Przepisy ustawy o Policji przewidują możliwość udziału jednostek samorządu terytorialnego w finansowaniu kosztów funkcjonowania Policji. Dotyczy to również wydatków ponoszonych w ramach funduszu wsparcia Policji. Artykuł 13 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że gmina może przekazać środki na sfinansowanie kursów i szkoleń, w tym szkoleń z zakresu pierwszej pomocy - wyjaśniła Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi.

Krajowa Izba Odwoławcza miała być filarem skutecznej i szybkiej ochrony prawnej w zamówieniach publicznych. Miała gwarantować równowagę pomiędzy interesem wykonawców a sprawnością realizacji zadań publicznych. Dziś coraz trudniej bronić tezy, że ten model w obecnym kształcie jeszcze spełnia swoje zadanie. Przestój w KIO przestał być incydentem, stał się zjawiskiem systemowym - pisze Grzegorz Bebłowski, prawnik specjalizujący się w zamówieniach publicznych.

Przepisy dotyczące jednorazowych zezwoleń na sprzedaż alkoholu, tworzone z myślą o krótkich, lokalnych imprezach w remizach sprzed kilku dekad, dziś coraz częściej kolidują z realiami wielodniowych jarmarków i stref kibica. Urzędnicy z dużych miast wskazują, że dwudniowy limit ważności zezwoleń generuje nadmierne obciążenie administracyjne, sprzyja obchodzeniu regulacji, a same stawki opłat nie przystają już do realiów rynkowych.

Sejmowa komisja finansów pozytywnie zaopiniowała wniosek resortu infrastruktury o zwiększenie budżetu funduszu autobusowego na 2026 rok o ponad 257 milionów złotych. Ma to spowodować, że wszystkie zgłoszone przez samorządy wnioski o dopłaty do lokalnych połączeń otrzymają pełne dofinansowanie.

Zdaniem samorządowców Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, które zarabia miliardy złotych na sprzedaży drewna, nie partycypuje wystarczająco w utrzymaniu dróg gminnych i powiatowych. A to po nich porusza się ciężki sprzęt i pojazdy wykorzystywane w przewozie drewna i maszyn leśnych. Samorządowcy domagają się ustalenia na nowo zasad, na których Lasy Państwowe będą współfinansować koszty remontów i modernizacji tych dróg.

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mają obowiązek kupić sołtysom polisę OC i NNW podczas wykonywania zadań inkasenta podatkowego lub przy realizacji umów związanych z mieniem komunalnym. Ustawodawca nie podał szczegółowych wymogów, co do wysokości sum gwarancyjnych ani zakresu ubezpieczeń. Samorządy zwykle decydują się na polisy o niskich sumach ubezpieczenia i podstawowym zakresie ochrony - co może okazać się istotnym problemem.

Związek Gmin Wiejskich RP krytykuje projekt rozporządzenia MRPiPS dotyczący wynagrodzeń pracowników samorządowych. Zdaniem Związku podniesienie minimalnych stawek nie rozwiązuje problemów strukturalnych. Organizacja domaga się systemowych zmian, które zapewnią stabilność zatrudnienia i poprawią jakość usług publicznych.

Posłowie Lewicy zaproponowali zastąpienie dotychczasowej opłaty miejscowej (klimatycznej), łatwiejszą do egzekucji opłatą turystyczną. Nowe rozwiązanie mogłoby objąć wszystkie gminy i miasta odwiedzane przez turystów, niezależnie od walorów krajobrazowych i klimatycznych. Zwiększyłoby to budżety gmin. Samorządy popierają kierunek zmian, mają jednak uwagi do szczegółów projektu.

Pomysł, aby ułatwić powstawanie nowych izb wytrzeźwień zyskuje poparcie ministerialnych urzędników. Resort zdrowia nie widzi przeszkód, aby nawet mniejsze samorządy same decydowały, czy będą tworzyć stałe bądź sezonowe izby, aby pijani nie trafiali na szpitalne oddziały ratunkowe. MSWiA chciałoby w ten sposób odciążyć komisariaty, gdzie obecnie aż co czwarty zatrzymany trafia w celu wytrzeźwienia. Brakuje jednak na razie propozycji konkretnych rozwiązań legislacyjnych.

1 stycznia 2026 roku weszły w życie zaktualizowane progi unijne w zamówieniach publicznych. Choć zmiany są niewielkie, mogą przesądzić o konieczności stosowania pełnego reżimu unijnego. Zamawiający powinni zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe szacowanie wartości zamówień, właściwy kurs euro oraz aktualizację procedur, aby uniknąć ryzyka odwołań i powtórzenia postępowań.

Od 1 stycznia 2026 r. gminy mogą tworzyć młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, np. w sołectwach, a wójt powołać konwent sołtysów. Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim wprowadza też obowiązkowe diety oraz ubezpieczenia OC i NNW dla sołtysów, a także upraszcza procedurę składania wniosków o fundusz sołecki oraz zmiany w ich ocenie.

Od 1 lipca 2026 r. wszystkie jednostki sektora finansów publicznych będą musiały rejestrować określone umowy w Centralnym Rejestrze Umów. Przyspieszone wdrożenie, brak limitu wartości i konieczność szczegółowego opisu przedmiotu umowy oznaczają dla wielu samorządów obciążenie administracyjne. Eksperci wskazują na problemy z kwalifikacją umów, ryzyko błędów i brak kadr. I podkreślają odpowiednie wcześniejsze przygotowanie się do obowiązków.

Nawet po śmierci matki obowiązek finansowy nie znika. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że gmina może żądać od córki zwrotu kosztów pobytu matki w domu pomocy społecznej. Wprawdzie, co do zasady, ulgi w spłacie należności są możliwe, ale po pierwsze - tylko w wyjątkowych sytuacjach, po drugie - zależą od uznania gminy.

Zaledwie 14,3 proc. polskich gmin (354 gminy) pobiera opłatę od posiadania psa. Z roku na rok liczba samorządów stosujących tę daninę maleje. Ministerstwo Finansów nie zamierza jednak wprowadzać zmian w tym zakresie uznając, że skoro gminy coraz częściej rezygnują z nakładania na mieszkańców tego obowiązku, ustawowe zmiany nie są potrzebne. Złożenie poselskiego projektu ustawy, który całkowicie zniesie opłatę za posiadanie psa, po raz kolejny zapowiada Polska 2050.

Od ponad dwóch dekad ranking zrównoważonego rozwoju gmin i miast pokazuje, które samorządy najlepiej gospodarują swoimi zasobami. W najnowszej edycji zestawienia pojawiły się jednostki, które awansowały dzięki inwestycjom finansowanym z budżetu centralnego – głównie na usuwanie szkód po działaniach wojska na wschodniej granicy. Eksperci zwracają uwagę, że takie dotacje, choć poprawiają infrastrukturę, zaburzają obraz długofalowego, samodzielnego rozwoju.

W Polsce potrafimy pisać projekty ustaw szybciej, niż jesteśmy w stanie przeczytać ich uzasadnienia. Wystarczy impuls polityczny, komentarz w mediach, nagłówki o aferze i już - kancelarie Sejmu pracują nocami, a eksperci dowiadują się o zmianach z internetu. To nie jest efekt uboczny, to mechanizm. Centralny Rejestr Umów stał się jednym z najjaskrawszych dowodów tej patologii — pisze Grzegorz Bełbowski, prawnik, który uczestniczył w tworzeniu ustawy na etapie rządowym.

Oczekiwania samorządów, które muszą osiągać odpowiednie poziomy recyklingu odpadów, mocno zderzają się z interesami firm śmieciowych, które nie chcą być obciążane finansowo za zaniechania urzędników i mieszkańców. Branża odpadowa walczy o swoje w Krajowej Izbie Odwoławczej i odnosi już pewne sukcesy.

Całkowite zniesienie limitu wartości umów podlegających obowiązkowi publikacji w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP), wpisywanie przedmiotu umowy, a nie ogólny przedmiotu umowy, przyśpieszenie wejścia przepisów o 3 miesiące – takie poprawki Senatu poparł Sejm. W czwartek ustawę zmieniającą CRU podpisał prezydent.

Urząd Zamówień Publicznych przygotował dla zamawiających specjalną „zieloną” publikację, jak w postępowaniach promować produkty i usługi ekologiczne. Wskazuje instrumenty prawne, to jak ekologiczne wymogi ująć w warunkach zamówienia, a także aspekty praktyczne wzmacniające ekologiczne wybory zamawiających.

Związek Miast Polskich negatywnie ocenił poselski projekt ustawy zakazującej sprzedaży mieszkań komunalnych z bonifikatą. Samorządy ostrzegają, że regulacja ograniczy ich decyzyjność w gospodarowaniu majątkiem i nie rozwiązuje problemu finansowania remontów lokali, które miałyby pozostać w zasobie gminnym.