Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Chociaż przysługuje ono matce, ojcu lub opiekunowi, to w istocie służy dziecku. Dlatego też faktyczne przeznaczenie wypłaconych pieniędzy ma kluczowy wpływ na ocenę, czy świadczenie było nienależne.

Prawidłowe wypełnienie wniosku o ustanowienie opiekuna tymczasowego dla małoletniego dziecka pochodzącego z Ukrainy wymaga uwzględnienia różnych istotnych informacji. Wiele osób zastanawia się nad tym, jakie elementy pisma są konieczne. Część sądów na swoich stronach zamieściła wzory wniosku, a sędziowie z Iustitii opracowali formularz w wersji dwujęzycznej.

Katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy rezygnują z pracy, by opiekować się osobą niepełnosprawną, określa ustawa o świadczeniach rodzinnych. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej nie zamierza go rozszerzać. Osoby niesamodzielne wymagające pomocy innych, mogą jednak zwrócić się o wsparcie do ośrodka pomocy społecznej w miejscu zamieszkania, o udzielenie pomocy.

Polskie sądy rodzinne będą musiały zająć się tysiącami spraw dotyczących opieki nad ukraińskimi dziećmi. Wiele z nich przez granicę przedostało się z rodzicami, ale wielu towarzyszyły babcie, ciocie lub znajomi bez prawnych podstaw do sprawowania nad nimi pieczy. I choć w specustawie znalazły się chwalone przez prawników narzędzia, problem jest zasadniczy - wydziały rodzinne mogą tych nowych spraw nie udźwignąć.

Trybunał Konstytucyjny odroczył w środę bez podania terminu rozprawę w sprawie ograniczenia dziedziczenia prawa o zachowek. Uznania tego przepisu za niekonstytucyjny chcą dwie kobiety, którym sąd odmówił prawa do dziedziczenia tego roszczenia. Przedstawiciele Prokuratora Generalnego i Sejmu wnieśli o uznanie zaskarżonego przepisu za zgodnego z konstytucją.

Przeprowadzenie wywiadu telewizyjnego z 11-latką bez zgody rodziców stanowiło naruszenie prawa do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego dziecka - stwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka. Sprawa dotyczyła Rumunii, ale polskie prawo stanowi także, że w takich sytuacjach konieczna jest zgoda przedstawiciela ustawowego, czyli rodziców lub opiekunów prawnych.

W ramach Polskiego Ładu wprowadzono Rodzinny Kapitał Opiekuńczy - nowe świadczenie dla rodziców dzieci ułatwiające łączenie rodzicielstwa z pracą zawodową. Dla rodziców jest to forma wsparcia, dla samorządów dodatkowe obowiązki w zakresie sprawozdawczości, nadzoru i zmian organizacyjnych w żłobkach. RKO ma też wpływ na realizację projektów unijnych.

Polską granicę przekraczają obecnie setki tysięcy obywateli Ukrainy, którzy szukają schronienia przed wojną. To głównie kobiety i dzieci. Część spośród tych ostatnich przekracza granicę bez jakichkolwiek dokumentów i nie zawsze z rodzicami. Prawnicy obawiają się, że sytuację mogą wykorzystywać handlarze ludźmi i podziemie adopcyjne. Tym bardziej, że już uaktywnili się chętni "do opieki" nad dziećmi/sierotami.

Jednym z etapów rozwodzenia się par posiadających małoletnie dzieci ma być rodzinne postępowanie informacyjne. Ministerstwo Sprawiedliwości chciało, by poprzedzało pozew o rozwód i sądową batalię, ale prawnicy - w tym sędziowie - alarmowali, że to znacząco wydłuży rozwody. Resort szykuje więc zmianę projektu i najpierw ma być pozew, a dopiero potem spotkanie informacyjne.

Początek roku to czas rozwodów. Statystyki nie kłamią, to właśnie w tym okresie do sądów trafia najwięcej wniosków rozwodowych. Do prawników z kolei, liczniej niż w innych miesiącach, zgłaszają się rozczarowani małżonkowie z prośbą o pomoc. Styczniowe rozstania to zaskakujący efekt postanowień noworocznych, które „umocniła” pandemia.

W toku procesu rozwodowego małżonkowie ustalili, że mąż będzie płacił żonie alimenty przez określony czas, m.in. do czasu podziału ich majątku wspólnego. Mimo upływu kilku lat nie doszło do podziału majątku. Rację ma powód, który domaga się uchylenia obowiązku alimentacyjnego. Jego utrzymywanie godziłoby w zasady współżycia społecznego - przyjął Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim.

Dokonanie korekty płci metrykalnej poprzez wprowadzenie wzmianki dodatkowej do aktu urodzenia oraz odmowa wydania nowego aktu urodzenia, zawierającego zmienioną płeć metrykalną i pozbawionego adnotacji o zmianie, nie stanowiła dyskryminującego naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego - uznał w czwartek Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Wojewoda wymeldował kobietę, która z powodu konfliktu z mężem musiała opuścić dom i znaleźć nowy dach nad głową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie. Uznał, że organ nie wziął pod uwagę braku dobrowolności przy zmianie miejsca pobytu i pozwu, w którym małżonka domagała się wydania kluczy oraz dopuszczenia do współposiadania nieruchomości.

Adopcja ma służyć zapewnieniu dziecku najlepszych warunków do rozwoju u boku rodziców adopcyjnych. Bywa, że po orzeczeniu przysposobienia, zgłaszane jest żądanie jego rozwiązania. Uwzględnienie powództwa może wchodzić w grę tylko sporadycznie, gdyż sąd nie rozwiąże stosunku przysposobienia, jeśli mogłoby to zaszkodzić dobru małoletniego dziecka.

Sąd, który rozpoznał apelację jednej ze stron procesu na posiedzeniu niejawnym, mimo jej wniosku o zbadanie tego na rozprawie i o decyzji tej nie poinformował wcześniej stron, czym uniemożliwił złożenie od niej sprzeciwu, rażąco naruszył konstytucyjne prawo do sądu – ocenił Rzecznik Praw Obywatelskich. I złożył skargę nadzwyczajną do Sądu Najwyższego.

W razie wniesienia przez właściwy organ skargi kasacyjnej możliwe będzie wstrzymanie z urzędu wykonania prawomocnego postanowienia sądu, które nakazuje, aby dziecko wróciło do państwa miejsca stałego pobytu. Taką zmianę proponuje rząd do Kodeksu postępowania cywilnego. Po jej wejściu w życie prokurator zablokuje wykonanie takiego postanowienia.

Przygotowaliśmy kolejny raport „Poprawmy prawo”. Wynika z niego, że coraz więcej przepisów wymaga pilnej poprawy. Wiele regulacji jest kuriozalnych – np. źle zaparkowaną hulajnogę trzeba holować jak samochód, a w przepisach nadal żywe są PRL i Milicja Obywatelska. Nie wiadomo jaki jest limit osób na ślubach cywilnych, a od otrzymanych z zagranicy spadków i darowizn trzeba podwójnie zapłacić podatek. Prawo podlega nieustannej inflacji.

Kontakty z dzieckiem podobnie jak alimenty budzą w czasie rozwodów spore emocje. Choć teoretycznie jedno i drugie jest prawem dziecka i obowiązkiem rodziców, ustalenia w tym zakresie często przedłużają się w czasie a bywa, że stają kartą przetargową w konflikcie między byłymi partnerami. Prawnicy są zgodni jeśli chcemy utrzymać więź z dzieckiem, kwestia kontaktów trzeba uregulować jak najszybciej. Jeśli nie da się inaczej to na drodze sądowej.

Sąd opiekuńczy, orzekając o zleceniu kuratorowi sądowemu przymusowego odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej, nie bada zasadności orzeczenia podlegającego wykonaniu - tak brzmi uchwała Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. SN dodał, że możliwość zakwestionowania wykonalnego orzeczenia sądowego musiałaby być wyraźnie przyznana sądowi w tym postępowaniu.

Urodzone za granicą dzieci par jednopłciowych nie powinny mieć problemów z otrzymywaniem polskich dokumentów – tak wynika m.in. z orzecznictwa NSA oraz rozstrzygnięć unijnych trybunałów i to niezależnie od tego, czy państwo uznaje związki jednopłciowe. Tymczasem Sejm tak zmienił przepisy, że może być to jeszcze trudniejsze.