W 2019 roku Polka, matka czteroletniego chłopca przywiozła go z Irlandii do Polski. Tłem miała być przemoc, jakiej dopuszczał się wobec niej ojciec dziecka, co zresztą było przedmiotem postępowania karnego. Mężczyzna wystąpił jednak do polskiego sądu, bo chciał, by syn bezzwłocznie wrócił. Takie też były orzeczenia I i II instancji. Teraz SN zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Gdy para konkubentów ze sobą się rozstaje, rozlicza poczynione nakłady; mężczyzna pozwala kobiecie mieszkać w lokalu, w budynku który jest jego własnością. Powstaje pytanie czy taka służebność mieszkania ma wpływ na rozliczenie? I czy konkubenci mają równie prawo swobodnego korzystania ze wszystkich budynków, które zostaną wybudowane i prawo do przyjmowania gości?

Sąd może skierować na leczenia alkoholika, ale nie ma żadnych sankcji za niestawienie się na terapię. Ponadto brakuje procedur przyjęcia takiego przymusowego pacjenta na leczenie. Dlatego zdaniem ekspertów, a także Najwyższej Izby Kontroli, przepisy trzeba poprawić, bo te obecnie obowiązujące w praktyce nie działają. Problemem jest też niska skuteczność takich przymusowych terapii.

Potrzebna jest zmiana podejścia adwokatów i radców prawnych do postępowań rozwodowych, szczególnie tych, w których chodzi o osoby posiadające małoletnie dzieci. Bo to właśnie dzieci najczęściej ponoszą konsekwencje konfliktów okołorozwodowych. A takie nastawienie wspierające i rodziców, i dziecko jest też szansą na zwiększenie swojej konkurencyjności na rynku - mówi adwokat Robert Ofiara.

Od 1 stycznia 2022 r. w życie wchodzi ustawa o rodzinnym kapitale opiekuńczym. To nowe świadczenie, będące elementem Polskiego Ładu. W jego ramach, rodzice najmłodszych dzieci mogą liczyć na nawet 12 tys. zł dodatkowego wsparcia. Rząd poinformował, że w 2022 roku na rodzinny kapitał opiekuńczy przeznaczy ok. 3,1 mld zł.

W świetle prawa nie istnieją, ale według szacunków liczba jednopłciowych rodziców wychowujących dzieci sięga w Polsce 50 tysięcy. Taką liczbę podają autorzy raportu stowarzyszenia Miłość Nie Wyklucza – „Jesteśmy rodziną. Co myślą Polacy i Polki o rodzinach osób LGBTIQ?”. I dodają, że tylko 54 proc. polskiego społeczeństwa zdaje sobie z tego sprawę.

W ciągu ostatnich trzech lat zmniejszyła się zarówno liczba dłużników alimentacyjnych, jak i kwota ich zaległości zgromadzonych w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor. Nie jest to jednak efekt poprawy ściągalności, ale przede wszystkim zmiany przepisów z 2018 roku, od kiedy to zaległości starsze niż 6 lat nie mogą być zgłaszane do BIG. Od 29 grudnia znika 6-letnie ograniczenie terminowe.

Pełnomocnicy prowadzący sprawy rozwodowe powinni chronić nie tylko interesy osób dorosłych - rodziców, ale też ich dzieci. To daje szansę np. na rozwiązanie kwestii związanych z kontaktami czy alimentami. Dlatego Komitet Ochrony Praw Dziecka chce pójść o krok dalej i działającym tak kancelariom nadawać specjalne certyfikaty - "przyjaznej dziecku".

Rząd proponuje zmiany w prawie spadkowym – mają umożliwiać pozbawienie praw do spadku osobę, która nie opiekowała się spadkodawcą. Eksperci są sceptyczni i uważają, że projektowane regulacje są mało precyzyjne i będą sporym wyzwaniem dla sądów. Co więcej, nie tylko podsycą rodzinne spory, ale również wydłużą postępowania spadkowe.

Z roku na rok zwiększa się liczba kontaktów dzieci i rodziców przy udziale kuratora. Sądy często traktują taką możliwość jak ostatnią deskę ratunku, a kuratorzy podkreślają, że takie spotkania powinny być traktowane jako sytuacje wyjątkowe, bo stosowane zbyt długo, czasem latami, budowie więzi z rodzicem nie służą. Do sprawy wracają teraz, opiniując projekt noweli Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Dziecko będące obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej ma prawo do dowodu lub paszportu na podstawie aktu urodzenia wskazującego dwie matki, wydanego przez inne państwo członkowskie. Nawet jeśli dane państwo nie uznaje rodzicielstwa jednopłciowego - orzekł we wtorek 14 grudnia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w odpowiedzi pytanie prejudycjalne sądu z Bułgarii.

W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej znowu głośno jest o alienacji rodzicielskiej - tym razem w kontekście rezolucji Parlamentu Europejskiego. Co ważne ten zapis ma chronić kobiety i dzieci pokrzywdzone przemocą, a sięga się po niego jak po zasłonę dymną także w rozgrywkach okołorozwodowych. Tymczasem polską bolączką są nie tylko "alimenciarze", a z roku na rok coraz mocniej rodzice utrudniający kontakt z dzieckiem.

Sąd opiekuńczy może - na podstawie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego - postanowić o sporządzeniu nowego aktu urodzenia po prawomocnym zaprzeczeniu ojcostwa męża matki. Zainteresowanym w takiej sprawie jest także mężczyzna, którego ojcostwo zostało zaprzeczone. Jeżeli okaże się, że nie jest on uczestnikiem postępowania, sąd wezwie go do udziału w sprawie (art. 510 § 2 k.p.c.).

Przemoc ze względu na płeć, której doświadczają kobiety, jest naruszeniem podstawowych praw i wolności człowieka - stwierdza Recznik Praw Obywatelskich. I przypomina, że wiążące Polskę prawo międzynarodowe i europejskie wymaga przyjęcia przepisów odpowiadających na wszelkie formy tej przemocy - i w sferze publicznej, i prywatnej. Apleuje o całościową państwową strategię w tej dziedzinie.

Pandemia Covid-19 na całym świecie pogłębiła istniejące nierówności między kobietami i mężczyznami w prawie wszystkich dziedzinach życia, przekreślając wiele ciężko wywalczonych osiągnięć ostatnich lat. W Polsce zamiast programów wsparcia dla kobiet - zaostrzono prawo, głównie w sferze zdrowia i prokreacji. W trakcie debaty w Instytucie Spraw Publicznych rozważano możliwości odbudowy społeczeństwa opartego na równości.

W nagłych przypadkach każdy sąd opiekuńczy może zająć się sprawą małoletniego lub ubezwłasnowolnionego, bez względu na to, czy byłby on właściwy miejscowo do jej rozpoznania. Co do zasady, postępowanie powinno być prowadzone w sądzie opiekuńczym miejsca zamieszkania osoby, której ono dotyczy. Problemy mogą pojawić się także na etapie postępowania wykonawczego.

Świadczenie rodzicielskie przysługuje matce dziecka. Bez znaczenia jest więc kwestia jej pełnoletniości i ograniczonej zdolności do czynności prawnych, która uniemożliwia posiadanie władzy rodzicielskiej. Przyjęcie odmiennego stanowiska stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości i sprawiedliwości społecznej oraz byłoby przejawem dyskryminacji. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Ugodę można wypracować w każdej sprawie, w której jest to dopuszczalne. Potrzebna jest przede wszystkim dobra wola skonfliktowanych stron do próby porozumienia za pośrednictwem mediatora. W sprawach rodzinnych mediacja odgrywa istotną rolę, bo pozwala też odłożyć emocje na bok i skupić się np. na dobru dzieci rozstającej się pary - mówi Mariusz Jankowski, mediator.

Rodzinne postępowanie informacyjne ma dać małżonkom czas na wyjaśnienie problemów i wypracowanie uzgodnień w sprawach dzieci, których dobro jest najważniejsze. Obecnie strony czekają na rozwód średnio ok. 9 miesięcy i to nawet jeśli korzystają z mediacji. Nasz projekt zakłada, że czynności przed sądem będą mogły być znacznie ograniczone, a efektem będzie osłabienie konfliktu między rozwiedzionymi.

Proponowane przez resort sprawiedliwości zmiany w postępowaniu rozwodowym mają poprawić sytuację dzieci. Jednak wiele wskazuje, że podczas projektowanego postępowania informacyjnego dzieci będą alienowane od rodziców albo nie będą otrzymywać potrzebnych środków finansowych, ponieważ nie przewiduje się zabezpieczenia w tym zakresie - twierdzi adwokat Agata Koschel-Sturzbecher.