Prawnicy i sądy

Sytuacja finansowa nowej Krajowej Rady Sądownictwa jest trudna, bo poprzedniej Radzie budżet zablokowano. Rada zwróciła się do ministra finansów o zwiększenie planu wydatków na ten rok o ostatecznie 1,9 mln zł, w związku z tym, że tzw. neo-KRS miała budżet obcięty o ponad 7,5 mln zł. Diety członkom neo-KRS były jednak wypłacone przed końcem kadencji i sięgały od kilku, kilkunastu, aż do około stu tysięcy złotych. Najwyższa kwota wyniosła około 120 tys. zł. Teraz z kolei sędzia Piebiak domaga się jeszcze zwrotu kosztów za dojazdy z Podkarpacia.

Sędziowie

Przejdź do artykułu: TK: Test niezawisłości sędziego niezgodny z Konstytucją

Badanie spełnienia przez sędziego sądu powszechnego, wojskowego i Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz postępowania po powołaniu czyli test niezawisłości i bezstronności sędziego, jest sprzeczny z zasadą swobodnego zasady dostępu do służby publicznej - orzekł 22 września br. Trybunał Konstytucyjny, w wadliwym 7-osobowym składzie.

Wymiar sprawiedliwości

Przejdź do artykułu: Komisja Wenecka wyda opinię ws. uprawnień prezydenta w kwestii składania ślubowania sędziów TK

kk/pap

Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy do spraw prawa konstytucyjnego poinformowała we wtorek, że przyjmie i opublikuje na sesji w październiku opinię na temat przepisów dotyczących uprawnień Prezydenta RP w zakresie składania ślubowania przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz innych powołań.

Wymiar sprawiedliwości

Przejdź do artykułu: Prof. Kocot: Wiele sądów w Polsce może rozpatrywać spory finansowe i budowlane

Przyjęcie zasady, że o właściwości sądu w sporze o roboty budowlane decydować ma miejsce realizacji inwestycji, a w przypadku kredytu lub innego instrumentu finansowego miejsce zamieszkania nabywcy, pozwoli na przesunięcie części tych spraw z nadmiernie obciążonych sądów w dużych miastach – twierdzi prof. Wojciech Kocot z Uniwersytetu Warszawskiego, wiceprzewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. I dodaje, że „przy okazji” poprawi to sytuację procesową i zmniejszy koszty ponoszone przez stronę słabszą tych sporów.

TK: Test niezawisłości sędziego niezgodny z Konstytucją

Sędziowie

22.09.2026 | 17:05

AML bez paniki? O ryzyku pod kontrolą mówi Wojciech Kapica [Prawo na Oko #74]

Prawo na oko

AML ma jeden główny cel: utrudnić wykorzystywanie systemu finansowego do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Za tym prostym założeniem kryje się jednak ryzyko, niejednoznaczne sytuacje i decyzje, w których rzadko wszystko jest czarno-białe...

Aleksandra Kępa

22.09.2026 | 08:09

Radca prawny przywołał w skardze kasacyjnej orzeczenia zmyślone przez AI

Pomoc społecznaPrawnicyPrawo AI

Profesjonalny pełnomocnik nie może korzystać z narzędzi sztucznej inteligencji w sposób bezrefleksyjny, z pominięciem jakiejkolwiek weryfikacji wytworzonych w ten sposób treści – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. I OSK 590/26. Skonstatował w ten sposób, że w skardze kasacyjnej złożonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołane zostały wcześniejsze orzeczenia, które albo nie istniały, albo dotyczyły materii zupełnie niezwiązanej z rozpatrywanym zagadnieniem.

Tomasz Ciechoński

22.09.2026 | 06:30

Berek zwrócił się do prezydenta o niezwłoczne wskazanie miejsca i daty złożenia ślubowania na sędziego TK

Wymiar sprawiedliwości

Maciej Berek, wybrany na początku września przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, zwrócił się do prezydenta Karola Nawrockiego z prośbą o „niezwłoczne” wskazanie miejsca i daty umożliwienia mu złożenia ślubowania. Prezydent już wcześniej zapowiedział, że zaprosi go na ślubowanie ale pod warunkiem wyjaśnienia kwestii formalnych, konkretnie stażu pracy w zawodzie radcy prawnego.

21.09.2026 | 14:06

15 proc. stawka ryczałtu nie dla adwokata zatrudniającego studenta prawa

PITPrawnicy

Adwokat zatrudniający studenta prawa nie może skorzystać z 15 proc. stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Czynności związane z istotą zawodu adwokata mogą wykonywać jedynie osoby posiadające formalne wykształcenie prawnicze, a do takich nie można zaliczyć studenta prawa, nawet piątego roku. Osoba taka nie ma jeszcze ukończonych studiów, a tym samym nie ma kwalifikacji właściwych dla magistra prawa – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny.

Wiesława Moczydłowska

21.09.2026 | 05:35

Radny głosował na siebie, żeby zostać inkasentem - uchwała nieważna

Samorząd terytorialnyAdministracja publiczna

Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku stwierdziła, że udział w głosowaniu nad badaną uchwałą, wybór inkasentów i ustalenie prawa do wynagrodzenia za inkaso przez radnego wybranego na inkasenta i innego radnego spokrewnionego z wyznaczonym inkasentem to istotne naruszenie prawa. Radny nie może głosować w sprawach, które go bezpośrednio dotyczą. W głosowaniu mogą brać udział tylko radni niepodlegający wyłączeniu.

Malwina Pasternak-Janik

21.09.2026 | 05:30

Prof. Karolina Kremens: Celem Prawa o ustroju prokuratury jest jej kompleksowa reforma

Prokuratura

W projekcie Prawa o ustroju prokuratury stawiamy na niezależność prokuratorów i prokuratury, zarówno zewnętrzną, m.in. od władzy wykonawczej, jak i wewnętrzną. Wszystkie obszary, które regulujemy, w tym także kwestie ustroju prokuratury, dyscyplinarek, ewaluacji, wyboru prokuratora generalnego, Krajowej Rady Prokuratury, są naczyniami połączonymi - mówi prof. Karolina Kremens z Uniwersytetu Wrocławskiego, przewodnicząca zespołu problemowego ds. prokuratury Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

21.09.2026 | 05:21

Mniej prokuratur okręgowych i rejonowych. Regionalne do likwidacji?

Prokuratura

Nie milkną echa projektu Prawa o ustroju prokuratury, który trafił już do ministra sprawiedliwości. Jedną z kluczowych zmian, obok jednolitego statusu prokuratorów, ma być spłaszczenie struktury prokuratury. Do likwidacji są prokuratury regionalne, ale zmiany dotkną też niższe poziomy, mniej ma być prokuratur okręgowych i rejonowych, część z nich będzie tworzyć oddziały zamiejscowe. Autorzy zapewniają, że nie chodzi o wycofywanie prokuratur z małych miejscowości, a prokuratorscy związkowcy szacują, że dotyczyć to może nawet ponad setki prokuratur rejonowych.

21.09.2026 | 05:21

Tłumaczenia procesowe do tłumacza przysięgłego, a czasem do agencji

Wymiar sprawiedliwości

Związek Zawodowy Tłumaczy Przysięgłych sygnalizuje, że wciąż docierają do niego informacje o przypadkach zlecania tłumaczeń procesowych biurom i agencjom, zamiast bezpośrednio tłumaczom przysięgłym. Prokuratura odżegnuje się od takich praktyk, choć niektóre jednostki przyznają, że w wyjątkowych sytuacjach to im się zdarza. Jednak zdaniem tłumaczy przysięgłych w procedurze karnej wykonawcą takiego zlecenia może być wyłącznie konkretna osoba, do tego dająca gwarancję zachowania tajemnicy.

21.09.2026 | 05:13

Jak zakończyć kryzys wokół TK? Jednogłośna uchwała konstytucjonalistów

WydarzeniaWymiar sprawiedliwości

Wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. K 34/15, zapewnienie standardów wynikających z orzecznictwa strasburskiego i luksemburskiego, dopuszczenie do orzekania sędziów prawidłowo wybranych przez Sejm oraz podjęcie działań służących zwiększeniu transparentności i odbudowie zaufania publicznego - taką receptę na kryzys wokół TK proponuje Polskie Towarzystwo Prawa Konstytucyjnego.

Tomasz Ciechoński

19.09.2026 | 12:35

Sąd nie zgodził się na aresztowanie posła Wojciecha Króla

Prawo karneWydarzeniaProkuratura

Katowicki sąd nie uwzględnił wniosku Prokuratury Europejskiej o aresztowanie posła Wojciecha Króla. Na polityku ciążą zarzuty korupcyjne. Śledczy twierdzą, że miał on przyjmować korzyści majątkowe od przedsiębiorców w związku z modernizacją infrastruktury tramwajowej. Poseł wielokrotnie temu zaprzeczał.

TC/PAP

19.09.2026 | 09:09

Wykorzystywanie dzieci w internecie wciąż niedostatecznie zwalczane

Prawo karneNowe Technologie

Dynamiczny rozwój technologii i mediów społecznościowych stwarza nowe zagrożenia dla prywatności, godności i bezpieczeństwa dzieci, a tempo zmian technologicznych często wyprzedza działania legislacyjne – wynika z opublikowanego właśnie międzynarodowego raportu o wykorzystywaniu seksualnym dzieci w internecie. W Polsce to opóźnienie ma szczególne znaczenie, bo prezydent już zawetował ważną regulację w tym zakresie, a na podpis czeka pierwsze wdrożenie unijnego Aktu o Usługach Cyfrowych. Wynik prac nad kolejnymi etapami tej legislacji stoi natomiast pod dużym znakiem zapytania.

19.09.2026 | 05:33

Pary jednopłciowe muszą mieć prawo do informacji zdrowotnych o partnerze

Prawo cywilnePacjentOpieka zdrowotna

Nawet jeśli osoby tej samej płci nie dokonały transkrypcji aktu małżeństwa zawartego za granicą, nie może być to podstawą odmowy udzielenia informacji o stanie zdrowia partnera w szpitalu - wskazują eksperci. W tym zakresie wciąż jest jednak dużo niewiadomych, które należałoby rozwiązać wprowadzeniem odpowiednich przepisów. Problem z dostępem do dokumentacji może bowiem zaistnieć, gdy partner jest nieprzytomny - i to w każdym rodzaju związku.

Inga Stawicka

19.09.2026 | 05:30

Ofiara Katynia nie umarła półtora roku po wojnie

Prawo rodzinneNieruchomościOchrona danych osobowych

Naczelny Sąd Administracyjny nakazał urzędnikom ponowne zbadanie sprawy rekompensaty za mienie zabużańskie, o którą wystąpiła rodzina znanego przedwojennego prawnika zamordowanego przez NKWD w 1940 r. Orzeczenie sądowe wskazuje datę o sześć lat późniejszą – co było masową praktyką po wojnie, zgodną z ówczesnymi przepisami – ale przypadek tej właśnie osoby jest dobrze udokumentowany przez historyków. Obecnie dostęp do archiwalnych dokumentów oraz usług genealogów są łatwiejsze - ustalenie wojennych losów bliskich staje się prostsze.

Michał Kosiarski

19.09.2026 | 05:30

Chwila nieuwagi na parkingu i sędzia traci immunitet

SędziowieBezpieczeństwo publiczne

Czyn ten cechował się znacznym stopniem szkodliwości społecznej. Poszkodowana, potrącona przez kierującą sędzię, kobieta miała złamaną kość. Niewątpliwie naruszono dwa dobra prawem chronione, tj. bezpieczeństwo w komunikacji oraz zdrowie człowieka. Mimo, że wypadek był nieumyślny, sędzia straciła immunitet i będzie odpowiadać karnie – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.

19.09.2026 | 05:27

Dr Marcin Klonowski: Koronny świadek. Koronny dowód?

Prawo karneWymiar sprawiedliwości

Chociaż na zeznaniach świadków koronnych opiera się niejeden proces karny, ich znaczenie nie zawsze przebija się do powszechnej świadomości. Ostatnio, za sprawą głośnych postępowań karnych, pojęcie świadka koronnego odmieniane jest jednak przez wszystkie przypadki. Myląca nazwa nie jest przy tym głównym problemem tej instytucji. Jest nim także treść składanych depozycji, a przede wszystkim sposób oceny ich wiarygodności przez organy ścigania i sądy - pisze dr Marcin Klonowski Adwokat, Klonowski | Kancelaria Prawa Karnego Gospodarczego.

Marcin Klonowski

19.09.2026 | 05:16

Dozór elektroniczny - projekt trafił do komisji

Prawo karneWymiar sprawiedliwości

Sejm przeprowadził w piątek pierwsze czytanie projektu nowelizacji Kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym o dozór elektroniczny będą mogli wnioskować skazani na karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż trzy lata, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż półtora roku. Część sądów uważa, że takie rozwiązanie nie jest dobre i nie gwarantuje skuteczności resocjalizacji. Może też być niesprawiedliwe z punktu widzenia samych skazanych, a dodatkowo obciążyć wydziały penitencjarne.

18.09.2026 | 17:20

Nowa KRS wycofała 7 wniosków z Trybunału, 81 sędziom pozwala orzekać nadal

Prawnicy

W ciągu 100 dni Krajowa Rada Sądownictwa w nowym składzie podjęła 143 uchwały w sprawach osobowych, 81 sędziom pozwoliła nadal orzekać, mimo ukończonych przez nich 65 lat życia. Udzieliła zgody 14 sędziom na przejście w stan spoczynku. Wycofała 13 odwołań od korzystnych dla sędziów orzeczeń dyscyplinarnych. Dotyczyło to m.in. Doroty Zabłudowskiej, Macieja Ferka, Bartłomieja Starosty, Dariusza Mazura oraz Doroty Lutostańskiej.

18.09.2026 | 14:17

Do niedzieli zgłoszenia do Rising Stars Prawnicy - liderzy jutra

Prawnicy

Tylko do końca niedzieli, 20 września br., można zgłaszać prawniczki i prawników do 15., jubileuszowej edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – Liderzy Jutra. Podstawowe kryteria to wiek do 35. roku życia oraz łączenie zawodowej pasji m.in. z dorobkiem naukowym, biegłością w stosowaniu nowych technologii, dbałością o jakość polskiego prawa czy działalnością pro bono. Organizatorem konkursu jest Wolters Kluwer Polska.

18.09.2026 | 11:18

Prof. Leszek Garlicki obchodzi jubileusz

Prawnicy

Zbudował fundamenty prawa konstytucyjnego w Polsce w okresie transformacji ustrojowej. Był poetą prawa konstytucyjnego, zstąpił do nas z Olimpu – takie słowa padły w czasie uroczystości jubileuszowych z okazji 80. urodzin prof. dr hab. Leszka Garlickiego. Uroczystość i wręczenie księgi pamiątkowej odbyło się 17 września br. na Uniwersytecie Warszawskim.