W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji trwają analizy dotyczące możliwej nowelizacji ustawy o funduszu sołeckim – poinformował wiceminister Tomasz Szymański. Powodem są rosnące wątpliwości co do zasadności niektórych ograniczeń oraz zauważalny spadek środków przypadających na poszczególne sołectwa. O przegląd przepisów apelują również samorządy.

Rząd przedstawił założenia nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości w gminach. Proponowane zmiany - m.in. różnicowanie opłat za śmieci od ich masy i jakości segregacji, zwiększenie liczby PSZOK oraz rozszerzenie katalogu odbieranych frakcji, budzą kontrowersje. Pojawiają się obawy o wzrost kosztów i obciążenia mieszkańców oraz pogłębienie problemów systemu odpadowego. Ale są też dobre pomysły.

111 mld 512 mln zł wyniesie kwota potrzeb oświatowych w 2026 roku i będzie o 8,9 mld zł, czyli o 8,6 proc., wyższa porównaniu z rokiem 2025. Tzw. standard A - kwota, jaką samorząd dostaje na jednego ucznia, wyniesie ok. 9752 zł, czyli wzrośnie o 3,6 proc., tj. o około 337 zł w stosunku do bieżącego roku - podało MEN w projekcie rozporządzenia w sprawie sposobu podziału kwoty potrzeb oświatowych 2026 r.

W polskim porządku prawnym jednostki samorządu terytorialnego (JST) mają charakter ustrojowo niezależny. Na mocy Konstytucji RP wykonują zarówno zadania własne, jak i zlecone. Te drugie realizują w imieniu państwa, a więc powinny być objęte pełnym finansowaniem ze środków budżetu centralnego. W praktyce jednak zachodzi głęboka dysproporcja pomiędzy rzeczywistymi kosztami a otrzymywanymi dotacjami celowymi. Problem ten narasta od lat, wpływając na finanse lokalne, zakres inwestycji i jakość usług publicznych - pisze Rafał Kolano, radca prawny.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podjął uchwały, czy spółka celowa wykonująca zadania własne jednostki samorządu terytorialnego jest podatnikiem VAT i czy korzysta ze zwolnienia z tego podatku, czy spełnia warunek organu władzy publicznej. NSA rozpatrzy sprawę w siedmioosobowym składzie, ponieważ nie dopatrzył się rozbieżności w wykładni prawa. Eksperci opowiadają się za dopuszczalnością wyłączenia z VAT czynności realizowanych przez spółki komunalne, które wykonują wyłącznie zadania własne JST. (I FPS 1/25).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał wójta Świdnicy do udostępnienia informacji o udziale gminy w programie budowy centrum integracji cudzoziemców. Sąd przypomniał, że dane dotyczące wykorzystania majątku publicznego i udziału w programach rządowych mają charakter informacji publicznej.

Samorządowcy wskazują, że przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych utrudniają inwestycje o charakterze użyteczności publicznej z zakresu sportu, turystki, rekreacji i krajoznawstwa na terenach leśnych. Zawężają bowiem możliwość umorzenia należności i opłat za odlesienie do kilku wybranych typów inwestycji użyteczności publicznej. Chcą nowelizacji przepisów. Ale jest też obawa o konsekwencje takiej zmiany.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej finalizuje prace nad nowelizacją rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Projekt budzi poważne zastrzeżenia samorządów. Krytykują one zróżnicowanie stawek w zależności od wielkości jednostki, brak waloryzacji systemowej oraz konieczność sfinansowania podwyżek wyłącznie z własnych środków.

Jeśli nie ma spadkobierców lub odrzucają oni zadłużony spadek, gmina musi go przyjąć i spłacić wierzycieli. To dla wielu gmin, szczególnie małych, bardzo kosztowny proces. Co gorsza, komornicy często nie czekają na ustalenie spisu inwentarza i zajmują rachunki bankowe gminy do kwoty, jaką przypuszczalnie będzie stanowić spadek. Takie działanie potrafi sparaliżować funkcjonowanie gminy, która nie tylko nie zyska na spadku, ale jeszcze musi do tego dołożyć.

Nie tylko miasta liczące mniej niż 100 tys. mieszkańców, będą mogły tworzyć śródmiejskie strefy płatnego parkowania. Możliwość taką uzyskają także miejscowości turystyczne i uzdrowiskowe, które nie mają zdefiniowanego centrum miasta - wynika z nowelizacji ustawy o drogach publicznych, którą w piątek uchwalił Sejm. Obecnie taką strefę można utworzyć w miastach liczących powyżej 100 tys. mieszkańców.

W razie wypłacenia zaniżonej dotacji na podstawie ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2016 r. osobie prowadzącej niepubliczne przedszkole przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 471 k.c. z tytułu szkody spowodowanej wypłatą środków własnych na realizację zadań podlegających dofinansowaniu - taką uchwałę podjął Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej.

Z końcem marca upływa ostateczny termin złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za 2025 rok. Z dodatkowych dwóch miesięcy skorzystali przede wszystkim najwięksi przedsiębiorcy, mający rozległy i skomplikowany majątek. Nie dla wszystkich jednak dodatkowy termin wystarczył, by wyjaśnić wątpliwości. Obowiązujące od początku roku przepisy sprawiają podatnikom wiele problemów, a eksperci spodziewają się licznych sporów.

Uchwała rządu o przeniesieniu 30 mld złotych z „Zielonej Transformacji Miast” na Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności budzi obawy samorządów. Krytykują one brak konsultacji w tej sprawie, domagają się rozwiązań zabezpieczających fundusze dla miast, a także zamianę pożyczek na dotacje lub zwiększenie poziomu umorzenia pożyczek.

Dyrektor gminnej biblioteki i ośrodka kultury odmówił udostępnienia informacji o nagrodach i premiach wypłaconych głównej księgowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie przyznał mu racji. Informacje o wynagrodzeniu, nagrodach rocznych, świadczeniach dodatkowych i odprawach wypłaconych głównej księgowej samorządowej instytucji kultury są bowiem jawne i nie podlegają ochronie danych osobowych.

Gminy co roku muszą wysyłać podatnikom miliony decyzji podatkowych, choć np. w podstawie wymiaru podatku od nieruchomości niewiele się zmienia. To generuje koszty wysyłki, angażuje pracowników. Zdaniem skarbników, najwyższy czas zacząć dyskusję nad stworzeniem systemu teleinformatycznego, który pozwoliłby samemu obywatelowi sprawdzić, ile i za co ma zapłacić, a gminom przyniósłby oszczędności.

Ustalenie wysokości ekwiwalentu powinno polegać na wskazaniu konkretnej kwoty pieniężnej. Powołanie się na 1/200 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto nie spełnia wytycznych zawartych w upoważnieniu ustawowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podkreślił, że wyjście przez radę gminy poza wytyczne zawarte w upoważnieniu stanowi przekroczenie kompetencji, czyli istotne naruszenie prawa.

Samorządy, które będą chciały skorzystać z dotacji na budowę i remonty pomników upamiętniających historię Wojska Polskiego, będą musiały wystartować w konkursie. Minister obrony narodowej przedstawił w piątek projekt rozporządzenia określającego zasady udzielania dotacji, w tym wzór oferty oraz wymagane dokumenty. W budżecie państwa na 2025 r. zaplanowano 3 mln złotych na te zadania.

Projekt rozporządzenia wymusza podniesienie wynagrodzeń osób o najniższych kwalifikacjach przy możliwości zachowania obecnego poziomu wynagradzania pracowników na stanowiskach urzędniczych. Jest to idealny przepis na dalszy ferment wśród pracowników odpowiedzialnych za realizację ważnych zadań publicznych - przekonuje Związek Powiatów Polskich.

Po wejściu w życie obowiązkowego KSeF gminy mogą mieć problem z przyporządkowaniem faktur do swoich jednostek podległych, np. szkół czy ośrodków sportu. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom, firmy wystawiające faktury na rzecz gmin nie będą miały obowiązku podawania NIP jednostek, co utrudni przepływ dokumentów. Efektem mogą być problemy z rozliczeniem VAT. Samorządowcy apelują do Ministerstwa Finansów o wprowadzenie odpowiednich rozwiązań w ustawie o VAT.

Organizacje samorządowe trzy miesiące temu złożyły do MSWiA pakiet propozycji zmian kilkudziesięciu ustaw. Resort pracuje jednak nad własnym projektem tzw. ustawy kompetencyjnej, dotyczącej decentralizacji państwa. Ma się w niej znaleźć część rozwiązań, które proponują samorządowcy. Na razie przychylność rządu zyskały nieliczne propozycje, m.in. drobna korekta w kodeksie wyborczym.