudne decyzje - wskazują prawnicy.

Po ostatnich zmianach kpc zażalenia w sprawach dotyczących zabezpieczeń są rozstrzygane przez sąd wyższego rzędu. Taki model może spowodować obciążenie sądów odwoławczych, do których trafią dodatkowe sprawy zażaleniowe. Sądom apelacyjnym przybyło obowiązków, a zażaleń na zabezpieczenia w postępowaniach dotyczących kredytów frankowych jest dużo i ich rozpatrywanie może trwać długo.

Ustawa kaucyjna czeka już tylko na publikację. To znaczy, że za kilkanaście miesięcy za zwróconą do sklepu butelkę czy puszkę klient dostanie zwrot pieniędzy. By jednak do tego doszło, najpierw trzeba zbudować cały system zbierania, a to oznacza nowe wymagania dla sklepów i producentów napojów, co nie będzie już takie proste. Tymczasem za błędy będą grozić wielomilionowe kary.

Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych, którzy w razie konieczności wykonują pracę poza normalnymi godzinami pracy, nie mają prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Istnieją jednak wyjątki od tej zasady. Wynikają one z przepisów kodeksu pracy i orzecznictwa.

Związek Powiatów Polskich postuluje, aby nadwyżki z pobieranych przez gminy i powiaty kar oraz opłat za korzystanie ze środowiska, pozostawały w budżetach jednostek samorządu terytorialnego, a nie były przekazywane do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska. Zwłaszcza, że odsetek gmin i powiatów, które te nadwyżki przekazują, jest znikomy.

Bliscy osób zmarłych w wyniku zakażenia legionellą lub same osoby poszkodowane mogą dochodzić odszkodowania. Nie wiadomo jednak, od kogo. Odpowiedzialnych trudno wskazać bez znalezienia źródła zakażenia - a to na razie nie jest znane. Jest co najmniej jeden wyrok sądowy w podobnej sprawie, wskazujący na odpowiedzialność spółki wodociągowo-kanalizacyjnej. W grę może też wchodzić odpowiedzialność właścicieli lub zarządców nieruchomości.

W czwartek, 31 sierpnia, ruszył drugi etap reformy uwłaszczeniowej. Przez rok przedsiębiorcy będą mogli składać wnioski o przekształcenie we własność prawa użytkowania wieczystego do gruntów komercyjnych. Masowych uwłaszczeń jednak nie będzie. Wielu firmom to się zwyczajnie nie opłaca. Termin na składanie wniosków jest też zbyt krótki. W ustawie nie zabrakło również niedomówień, co dodatkowo może zniechęcić do uwłaszczenia. 

Sejm z poprawkami Senatu przyjął nowelizację prawa oświatowego i innych ustaw, która pozwala na tworzenie branżowych centr umiejętności. Odrzucił veto Senatu do ustawy o współpracy władz ws. przewodnictwa Polski w Radzie UE, a także powołał członków komisji do spraw wpływów rosyjskich. Środowe posiedzenie było ostatnim w tej kadencji Sejmu.

Izba Gospodarki Elektronicznej (E-Izba) wystąpiła do Ministerstwa Finansów o wydanie oficjalnego stanowiska w sprawie wdrożenia unijnej dyrektywy DAC-7, która nakłada na platformy cyfrowe obowiązek raportowania danych o sprzedawcach. Izba zwraca uwagę, że powstało "wiele zamieszania wokół nieistniejących przepisów". Tymczasem na dziś nadal nie jest znana ani data wejścia w życie przepisów krajowych, ani ich ostateczna treść.

Obrót prywatną ziemią rolną oraz zasiedzenie nieruchomości będą odrobinę łatwiejsze. Trudności czekają natomiast fundacje rodzinne. Nie będą już mogły korzystać z ułatwień w obrocie ziemią rolną. 28 sierpnia prezydent podpisał zmiany do pakietu nowelizacji ustaw rolnych.

Związkowcy rozpoczną rok szkolny od pikiety pod gmachem Ministerstwa Edukacji i Nauki - w ten sposób chcą zamanifestować swój sprzeciw wobec nieudanych reform, zbyt obszernej podstawie programowej oraz przede wszystkim zbyt niskich wynagrodzeń pedagogów. W pikiecie wezmą udział również przedstawiciele rodziców i oświatowych organizacji społecznych oraz liderzy edukacyjni.

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o odnawialnych źródłach energii, który ma m.in. dostosować prawo do regulacji unijnych. Dzięki nowym przepisom tego typu źródła energii mają być szerzej wykorzystywane na terenie kraju, a także ułatwić m.in. tworzenie inwestycji umożliwiających korzystanie z biometanu. Ułatwienia mają objąć również klastry energii.

Agitację wyborczą może prowadzić każdy komitet wyborczy i każdy wyborca, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego – wyjaśnia Państwowa Komisja Wyborcza. Przepisy kodeksu wyborczego nie ograniczają możliwości uczestnictwa w kampanii wyborczej osób publicznych.

W czasie epidemii Covid-19 poprawiła się sytuacja finansowa szpitali powiatowych, gdyż zmienił się sposób ich funkcjonowania. Jednak już w 2022 roku zadłużenie tych placówek rosło. Szpitale miały też problem z ustalaniem norm zatrudnienia personelu medycznego, zwłaszcza pielęgniarskiego. Lekarze z kolei pracowali przez kilka dni bez przerwy, w jednym przypadku nawet przez 73 godziny - alarmuje NIK w raporcie pokontrolnym o kondycji szpitali powiatowych w latach 2020-2022.

Producenci energii nadal muszą przekazywać wpłaty „nadmiarowych” zysków na Fundusz Wpłaty Różnicy Ceny, bo taki obowiązek nakłada na nich ustawa wprowadzona po to, by złagodzić skutki kryzysu energetycznego w Europie. Przepisy mają obowiązywać do końca 2023 r., to jednak niezgodne z prawem unijnym - wskazują eksperci Lewiatana, którzy wskazują na konieczność zmian.

Aż 55 proc. rodziców zamierza posłać swoje dzieci na płatne korepetycje - wynika z raportu „Polaków Portfel Własny: edukacja przyszłości”. W grupie tej dominowały kobiety (70 proc. wskazań wśród matek vs 38 proc. ojców) i mieszkańcy małych miast do 50 tys. osób (73 proc.). Pod względem dochodu byli to rodzice z zarobkami od 5000 zł netto w górę.

Krajowa Rada Sądownictwa ostrzegła w uchwale, że każde zachowanie będące sprzeniewierzeniem się zasadzie niezawisłości i bezstronności powinno zostać ocenione w kategorii przewinienia dyscyplinarnego jako uchybienie godności urzędu sędziego. Zapowiada też kontrolę Fundacji Dom Sędziego Seniora i Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”.

Krajowa Rada Sądownictwa 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu plenarnym zdecydowała o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisu o Sądzie Najwyższym, który wprowadza możliwość nadania uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego mocy zasady prawnej.

W Dzienniku Ustaw opublikowana została ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących regulacji stanu prawnego niektórych dróg ogólnodostępnych, którą parlament uchwalił z inicjatywy prezydenta. Nowe przepisy mają ułatwić gminom nabywanie terenów zajętych przez co najmniej 20 lat pod ogólnodostępne drogi, które nie są jednak zaliczone do kategorii dróg publicznych.