Aktualności - Samorząd i administracja

Gmina określi zasady partycypacji inwestora w pracach nad ZPI

Budownictwo Ład Przestrzenny

Rada gminy w drodze uchwały będzie mogła wydać wytyczne dotyczące umów urbanistycznych zawieranych w procedurze sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI) – przewiduje ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

12.01.2026

Język śląski językiem regionalnym

Samorząd terytorialny

Nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego przewiduje uchwalona w piątek przez Sejm nowelizacja ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych. Na mocy ustawy język śląski ma zostać wpisany do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako drugi, obok języka kaszubskiego, język regionalny.

12.01.2026

Ustawa o zgubach: wyższe limity, krótsze terminy, nowe obowiązki

Samorząd terytorialny Domowe finanse

Zmiana definicji „właściwego starosty”, nowe obowiązki dla starostów, zarządców budynków i przewoźników, zmodyfikowane terminy poszukiwań właścicieli zgub, wyższe progi wartości rzeczy znalezionych oraz jasne zasady postępowania z dokumentami, kluczykami i przedmiotami niebezpiecznymi – taką przebudowę ustawy o rzeczach znalezionych zaakceptował Sejm i Senat. A wszystko po to, aby zguba wróciła do właściciela.

12.01.2026

Wniosek o jakości internetu - także na papierze

Administracja publiczna

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk (na zdjęciu) wystąpił do prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Przemysława Kuny, aby obywatel mógł składać wniosek o dostęp do informacji o jakości internetu w formie papierowej. Dlatego, że obecnie, aby skorzystać z e-usługi i sprzętu pomiarowego, wniosek trzeba złożyć online. Skutkiem takiej procedury może być wykluczenie obywateli lub ich dyskryminacja.

10.01.2026

Sejm za poprawkami Senatu do nowelizacji przepisów o administracji rządowej

Administracja publiczna

Sejm opowiedział się w piątek za poprawkami Senatu do ustawy zmieniającej przepisy o funkcjonowaniu administracji rządowej, która określa podmioty mogące wykonywać zadania w zakresie równego traktowania i polityki senioralnej. Ma też zapewnić dostęp do informacji o prawie oraz o przebiegu rządowego procesu legislacyjnego w sposób uporządkowany i kompleksowy. Nowelizacja trafi teraz na biurko prezydenta.

09.01.2026

Sejm uchwalił nowelizację dotyczącą ochotniczych straży pożarnych

Administracja publiczna

W piątek posłowie jednomyślnie opowiedzieli się za nowelizacją ustawy Prawo o ruchu drogowym i ustawy o kierujących pojazdami dotyczącą OSP, PSP, ratowników górskich oraz wodnych. Zakłada ona m.in., że quady przez nich używane mogą poruszać się jak pojazdy uprzywilejowane. Za uchwaleniem ustawy jednomyślnie zagłosowało 434 posłów. Teraz ustawa trafi do Senatu.

09.01.2026

Sejm zgodził się na przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do azylu na granicy z Białorusią

Administracja publiczna Prawo europejskie

Sejm zgodził się w piątkowym głosowaniu na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Będzie ono obowiązywać od 21 stycznia przez kolejnych 60 dni. Za wnioskiem Rady Ministrów o wyrażenie zgody przez Sejm na przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zagłosowało 421 posłów, 15 było przeciw. Nikt nie wstrzymał się od głosu.

09.01.2026

Zmiana zasad rozpatrywania wniosków o bon ciepłowniczy

Domowe finanse Dodatek osłonowy Energetyka

Gmina nie będzie musiała rozpatrywać wniosków o bon ciepłowniczy, jeśli na jej terenie nie funkcjonuje wymagany system ciepłowniczy albo cena ciepła nie przekracza określonego poziomu. W takich sytuacjach organ gminy nie będzie wydawał decyzji odmownej, a jedynie poinformuje mieszkańców o braku możliwości uzyskania świadczenia, publikując stosowną informację na stronie urzędu lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób. Taką zmianę niesie nowelizacja przepisów o bonie ciepłowniczym podpisana przez prezydenta.

09.01.2026

78 tys. zł kary za komunikat prasowy: Policja ujawniła dane wrażliwe

Policja RODO

Łącznie 78 tys. zł kary nałożył prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych na komendanta miejskiego policji w Krakowie za ujawnienie w komunikacie prasowym danych kobiety, którą w 2023 r. policja próbowała namówić do ujawnienia, kto pomógł jej w dokonaniu aborcji. Prezes UODO wytknął też brak należytego nadzoru nad procesami przetwarzania danych osobowych.

09.01.2026

Myśliwy dewizowy nie musi umieć tyle co ten z Polski

Administracja publiczna

Cudzoziemiec, który zapłaci za polowanie w Polsce, nie musi znać polskich przepisów łowieckich ani zdawać egzaminu, który jest obowiązkowy dla polskich myśliwych. Wystarczy, że ma pozwolenie na broń i strzela pod okiem członka PZŁ. To efekt przepisów umożliwiających tzw. polowania dewizowe, które - choć przynoszą dochody - budzą coraz więcej wątpliwości prawnych.

09.01.2026

Portal poparcia kandydatów coraz bliżej- Senat przyjął ustawę z poprawkami

Wybory

Senat poparł ustawę, która ma na celu utworzenia portalu umożliwiającego online udzielanie poparcia listom kandydatów do Sejmu i Parlamentu Europejskiego oraz kandydatom na Prezydenta RP i senatorów. Do nowelizacji Kodeksu Wyborczego senatorowie wprowadzili 7 poprawek o charakterze legislacyjno – redakcyjnych. Ustawa wróci teraz do Sejmu.

08.01.2026

UODO skontroluje podmioty prowadzące BIP

RODO Nowe Technologie

Podmioty prowadzące Biuletyn Informacji Publicznej znalazły się w planie kontroli sektorowych Urzędu Ochrony Danych Osobowych na 2026 rok. Zdaniem urzędu to jeden z obszarów, w których odnotowywano w ostatnim roku incydenty związane z ochroną danych osobowych. Kontrole obejmą też podmioty lecznicze dzieci w zakresie przetwarzania danych osobowych przy wykorzystywaniu monitoringu wizyjnego.

08.01.2026

Pinezka w aplikacji "gdziesieukryć", czyli uciec, ale dokąd?

Budownictwo Obrona cywilna Bezpieczeństwo publiczne

Aplikacja „Gdzie się ukryć” ma pomóc obywatelom w sytuacji zagrożenia. Większość wskazanych miejsc zlokalizowanych jest w nieruchomościach prywatnych, a ich właściciele... nawet o tym nie wiedzą. To rodzi pytania o odpowiedzialność, dostępność i realne bezpieczeństwo. Eksperci ostrzegają: mapa z pinezkami nie zastąpi procedur, standardów i prawa, a w razie godziny „W” może wręcz pogłębić chaos.

08.01.2026

WSA: Rodzice zawsze wspólnie decydują o zmianie nazwiska dziecka

Kodeks postępowania administracyjnego

Rodzic, którego władza rodzicielska jest zawieszona, ma prawo wziąć udział w postępowaniu administracyjnym o zmianę nazwiska dziecka. Jeżeli nie uczestniczył w nim bez własnej winy, ma prawo żądać wznowienia postępowania - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W tej sprawie, kierownik USC poprzestał na odebraniu oświadczenia od matki dziecka.

07.01.2026

Wniosek o zmianę nazwiska będzie można złożyć online

Administracja publiczna

Ministerstwo Cyfryzacji chce wprowadzić e-usługę, która pozwoli na złożenie do kierownika urzędu stanu cywilnego oświadczenia o powrocie do dawnego nazwiska po rozwodzie, bez wizyty w urzędzie. Zakłada tak projekt zmian niektórych ustaw w związku z rozwojem rejestrów publicznych oraz niektórych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ustawy o ewidencji ludności i ustawy o dokumentach paszportowych.

05.01.2026

ZPP proponuje zmiany w projekcie ustawy o rejestrach publicznych

Samorząd terytorialny Transport

Związek Powiatów Polskich popiera kierunek zmian proponowany w projekcie ustawy przygotowanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, który zakłada zniesienie obowiązku dołączania odpisów z rejestrów publicznych do wniosków kierowanych do administracji. Organizacja wskazuje jednak na potrzebę doprecyzowania procedur, szczególnie w zakresie profesjonalnej rejestracji pojazdów oraz rozszerzenie zmian na przepisy dotyczące działalności lobbingowej.

05.01.2026

Nawet 30 tys. zł za spowodowanie zagrożenia pożarowego - przepisy obowiązują od 2 stycznia

Prawo karne Bezpieczeństwo publiczne Zmiany w prawie 2026

Podwyższenie z 5 tys. zł do 30 tys. zł maksymalnej grzywny za stworzenie zagrożenia pożarowego oraz górnej kwoty mandatów z 500 zł do 5 tys. zł - przewiduje nowelizacja kodeksu wykroczeń i kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, która wchodzi w życie 2 stycznia. Stawki grzywny i mandatów nie były zmieniane od blisko ćwierć wieku. Ale, aby kary były skuteczne, potrzebne są też inne działania.

01.01.2026

Nowy wzór wniosku o pomoc finansową dla repatriantów

Administracja publiczna Zmiany w prawie 2026

Od 1 stycznia 2026 r. będzie obowiązywać nowy wzór formularza wniosku o jednorazową pomoc finansową dla repatriantów. Nowy wzór ma nie tylko uporządkować procedury, ale przede wszystkim przyspieszyć i uprościć dostęp do wsparcia dla osób powracających do ojczyzny po latach życia za granicą.

31.12.2025

Rząd chce wygasić pomoc obywatelom Ukrainy na dotychczasowych zasadach

Samorząd terytorialny Szkoła i uczeń Ukraina

Rząd planuje wygasić przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i zastąpić je rozwiązaniami systemowymi. Nowa ustawa ma ujednolicić zasady wsparcia dla osób objętych ochroną czasową, dostosować prawo do obecnej sytuacji migracyjnej oraz wdrożyć zalecenia UE dotyczące stopniowego wycofywania tymczasowej ochrony.

30.12.2025

Mniejsze Organizacje Pożytku Publicznego bez obowiązku badania sprawozdań

Zmiany w prawie 2026

Zwolnienie z obowiązku badania sprawozdań finansowych przez mniejsze Organizacje Pożytku Publicznego (OPP) przewiduje rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 22 grudnia 2025 roku, które weszło w życie 30 grudnia. Zmiana ma na celu odciążenie organizacji pozarządowych od kosztów oraz formalności. Obowiązek badania sprawozdań finansowych nadal będzie dotyczył największych OPP, spełniających kryteria określone w ustawie o rachunkowości.

30.12.2025