Posłowie nie zdecydowali się rozstrzygnąć, co dalej z wuzetkami - projekt, który zakładał, że złożenie wniosku o wydanie warunków zabudowy do końca tego roku oznaczałoby uzyskanie bezterminowej wuzetki, cały czas będzie jeszcze procedowany. Nie wiadomo też, czy Sejm pozwoli, aby wuzetki składane do końca tego roku, były wydawane dopiero w 2027 r., a urzędy nie płaciłyby kar za opóźnienia w rozpatrywaniu lawiny napływających do gmin wniosków o wuzetki, a zamiast tego cały wysiłek skupiły na szybkim uchwaleniu planów ogólnych. W piątek posłowie przyjęli jedynie drobną - acz znaczącą w praktyce - nowelizację przepisów o planowaniu przestrzennym dotyczącą inwestycji celu publicznego.

Opcje call w umowie spółki, które wymuszają wykup udziałów od prywatnego inwestora w zamian za długoletnie waloryzowane płatności, to w istocie forma kredytowania, więc ich łączną wartość należy uwzględniać przy wyliczaniu limitów dopuszczalnego zadłużenia – wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sędziowie podzielili obawy zgłaszane co do tej oryginalnej - jak na polskich samorządowców - inżynierii finansowej przez kielecką Regionalną Izbę Obrachunkową. W sprawie pojawia się też wątek indeksowania wskaźnikiem WIBOR.

Nowe regulacje, dotyczące zmiany granic gmin, zdefiniowanie „liczby mieszkańców”, zmiany w nadzorze prawnym nad samorządową legislacją, uzupełnienie zadań własnych gminy, zniesienie ograniczeń w liczbie zastępców wójta, burmistrza i prezydenta - to tylko niektóre propozycje w projekcie ustawy o likwidacji barier utrudniających funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego. Zdaniem prawników zmiany są potrzebne, ale nie rozwiązują rzeczywistych problemów samorządów.

Co dziewiąty senior jest więźniem w swoim własnym lokum, gdyż mieszka wysoko, a jego kamienica nie ma windy. Jednym z instrumentów pomocy ma być tzw. najem senioralny, czyli możliwość wynajęcia własnego mieszkania gminie w zamian za lokal komunalny na parterze albo w bloku z windą. Projekt nowelizacji ustawy lokatorskiej w tej sprawie właśnie rozpoczyna ścieżkę legislacyjną.

Projekt prezydenta Karola Nawrockiego zakładający zwolnienie z podatku do limitu 140 tys. zł dla każdego z rodziców wychowujących co najmniej dwójkę dzieci wzbudza niepokój wśród samorządów. Zarząd Związku Miast Polskich choć przyznaje, że intencja projektu – wsparcie rodzin wielodzietnych – budzi zrozumienie, ale nie może odbywać się to kosztem budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Uchwała nie powinna mieć charakteru abstrakcyjnego, bo do tej pory nie wystąpiły rozbieżności w orzecznictwie w tym zakresie. Zarówno przed sprawą prejudycjalną, jak i bezpośrednio po niej, sądy jednolicie wskazywały na zwolnienie w stosunku do całych działek. Sposób sformułowania pytania z uzasadnienia ustnego sugeruje, że uchwała będzie dotyczyć konkretnej sprawy - pisze Rafał Kran, partner w MDDP.

Ministerstwo Infrastruktury planuje rozwój kolei wąskotorowych – nie tylko jako atrakcji turystycznych, ale i lokalnych, regularnych przewoźników, choć niekoniecznie całorocznych. Samorządom łatwiej też będzie planować przebudowy i remonty kolejek dojazdowych, gdyż mają dostać do tego instrumenty prawne, jak i wsparcie finansowe. Tak wynika z projektowanych nowelizacji kilku ustaw kolejowych.

Samorządy wciąż weryfikują deklaracje złożone na podstawie nowych przepisów o podatku od nieruchomości. Porównanie z poprzednimi latami może sprawić, że część firm dopłaci podatek wstecz. Okazuje się też, że nowelizacja nie tylko nie wyeliminowała wątpliwości, ale stworzyła nowe, dotyczące np. trwałego związku z gruntem czy opodatkowania instalacji i urządzeń. Pierwsze interpretacje podatkowe są niestety niekorzystne dla podatników.

Wojewoda śląski stwierdził nieważność kolejnego planu ogólnego gminy. Obok Pyskowic, które najszybciej w Polsce opracowały plan ogólny, drugą pechową gminą, której urzędnicy zakwestionowali nowy plan, są Jejkowice koło Rybnika. Narastają więc obawy o los reformy planowania przestrzennego w Polsce, jakość przepisów i los przyszłych inwestycji.

Gminy przejmowały grunty po PGR-ach z myślą o inwestycjach publicznych. Teraz, gdy nie zdążyły ich zagospodarować w ustawowym terminie, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa żąda zapłaty – często setek tysięcy złotych. Samorządy alarmują: prawo nie uwzględnia realiów społecznych i gospodarczych. Ministerstwo Rolnictwa analizuje możliwość nowelizacji przepisów, ale zastrzega, że musi dbać też o finanse publiczne.

Po wyroku TSUE z 29 kwietnia 2025 r. (C-453/23) zapadł długo wyczekiwany wyrok NSA w sprawie prezydenta miasta Mielca, w którym NSA w pełni podziela stanowisko TSUE. Z uzasadnienia ustnego wynika, że zwolnienie z podatku od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej nie może być traktowane jako pomoc publiczna – każdy przedsiębiorca posiadający infrastrukturę i faktycznie udostępniający ją licencjonowanym przewoźnikom mógł z niego skorzystać. Wyklucza to uznanie, że miała miejsce selektywność - pisze Rafał Kran, partner w MDDP.

Zwykli obywatele i małe jednoosobowe działalności gospodarcze mają docelowo w jednym miejscu uiszczać wszystkie płatności na rzecz podmiotów publicznych, choć rządowy system e-płatności będzie – przynajmniej początkowo – dobrowolny zarówno dla płatników, jak i beneficjentów. Chodzi głównie o podatki lokalne oraz należności za korzystanie z mienia komunalnego.

Uregulowanie statusu Wojewódzkich Zespołów Koordynacji jako ciał opiniodawczo-doradczych zakłada projekt nowelizacji ustawy o samorządzie województw przygotowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. WZK mają być kluczowym narzędziem realizacji Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 na poziomie regionalnym.

Samorządy już nie będą mogły pomagać już uchodźcom ze środków z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i funduszu gromadzonego ze sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach w ramach tzw. podatku cukrowego. Sejm nowelizując 5 sierpnia 2025 r. przepisy specustawę o pomocy obywatelom Ukrainy uchylił przepisy dające samorządom taką możliwość .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu unieważnił, z korzyścią dla Mariana W., zarządzenie wójta w sprawie sprzedaży gminnej nieruchomości w drodze przetargu. Chodziło o nieruchomość, na której znajdował się ten sam staw, co na działce Mariana W. Wójt wybrał drogę przetargu, bo mógł więcej uzyskać ze sprzedaży. Ale, jak stwierdził sąd, to kryterium nie mogło być decydujące.

W czwartek Senat przyjął pakiet kilku ustaw zmieniających przepisy o zamówieniach publicznych - od stycznia wzrośnie podstawowy próg ustawowy, do 170 tysięcy złotych. Chodzi też o zakaz startowania w przetargach firm spoza Unii Europejskiej, zwłaszcza Chin i Turcji. Nad zasadami certyfikacji wykonawców pochylą się natomiast jeszcze raz posłowie.

Z 300 zł do 600 zł ma zwiększyć się opłata od skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Drożej będzie też kosztowała skarga na bezczynność urzędu i skarga na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym – wynika z projektu rozporządzenia przedstawionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Nowe stawki mogą wpłynąć na budżety samorządów.

Pyskowice na Górnym Śląsku to pierwsza gmina, w której wejdzie w życie plan ogólny, co ma ułatwić życie właścicielom nieruchomości, jak i potencjalnym inwestorom. Niestety, ponad 300 innych samorządów jeszcze w ogóle nie ruszyło z procedurami uchwalania tego dokumentu. Eksperci sugerują zaś, aby rząd powołał specjalny fundusz rekompensat, gdyż inaczej gminy będą wyznaczać mnóstwo kolejnych terenów pod niekontrolowaną zabudowę.

Pomysłowi inwestorzy testują lokalnych urzędników, czy mogliby zwolnić z podatku od nieruchomości obiekty, które – czy to przy okazji rozbiórki, czy przebudowy – pozbawią na dłużej albo na stałe dachu. W tym celu próbują zdobyć interpretacje podatkowe. Chcą też korzystniej opodatkować albo w ogóle zwolnić z płacenia lokalnej daniny różne zadaszenia.

Sołectwo w ramach funduszu sołeckiego zaplanowało zakup lodówko-zamrażarki z kostkarką do lodu. Po złożeniu wniosku okazało się, że korzystniejszym finansowo rozwiązaniem jest zakup trzech oddzielnych urządzeń: lodówki, zamrażarki oraz kostkarki do lodu. RIO odpowiedziała, pod jakimi warunkami można zrealizować wydatek.